TT Trump từ ngày nhậm chức - kỳ đầu cũng như kỳ này – đều tạo ra hai phản ứng trái ngược trong dân chúng trong và ngoài nước Mỹ, ông được lắm kẻ yêu nhưng cũng có nhiều người ghét.
Người ta ghét Trump vì cho rằng ông rất kiêu ngạo, luôn tự cho mình “thông minh nhất nam tử” nên phải “yếu vi thiên hạ kỳ” [1]. Chẳng những vậy, Trump còn rất liều lĩnh, cơ hội, đặc biệt sẵn sàng dùng những lời lẽ xúc phạm cá nhân để tấn công những đối thủ chính trị, những nhà báo hoặc tổ chức ông không ưa. Người ta cũng lo ngại cách hành xử của TT Trump đối với những chuẩn mực dân chủ, với bộ máy liên bang và sự gắn kết xã hội. Chính sách đối ngoại của Trump cũng bị chỉ trích gay gắt. Ngoài việc tạo ra những căng thẳng quốc tế, gây ra cuộc chiến với Iran, đối với những đồng minh thân cận lâu đời cũng “cơm không lành, canh không ngọt.”
Tuy bị nhiều người ghét, TT Trump cũng được lắm kẻ yêu vì cho rằng ông đã và đang thách thức các hệ thống chính trị truyền thống, ủng hộ chủ nghĩa dân túy kinh tế, phản ánh quan điểm của họ về bản sắc và văn hóa của Hiệp Chủng quốc Hoa Kỳ. Về cách ăn nói nhiều khi thô bạo, thiếu tế nhị nhưng nhiều người lại khoái vì cho rằng nó thẳng thắn, nói những điều mà các chính trị gia chuyên nghiệp thường tránh.
Riêng cá nhân tôi, tuy cũng thấy TT Trump có rất nhiều nhược điểm nhưng “chịu” ông ở điểm, vì tương lai nước Mỹ đã biết đứng lên ngăn chặn tham vọng thống trị toàn cầu của Trung cộng. Xin dẫn chứng điều đó bằng trường hợp: Cuộc tranh dành các kim loại quý hiếm, tối cần cho nền kinh tế cũng như quốc phòng của Mỹ, bây giờ và tương lai.
Cuộc Tranh Giành Các Kim Loại Quý Hiếm - Lợi Thế Của Trung Cộng
Ai cũng biết Trung cộng hiện kiểm soát khoảng 90% công suất tinh chế toàn cầu đối với các nguyên tố đất hiếm (REEs - rare earth elements) đồng thời chiếm ưu thế trong sản xuất những khoáng sãn then chốt, tối cần trong công nghệ tân tiến (high-tech) cũng như quốc phòng. Từ máy tính, điện thoại di động, xe điện, hỏa tiễn, …
Bất cứ một chiến lược gia có trách nhiệm nào của Mỹ cũng tái mặt khi biết thực trạng rằng: Tầu công đang chiếm giữ việc sản xuất 99% gallium, 95% magnesium! Ngoài việc khai thác mỏ, Trung cộng còn đang độc quyền chế biến, đi trước Mỹ ít nhất vài thập kỷ trong các giai đoạn tách phức tạp hóa học, tinh chế và sản xuất nam châm vĩnh viễn, chất bán dẫn (semi-conductors).Dĩ nhiên Trung cộng chẳng ngần ngại gì mà không sử dụng những điểm nghẽn chuỗi cung ứng quan trọng này, làm đòn bẩy chiến lược trong các cuộc đàm phán thương mại và tranh chấp ngoại giao với Mỹ, với Nhật và các nước G7.
Trong khi cánh tả tìm mọi cách đánh Trump, tốn rất nhiều nhân lực vật lực để luận tội ông này, chỉ lo cho cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới bằng những lời hứa, tuy rằng “biết bao lần anh đã hứa, hứa cho nhiều rồi lại quên” (VTA), chính quyền TT Trump đã làm nhiều việc có ý nghĩa như tuần trước (22/9/2026) ký “Thỏa ước An ninh” với Đan Mạch và Greenland, cũng như làm một việc ít người biết đến:
Tranh Giành Tài Nguyên Dưới Lòng Biển Cả
Đã từ khá lâu (khoảng 1 thế kỷ) người ta biết rằng dưới đáy biển, vùng giữa Hawaii và Mexico, có rất nhiều các “nốt đá kim loại” (poly-metallic nodules) có giá trị kinh tế ước tính dao động từ 8 đến trên 20 ngàn tỷ USD.
Những cục kim loại hình củ khoai nằm dưới lòng biển trong vùng được đặt tên là CCZ (Clarion-Clipperton Zone), chứa những khoáng chất quan trọng cho quá trình chuyển đổi sang năng lượng xanh, bao gồm mangan (cho sản xuất thép), coban và nicken (cho xe điện và những ứng dụng khác), …
Nhưng nằm dưới lòng biển, ở vùng hải phận quốc tế, không có nghĩa ai muốn khai thác cũng được nhưng chúng được quản lý bởi một cơ quan Liên Hiệp Quốc có tên “Cơ quan Đáy biển Quốc tế” (ISA – International Seabed Authority). Cơ quan này đã chia vùng này thành hàng chục nhượng quyền. Chỉ cần 1 nhượng quyền đủ nickel và cobalt cho trên 150 triệu xe điện. Đến nay đã có 19 quốc gia có giấy phép trong khu vực CCZ. Trung cộng chiếm giữ nhiều nhất, các quốc gia khác như Nga, Nhật, Pháp, Đức, Nam Hàn, … ngay cả Cuba và Tonga cũng có nhượng quyền, chỉ có Hoa Kỳ là vắng mặt!
Đáng buồn thay! Trong khi Mỹ đứng ngoài cuộc, Quốc hội Mỹ bận rộn với những cuộc đấu đá nhau, Tầu cộng đã đổ hằng trăm triệu vào tham vọng biển sâu của mình. Tháng trước họ đã công bố các loại vũ khí mới trong đó có tầu ngầm không người lái để tuần tra đại dương. Như vậy đến nay Trung cộng đang kiểm soát hầu hết các yếu tố kim loại quý từ đất liền đến biển sâu. [3] Một video sản xuất bởi Paramount với tựa đề “A trillion-dollar treasure on the ocean floor” cũng nói rất rõ. [4]
Để thấy rõ tham vọng khủng khiếp của Trung cộng, chúng tôi xin đưa ra vài thí dụ:
Cobalt: Một kim loại quý, chịu được nhiệt độ nóng chảy rất cao (2,823°F), có chất lượng từ tính (như niken). Tối cần cho xe điện, không có nó pin xe điện sẽ phát nổ và bốc cháy ngay. Xứ Congo hiện kiểm soát 76% số lượng Cobalt trên toàn thế giới. Điều đáng sợ ở đây là Trung cộng hiện làm chủ 50% các mỏ khai thác của Congo.
Nickel: Rất cần trong kỹ nghệ luyện thép, nhờ nó sắt trở thành thép cứng và không rỉ sét (stainless steel), 64% nickel toàn cầu dùng trong kỹ nghệ này. Ngoài ra nickel cũng rất quan trong cho công nghệ pin sạc, bao gồm các “cell lithium-ion” dùng trong điện tử và xe điện.
Điều nguy hiểm ở đây là xứ Indonesia cung cấp 60% nickel toàn cầu, mà tới 75% các mỏ nickel của Indonesia lại bị kiểm soát bởi … Tầu cộng. Thế có chết không cơ chứ!
Trên đây chỉ là vài thí dụ cho thấy tham vọng của Trung cộng và sự thờ ơ của Mỹ đối với những nhân tố có thể tạo hình nên sự thống trị toàn cầu trong tương lai.
Chỉ mới gần đây thôi, vào đầu nhiệm kỳ thứ hai, TT Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp (Executive Order 14285) chỉ đạo các cơ quan đẩy nhanh việc khai thác khoáng sản sâu ở cả vùng biển Hoa Kỳ và quốc tế. Kể từ đó, lần đầu tiên Cục Quản lý Năng lương Đại dương (the Bureau of Ocean Energy Management - BOEM) chính thức khởi động quá trình thuê mướn khai thác khoáng sản sâu ngoài khơi Virginia, Samoa và quần đảo Bắc Mariana, … Trong khi đó Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) đang tiến hành đơn xin phép thăm dò ở Thái Bình Dương, phía đông nam Hawaii.
Mới đây nhất, ngày 16 tháng 7, 2026, chính quyền TT Trump đã công bố đề xuất hợp đồng khai thác mỏ dưới biển sâu tại vùng biển liên bang gần Samoa thuộc Mỹ. Việc này đánh dấu nỗ lực đầu tiên trên thế giới trong việc khai thác biển sâu, khiến Trung cộng đang dương dương đắc ý, mỉm cười tự mãn bỗng tái mặt, mắt lồi ra như mắt … ếch (* không nhớ con vật nào mắt lồi nhất nên viết đại con ếch!).
Thiên hạ không tái mặt sao được khi biết quần đảo Cook với vùng đặc quyền kinh tế của nó trải rộng trên 2 triệu km2 và chứa khoảng 12 tỷ tấn các “củ khoai” kim loại. Những “củ khoai” này giàu coban, nikel, đồng, mangan, … và những nguyên tố đất hiếm khác, nằm trong danh sách 50 khoáng sản tối quan trọng của Bộ Nội vụ Hoa Kỳ (US Department of the Interior’s list). [5]
>> Tóm lại TT Trump và bô xậu của ông đã làm nhiều điều dễ ghét, nhưng xem ra về khía cạnh biết lo cho tương lai Mỹ quốc, biết tầm quan trọng của nhu cầu đất hiếm, cũng làm nhiều việc hay ra phết, đáng vỗ tay đấy chứ.
Phạm Mạnh Tuấn – 30/9/2026
--- ---
[1] Hai câu đầu trong bài Chí Nam Nhi của cụ Nguyễn công Trứ.
[2] The United States, Denmark, and Greenland signed a landmark security agreement on September 22, 2026, amending the 1951 Defense Agreement to expand U.S. and NATO military presence in the Arctic while keeping Greenland under Danish sovereignty.
[4] https://www.paramountplus.com/
[5]
https://www.heritage.org/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét