Đặc sứ Hoa Kỳ Steve Witkoff và Jared Kushner đã gặp tân Thủ Tướng Anh Andy Burnham, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky, đặc sứ Nga Kirill Dmitriev và các trung gian Iran trong tuần lễ Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York, kết thúc hôm Thứ Hai. “Tôi cảm nhận được một tinh thần hy vọng và hứa hẹn. Khi tất cả các quốc gia này cùng đến và có thể nói chuyện trực tiếp với nhau, đó là điều thúc đẩy tiến triển,” ông Witkoff nói.
“Chúng tôi đang cùng nhau giải quyết một số vấn đề khó khăn nhất trên thế giới và trực tiếp đối diện với những thách thức mà các quốc gia của chúng ta đã phải đương đầu trong nhiều thập niên,” ông nói.
Các cuộc thương thuyết nhằm giải quyết chiến tranh Ukraine đã kéo dài gần 2 năm. Giới chức Hoa Kỳ tìm cách đạt một thỏa thuận ngưng bắn liên quan đến năng lượng nhằm ổn định thị trường, nhưng Tổng Thống Nga Vladimir Putin cho đến nay chưa chấp thuận.
Các cuộc gặp với Tổng Thống Zelensky và đặc sứ Dmitriev tại New York chưa đưa đến một thỏa thuận ngưng bắn lâu dài giữa Nga và Ukraine. Tuy nhiên, hai bên đã đạt được thỏa thuận để Hoa Kỳ cấp phép kỹ thuật hỏa tiễn phòng thủ Patriot cho Ukraine.
Các đặc sứ cũng cùng Tổng thống Trump tham dự cuộc họp với Hội Đồng Hợp Tác Vùng Vịnh, gồm các nhà lãnh đạo Saudi Arabia, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Bahrain, Kuwait, Oman và Qatar. Ngoài ra, họ tổ chức một bữa tối giữa Pháp, Đức, Anh và phái đoàn Ukraine.
Witkoff và Kushner cũng dành hơn 3 giờ họp với phía Iran. Theo một viên chức Hoa Kỳ, những cuộc gặp này đã dẫn đến thêm các cuộc thảo luận qua trung gian về khả năng mở lại Eo Biển Hormuz.
Ông Witkoff, ông Kushner, Phó Tổng thống Hoa Kỳ và Ngoại Trưởng Marco Rubio đều tham gia các cuộc thương thuyết hòa bình với Iran. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề nghị ngưng bắn mới nhất của Iran, nhưng các trung gian dự kiến sẽ có thêm những cuộc thảo luận.
Trong bài diễn văn trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Trump đe dọa sẽ “tiêu diệt Cộng Hòa Hồi Giáo” nếu Iran không đạt một thỏa thuận hòa bình với chính quyền của ông để mở lại Eo Biển Hormuz và tái thiết xã hội của họ.
“Điều bí mật lớn là Tổng thống Trump là một con người tuyệt vời và người ta không nhìn thấy điều đó vì ông ấy cứng rắn,” Witkoff nói với các phóng viên. Ông nói chính sách “hòa bình thông qua sức mạnh” là một thành phần quan trọng trong tiến trình đạt các thỏa thuận hòa bình.
Một giới hạn mà chính quyền Tổng thống Trump đặt ra trong các cuộc thương thuyết là chương trình nguyên tử của Iran. Một viên chức Hoa Kỳ cho biết các biện pháp chế tài kinh tế và việc Hoa Kỳ phong tỏa các hải cảng của Tehran đã gia tăng áp lực lên chính quyền Iran.
Theo viên chức này, Tổng thống Trump đã bày tỏ sự sẵn sàng giảm nhẹ một số biện pháp chế tài nhưng sẽ không thỏa hiệp về mục tiêu ngăn Iran sở hữu võ khí nguyên tử. Chính quyền cũng vẫn hoài nghi những cam kết của Tehran sau khi phía Iran vi phạm biên bản ghi nhớ trước đó bằng việc nổ súng vào các tàu thương mại, khiến thỏa thuận hồi tháng 7 bị đình chỉ.
“Hoa Kỳ lần này cần sự bảo đảm rằng Iran nghiêm túc và không phải chỉ đang tìm cách thoát khỏi tình thế khó khăn hiện nay,” viên chức Hoa Kỳ nói. Theo người này, Iran chưa linh động trong các cuộc thảo luận về vấn đề nguyên tử và hai bên vẫn còn khác biệt về thời điểm thực hiện các cam kết cũng như bên nào phải hành động trước.
Trong tuần lễ tại New York, Witkoff và Kushner cũng công bố kế hoạch tái thiết Dải Gaza trị giá $2.45 tỷ tại một hội nghị của Board of Peace hôm Thứ Tư.
“Hôm nay, chúng ta có thể chỉ ra những tiến triển thực sự,” Witkoff nói. “Tất cả con tin đã trở về nhà. Có một cuộc ngưng bắn, dù chưa hoàn hảo, nhưng nó vẫn tồn tại. Những nỗ lực nhân đạo đã đạt được kết quả lịch sử với hàng tỷ Mỹ kim được chia sẻ, quyên góp và cam kết để đáp ứng các nhu cầu khẩn cấp và hỗ trợ công cuộc phục hồi lâu dài.”
Trước khi công cuộc tái thiết được thực hiện, International Stabilization Force tại Gaza sẽ phải vô hiệu hóa hoặc phá hủy võ khí và cơ sở quân sự của Hamas, trong đó có các đường hầm.
Các kế hoạch dành cho Trump Route for International Peace and Prosperity, gọi tắt là TRIPP, cũng được công bố hôm Thứ Tư. Tuyến đường này được dự kiến là một phần quan trọng của thỏa thuận hòa bình giữa Armenia và Azerbaijan. Việc thành lập Trans-Caspian Enterprise Fund cũng được công bố cùng ngày.
“Tổng thống Trump nói về tầm quan trọng của việc không để các vấn đề lại cho một ngày khác,” Witkoff nói. “Ông đã khôi phục sức mạnh của Hoa Kỳ trên trường quốc tế và đang sử dụng chương trình hòa bình thông qua sức mạnh để xây dựng một tương lai an toàn và thịnh vượng hơn.”
Witkoff nói công việc mà ông và Kushner thực hiện mỗi ngày sử dụng những nguyên tắc tương tự như trong công việc trước đây của họ, nhưng các thỏa thuận hiện nay lớn hơn và có hậu quả quan trọng hơn. Theo ông, những nguyên tắc đó được áp dụng để tìm giải pháp thay mặt Tổng thống Trump.
Nguồn: New York Post
Tin Hoa Kỳ by VLKT News
