Thứ Năm, 2 tháng 4, 2026
Các Chính Trị Gia Iran Muốn Rút Nước Này Khỏi Hiệp Ước Không Phổ Biến Vũ Khí Hạt Nhân
Nhiều Người Bị Bắt Giữ Sau Khi Những Kẻ Bạo Loạn Cực Tả Xông Vào Các Cơ Sở Của Bộ An Ninh (DHS)
Mưa Chiều, Say Một Đời Vì Em, Anh Còn Nợ Em , Hạ Trắng
Phi Luật Tân Và Trung Quốc Nối Lại Đàm Phán Về Biển Đông Và Hợp Tác Năng Lượng
- Ngày 28/3/2026, Bộ Ngoại giao Phi Luật Tân cho biết đã nối lại các cuộc đàm phán với Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông trong tuần này. Hai bên đang tìm cách bình ổn quan hệ, hướng tới hợp tác về dầu khí, giải quyết vấn đề nguồn cung ứng năng lượng và phân bón trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông.
Tại thành phố Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, trong 2 ngày 27 và 28/3, phái đoàn Phi Luật Tân do Thứ trưởng Ngoại giao Leo Herrera Lim dẫn đầu, đã gặp Thứ trưởng Ngoại giao Tôn Vệ Đông và các đối tác Trung Quốc, trong khuôn khổ cuộc tham vấn ngoại giao lần thứ 24 và cuộc họp lần thứ 11 của Cơ chế Tham vấn Song phương về Biển Đông.
Trong tuyên bố, Manila tái khẳng định lập trường, bày tỏ lo ngại về các sự việc đe dọa đến công dân và ngư dân Phi Luật Tân, nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại, ngoại giao và tuân thủ Luật pháp Quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 và Phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài về Biển Đông (phủ nhận các yêu sách chủ quyền lịch sử của Trung Quốc tại khu vực tranh chấp với Phi Luật Tân trên Biển Đông).
Phi Luật Tân khẳng định hai nước đã có “những trao đổi ban đầu” về hợp tác dầu khí, và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm nguồn cung ứng năng lượng và phân bón, do eo biển Hormuz bị chặn, ảnh hưởng đến vận tải biển. Vài ngày trước khi phái đoàn Phi Luật Tân sang Trung Quốc, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., trả lời Bloomberg, cho rằng cuộc khủng hoảng dầu mỏ do Hoa Kỳ và Do Thái gây ra trong cuộc chiến với Iran có thể là “động lực” để Manila và Bắc Kinh theo đuổi việc thăm dò khí đốt chung.
Các bên cũng đề cập đến năng lượng tái tạo, nông nghiệp và các biện pháp như miễn thị thực và tăng cường các đường bay thẳng, nhằm thúc đẩy quan hệ hai nước.
Phi Luật Tân cũng cho biết hai nước cũng đã đạt được “nhiều tiến triển”, “củng cố lòng tin trên biển”, cũng như trong việc “liên lạc giữa lực lượng Hải cảnh hai bên”.
Về phần mình, theo trang CGTN, trong một thông cáo riêng, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, ôngTôn Vệ Đông lên án các hành vi xâm phạm và khiêu khích gần đây, kêu gọi Phi Luật Tân có những hành động “đúng mực” cụ thể để cải thiện quan hệ. Các cuộc tham vấn tiếp theo giữa Ngoại trưởng hai nước dự trù diễn ra vào cuối năm nay.
Hôm 29/3, theo thông tấn xã Reuters, Trung Quốc đã tiến hành tuần tra Hải quân và Không quân cùng lực lượng Hải cảnh xung quanh bãi cạn Scarborough ở Biển Đông. Bãi cạn này nằm trong Vùng đặc quyền Kinh tế của Phi Luật Tân, nhưng Trung Quốc cũng tuyên bố khu vực này thuộc chủ quyền của họ, theo yêu sách đường 9 đoạn.
Kq Lê Văn Hải
Venezuela: Trụ Sở Của Đảng Đối Lập Được Mở Cửa Trở Lại
- Ngày 28/3/2026, lần đầu tiên sau gần 2 năm ngừng hoạt động, trụ sở của đảng Vente Venezuela, đảng của nhà đối lập khôi nguyên Giải Nobel Hòa bình Maria Corina Machado, đã mở cửa trở lại.
Đây là dấu hiệu cho thấy chính quyền bình thường hóa quan hệ với phe đối lập và hoạt động trấn áp đã dịu đi tại Venezuela, kể từ khi bà Delcy Rodriguez được bổ nhiệm làm quyền Tổng thống thay ông Nicolás Maduro bị bắt cóc đưa sang Mỹ chờ xét xử về những cáo buộc buôn bán ma túy. Thông tín viên Alice Campaignolle của Ðài Phát Thanh Quốc Tế Pháp (RFI) tại thủ đô Caracas của Venezuela tường trình:
“Chúng ta đang trở về ngôi nhà tự do”. Khẩu hiệu này được các nhà hoạt động của đảng Vente Venezuela hô vang hôm 28/3. Hàng trăm người từ khắp cả nước đã tập trung trước ngôi nhà ở một khu phố sang trọng tại thủ đô Caracas. Trụ sở của đảng đối lập từng bị giám sát chặt chẽ và bị phá hoại sau cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024.
Những người có mặt hôm 28/3 đã rất xúc động. Một người đàn ông nói: “Tất cả những người từng có liên hệ mật thiết với đảng đều bị đe dọa, thậm chí bị truy tố, và việc được có mặt ở đây hôm nay, tham dự sự kiện tuyệt vời này, thật đáng mừng”.
Nhiều thành viên của đảng vừa được trả tự do - những cựu tù nhân chính trị - đã bước lên bục phát biểu. Một đoạn video thông điệp của bà Maria Corina Machado đã được trình chiếu. Nhà lãnh đạo phe đối lập phải sống lưu vong từ vài tháng trước. Nhưng những người ủng hộ vẫn không từ bỏ hy vọng được thấy bà trở lại nơi này.
Một người đàn ông khác bày tỏ: “Theo lẽ tự nhiên, lãnh đạo Venezuela, Maria Corina, sẽ sớm trở về nước. Chúng tôi đã thể hiện điều này thông qua lá phiếu của mình; bà ấy phải là Tổng thống của chúng tôi”.
Lễ mở cửa trở lại trụ sở của đảng đối lập chính là một thông điệp mạnh mẽ gửi đến tất cả người dân Venezuela, những người đang hy vọng vào sự trở lại của nền dân chủ tại đất nước này.
Một dấu hiệu khác cho thấy người dân Venezuela cảm thấy phần nào có chút tự do hơn là sử dụng mạng xã hội trở lại, trong khi phương tiện này bị theo dõi nghiêm ngặt từ sau ngày bầu Tổng thống 28/7/2024. Nhiều nhà hoạt động đành “im lặng” và tránh bày tỏ quan điểm công khai.
Về phía cựu Tổng thống Nicolas Maduro, trong thông điệp đầu tiên kể từ khi ngồi tù tại New York cùng với vợ, và được người thân đăng trên mạng X, ông cho biết vợ chồng ông cảm thấy “mạnh mẽ, thanh thản và liên tục cầu nguyện”. Ông cảm ơn người hâm mộ đã “gửi thư, tin nhắn và những lời cầu nguyện”. Theo người con trai Nicolas Maduro Guerra, và được thông tấn xã AFP trích dẫn, cựu Tổng thống Venezuela tập thể thao trong tù và được đi dạo 1 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Ông không có báo và internet, nhưng được nói chuyện với gia đình và Luật sư 15 phút hàng ngày.
Kq Lê Văn Hải
Pháp Phá Vỡ Âm Mưu Khủng Bố Trước Bank Of America Tại Paris
(Hình AFP - Sebastien Dupuy: Xe cảnh sát bên ngoài tòa nhà văn phòng của Bank of America ở quận 8, Paris, Pháp, ngày 28/3/2026.)
- Ngày 28/3/2026, nột người đàn ông đang chuẩn bị kích nổ một thiết bị nổ bên ngoài văn phòng của Bank of America tại thủ đô Paris thì bị cảnh sát Pháp can thiệp kịp thời. Nghi phạm bị bắt thẩm vấn. Văn phòng Công tố Chống Khủng bố Quốc gia (PNAT) đã mở điều tra về tội “cố ý gây thiệt hại bằng hỏa hoạn hoặc các phương tiện nguy hiểm liên quan đến hoạt động khủng bố”.
Theo trang Franceinfo, vụ việc xảy ra vào khoảng 3 giờ 30 sáng (giờ địa phương) ở phố Boétie, quận 8, Paris.
Nghi phạm thứ nhất bị bắt khi đang cầm bật lửa và cố gắng đốt thùng chứa 5 lít chất lỏng, có thể là hydrocarbon, và một quả pháo chứa 650 gram thuốc nổ, được đặt ngay trước tòa nhà văn phòng của Bank of America. Người này khai được thuê qua ứng dụng Snapchat với giá 600 Euro và được đưa đến tận nơi. Nghi phạm thứ hai đã bỏ trốn khi cảnh sát can thiệp.
Toàn bộ thiết bị chất nổ tự chế đã được đưa đến phòng phân tích của Sở Cảnh sát Paris. Cuộc điều tra được giao cho bộ phận chống khủng bố thuộc Đội Điều tra Tội phạm của Cảnh sát Tư pháp Paris và Tổng cục An ninh Nội địa (DGSI). Trong thông điệp đăng tải trên X, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez khẳng định “sự cảnh giác vẫn được duy trì ở mức cao hơn bao giờ hết”.
Kể từ khi chiến tranh bùng nổ ở Trung Đông, Bộ trưởng Nội vụ Pháp đã liên tục yêu cầu các lực lượng an ninh đề cao cảnh giác, đặc biệt là để bảo vệ những người bất đồng chính kiến Iran, các trụ sở của họ, các địa điểm tôn giáo của người Do Thái và các lợi ích của Hoa Kỳ. Đây là những địa điểm được xác định là mục tiêu tiềm tàng của các hành động khủng bố.
Kq Lê Văn Hải
Chiến Tranh Ở Trung Đông Ngày 30/3: Những Diễn Biến Mới Nhất
- Các cuộc tấn công gây thương vong ở Trung Đông vẫn tiếp diễn dù các nước Hồi giáo trong khu vực đang bàn thảo để tìm cách hạ nhiệt xung đột Mỹ – Israel với Iran.
Dưới đây là những diễn biến mới nhất trong cuộc chiến ở Trung Đông:
– Ông Trump nói Iran đã trải qua ‘sự thay đổi chế độ’ –
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật tuyên bố rằng cuộc chiến Mỹ-Israel đã giúp thay đổi chế độ ở Iran.
“Chúng ta đang đối phó với những người khác biệt so với bất kỳ ai từng đối phó trước đây. Đó là một nhóm người hoàn toàn khác. Vì vậy, tôi coi đó là sự thay đổi chế độ,” Trump nói.
– Iran tấn công nhà máy điện ở Kuwait –
Bộ điện lực Kuwait hôm thứ Hai cho biết, một cuộc tấn công của Iran vào một nhà máy điện ở Kuwait đã khiến một công nhân người Ấn Độ thiệt mạng và làm hư hại một tòa nhà tại đó.
– Israel tăng chi tiêu quốc phòng –
Quốc hội Israel đã thông qua ngân sách năm 2026 vào sáng sớm thứ Hai, bao gồm khoảng 10 tỷ đô la chi tiêu quân sự mới, nâng tổng ngân sách quốc phòng của nước này lên khoảng 45 tỷ đô la.
– Israel nối lại các cuộc tấn công vào Iran –
Quân đội Israel tối Chủ nhật cho biết họ đã tiến hành các cuộc tấn công mới vào các mục tiêu trên khắp thủ đô Tehran của Iran.
– Sự cố mất điện ở Iran –
Bộ Năng lượng Iran đã thông báo về tình trạng mất điện ở Tehran, sau những gì họ cho là “các cuộc tấn công vào các cơ sở của ngành điện”.
– Pakistan đàm phán –
Pakistan hôm Chủ nhật tuyên bố sẵn sàng làm trung gian hòa giải và đăng cai các cuộc “đàm phán có ý nghĩa” giữa Hoa Kỳ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, đồng thời nêu bật sự ủng hộ ngày càng tăng đối với các nỗ lực hòa bình của nước này, bao gồm cả từ Liên Hợp Quốc và Trung Quốc.
Các bộ trưởng ngoại giao của Pakistan, Ả Rập Xê Út, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đã gặp nhau tại Islamabad.
– Đại sứ từ chối –
Theo một nguồn tin ngoại giao Iran tiết lộ với AFP, đại sứ Iran sẽ không rời Lebanon bất chấp việc bị tuyên bố là persona non grata (người không được hoan nghênh) và bị yêu cầu rời khỏi nước này trước Chủ nhật.
Bộ Ngoại giao Lebanon cáo buộc ông đưa ra những phát ngôn “can thiệp vào chính trị nội bộ của Lebanon”.
– Vụ tấn công Kuwait –
Bộ quốc phòng Kuwait cho biết 10 binh sĩ bị thương trong một cuộc tấn công vào doanh trại quân sự, trong bối cảnh Iran tiếp tục nhắm mục tiêu vào các vị trí trong khu vực.
– Số người thiệt mạng ở Lebanon tăng lên –
Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel đã khiến 1.238 người thiệt mạng tại nước này kể từ khi cuộc chiến mới nhất với Hezbollah bắt đầu vào ngày 2 tháng 3.
– Sự bành trướng của Israel –
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã ra lệnh cho quân đội “mở rộng hơn nữa” khu vực an ninh tại Lebanon.
– 30 ngày ngoại tuyến –
Việc cắt mạng internet trên toàn quốc của Iran đã kéo dài 30 ngày, khiến hàng triệu người bị cô lập khỏi thông tin và liên lạc kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
– Đơn vị tên lửa của Iran –
Quân đội Israel cho biết họ đã tấn công một cơ sở sản xuất quan trọng ở Tehran, được Bộ Quốc phòng Iran sử dụng để sản xuất các bộ phận cho tên lửa đạn đạo.
– Khu công nghiệp của Israel bị tấn công –
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tấn công một khu phức hợp công nghiệp ở miền nam Israel bằng tên lửa đạn đạo.
Những thước phim của AFP quay từ hiện trường cho thấy phần còn lại cháy rụi của một nhà kho đang bốc lên những cột khói dày đặc màu trắng, xám và đen, trong khi các xe cứu hỏa phun những tia nước mạnh mẽ vào đám cháy.
Quân đội Israel cho biết tác động trong khu vực có thể là do “mảnh vỡ tên lửa”.
– Mỹ ‘lên kế hoạch tấn công trên bộ’ –
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Hoa Kỳ đang “bí mật lên kế hoạch tấn công trên bộ” bất chấp việc công khai tham gia các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh.
– Mối đe dọa từ tàu sân bay –
Tư lệnh hải quân Iran, Shahram Irani, cho biết tàu sân bay USS Abraham Lincoln sẽ trở thành mục tiêu tấn công của Cộng hòa Hồi giáo nếu nó tiến vào tầm bắn.
– Lễ tang nhà báo –
Lebanon đã tổ chức lễ tang cho ba nhà báo thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel vào ngày hôm trước ở miền nam nước này.
Quân đội Israel cho biết họ đã thực hiện vụ tấn công để ám sát Ali Shoeib, một phóng viên kỳ cựu của đài truyền hình Al Manar thuộc Hezbollah, người mà họ cáo buộc, mà không đưa ra bằng chứng, là một điệp viên của Hezbollah.
Tư lệnh Hải quân Iran, ông Shahram Irani ngày 29.3 tuyên bố rằng tàu sân bay USS Abraham Lincoln sẽ trở thành mục tiêu tấn công của Iran nếu nó tiến vào tầm bắn.
“Ngay khi nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln tiến vào tầm bắn, chúng tôi sẽ trả thù cho máu của các liệt sĩ trên tàu chiến Dena bằng cách phóng nhiều loại tên lửa khác nhau”, đài truyền hình nhà nước Iran dẫn lời ông Irani nói, đề cập đến tàu khu trục Dena của Iran bị Mỹ đánh chìm vào ngày 4.3.
(By Theo TV News)
Không Đạt Thỏa Thuận, Mỹ Sẽ "Xóa Sổ" Hệ Thống Năng Lượng Iran!
(Trong lúc trả lời phỏng vấn trên chuyên cơ “Air Force One”, ông Trump đã giải thích mục đích vì sao áp mức thuế cao như vậy đối với Trung Quốc. Nguồn ảnh: MANDEL NGAN/AFP qua Getty Images)
-Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai (30/3) một lần nữa cảnh báo Iran rằng nếu hai bên không sớm đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ phá hủy hoàn toàn toàn bộ hệ thống năng lượng của Iran, bao gồm các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg.
Sáng thứ Hai, ông Trump đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social: “Hoa Kỳ đang tiến hành các cuộc đàm phán nghiêm túc với một chính quyền hoàn toàn mới, lý trí hơn, nhằm chấm dứt các hoạt động quân sự của chúng ta tại Iran”.
“Các cuộc đàm phán đã đạt được tiến triển đáng kể, nhưng nếu vì bất kỳ lý do nào mà không thể sớm đạt được thỏa thuận (dù khả năng là có), nếu eo biển Hormuz không được ‘mở cửa’ ngay lập tức cho thương mại, chúng tôi sẽ ném bom và phá hủy hoàn toàn tất cả các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg của Iran (có thể cả tất cả các nhà máy khử mặn!), qua đó chấm dứt ‘kỳ lưu trú dễ chịu’ của chúng tôi tại Iran”.
Ông cũng giải thích rằng trong các chiến dịch quân sự trước đây, quân đội Mỹ đã cố ý không tấn công những cơ sở này.
“Điều này (các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran) là để đáp trả việc Iran, trong suốt 47 năm ‘cai trị khủng bố’ dưới chế độ cũ, đã sát hại nhiều binh sĩ và nhân sự khác của chúng ta”, ông nói.
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Pakistan, Saudi Arabia, Turkey và Egypt đang đóng vai trò trung gian nhằm thúc đẩy đàm phán Mỹ–Iran.
Sau cuộc họp tại thủ đô Islamabad hôm Chủ nhật (29/3), Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết nước này sẵn sàng tổ chức và thúc đẩy các cuộc đàm phán có ý nghĩa giữa Mỹ và Iran trong những ngày tới nhằm đạt được giải pháp toàn diện và lâu dài cho cuộc xung đột hiện nay.
Theo bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, tính đến ngày 28/3, quân đội Mỹ đã tấn công 11.000 mục tiêu tại Iran, với hơn 150 tàu bị hư hại hoặc phá hủy.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trong cuộc phỏng vấn với Fox News cho biết, trong bối cảnh căng thẳng với Iran ảnh hưởng đến thị trường dầu mỏ toàn cầu, Mỹ sẽ dần “kiểm soát” eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng hiện nguồn cung thị trường vẫn ổn định, nhưng bất kỳ nguồn cung bổ sung nào cũng sẽ hữu ích.
Lý Ngọc
Bài Sưu Tầm Chung Quanh Thế Giới Về Ngày Cá Tháng Tư!
- Ngày Chơi Khăm, hay Ngày lừa dối là một phong tục hàng năm vào ngày 1 tháng Tư dương lịch bao gồm những trò đùa và trò lừa bịp vô hại, trò chơi khăm đánh lừa người khác nhằm mục đích mua vui cho bản thân và mọi người mà có thể không chịu những lời chỉ trích, tác hại nào. Trong ngày này, những người thích đùa thường cố gắng lừa những người thân, bạn bè của họ tin vào điều gì đó không đúng sự thật, nhưng một cách vô hại và hài hước và không có nghĩa lừa lọc hoặc khiến người khác bực bội. Sau màn đùa và lừa, người đùa thường hét lên "Một tháng tư" để giải tỏa thắc mắc và tiết lộ trò đùa. Truyền thống về ngày Một tháng Tư tồn tại ở hầu hết các nước Châu Âu cũng như Bắc Mỹ.
Các phương tiện thông tin đại chúng (các tờ báo, tạp chí, đài phát thanh và đài truyền hình và đôi khi trên các trang mạng) có thể tham gia vào những trò đùa này, với những tin vịt hoặc thông tin phóng đại ra ngoài sự thật, chia sẻ những câu chuyện hài hước vào ngày 1 tháng 4, và thường là đính chính hoặc tiết lộ vào ngày hôm sau.
Một tháng tư dù không phải là ngày nghỉ lễ chính thức nhưng vẫn là phong tục truyền thống tại nhiều quốc gia kỷ niệm hàng năm bằng cách tung nhiều tin đồn hoặc nói xạo, nói đùa vô hại về rất nhiều chủ đề khác nhau nhằm tạo niềm vui hay trêu chọc ai đó. Những tin giả như thế thường được tung ra trong cả ngày 1 tháng 4 ở hầu hết các quốc gia như Hoa Kỳ, Pháp, Ireland,... trong khi tại một số quốc gia khác, nó phải được chấm dứt vào giữa trưa như Anh, Canada, Úc, New Zealand.
Tại Ý, Pháp, Bỉ, và các khu vực nói tiếng Pháp của Thụy Sĩ và Canada, 1 tháng 4 truyền thống thường được gọi là "Cá tháng Tư" (Poisson d'avril tiếng Pháp hoặc Pesce d'aprile trong tiếng Ý). Điều này bao gồm cả cố gắng để lén dán một con cá bằng giấy vào lưng của nạn nhân mà không bị phát hiện. Những cá giấy như vậy cũng nổi bật trên nhiều bưu thiếp tại Pháp ngày đầu tháng tư vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.
Ghi nhận sớm nhất về ngày đùa tháng tư có thể tìm thấy trong tập The Canterbury Tales của nhà thơ Geoffrey Chaucer (1392). Một số ý kiến cho rằng sự phục hồi ngày 1 tháng Giêng là ngày đầu năm mới trong thế kỷ 16 đã là lý do tạo thành phong tục này, nhưng giả thuyết này không được ghi chép trong các tài liệu tham khảo trước đó.
Lịch sử
Một chiếc vé năm 1857 với phần thưởng là "tắm cho sư tử" tại Tháp Luân Đôn. Nhưng thực tế chẳng có sự kiện nào như vậy diễn ra cả.
Phong tục dành riêng cho một ngày để bày ra những trò chơi khăm vô hại với hàng xóm được phổ biến trên khắp thế giới. Tiền thân của ngày Cá tháng Tư, bao gồm lễ hội La Mã của Hilaria (Hilaria (tiếng Hy Lạp: ἱλάρια; Latin: hilaris, "vui nhộn") là lễ hội tôn giáo thời La Mã cổ đại tổ chức vào ngày xuân phân để vinh danh nữ thần Cybele) được tổ chức ngày 25 tháng 3, và lễ của kẻ đùa thời Trung Cổ (lễ hội dân gian, thường xuyên được tổ chức bởi các giáo sĩ và giáo dân từ thế kỷ thứ 5 cho đến thế kỷ thứ 16 ở một số quốc gia châu Âu, chủ yếu là Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Ba Lan, Anh và Scotland) được tổ chức ngày 28 Tháng 12, vẫn còn là một ngày mà trò đùa được bày ra ở các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha. Theo thần thoại La Mã, thần cai quản địa ngục Pluto đã bắt cóc nàng Proserpina và đưa nàng tới sống cùng ông ở địa ngục. Cô gái đã gọi mẹ nhưng nữ thần Ceres chỉ nghe thấy âm vang giọng nói của con gái và đi tìm kiếm cô trong tuyệt vọng. Những cuộc tìm kiếm vô vọng đó, hay các cuộc rượt đuổi ngỗng trời, đã trở thành chuyện cười phổ biến tại châu Âu trong các thế kỷ trước.
Bertha R. McDonald, trong Harper's Weekly đã giải thích nguồn gốc của ngày Cá tháng Tư, nói rằng "một số nhà cầm quyền đã nghiêm túc trở lại với thời kì Nô-ê và con tàu của ông. Trên tờ Public Advertiser ở Luân Đôn đăng ngày 13 tháng 3 năm 1769 đã in một đoạn trích liên quan đến thuyết này: "Sai lầm của Nô-ê khi đưa chim bồ câu ra khỏi tàu trước khi mực nước giảm, vào ngày đầu tiên của tháng tư, và để ghi nhớ ký ức về sự giải thoát này, mọi người đã quên mất một tình huống đáng chú ý này..."
Trong Canterbury Tales của Chaucer (1392), Các nữ tu Priest Tale được đặt tên là Syn March bigan thritty dayes and two. Các nhà học giả hiện đại tin rằng có một lỗi sao chép trong bản thảo vẫn còn tồn tại, và Chaucer thực sự viết Syn March was gon. Do đó đoạn văn ban đầu nghĩa là 32 ngày sau tháng ba - 2 tháng 5, lễ kỉ niệm đính ước của Vua Richard II với Anne của Bohemia, Vương hậu Anh diễn ra vào năm 1381. Những người đọc hiểu lầm dòng này nghĩa là 32 tháng 3, tức ngày 1 tháng 4.
Năm 1508, nhà thơ người Pháp Eloy d'Amerval đã nhắc đến Poisson d'avril ("Cá tháng Tư"), có thể là ý nói đến ngày này. Nhà thơ flemish Eduard de Dene đã viết về một nhà quý tộc sai những người đầy tớ của mình làm những chuyện vặt ngu ngốc vào ngày 1 tháng 4. Năm 1686, John Aubrey đã đề cập ngày lễ là "một ngày lễ thánh của kẻ ngốc" (Fooles holy day). Ngày 1 tháng 4 năm 1698, hàng ngàn người bị lừa đến tháp Luân Đôn để xem sư tử tắm.
Trong thời Trung cổ, cho đến cuối thế kỷ 16, ngày đầu năm mới đã được tổ chức vào ngày 25 tháng 3 (Lễ Truyền Tin) trong hầu hết các thị trấn châu Âu. Trong một số khu vực của nước Pháp, năm mới là một kỳ nghỉ kéo dài một tuần kết thúc vào ngày 1 tháng 4. Năm 1564, vua Pháp là Charles IX, lúc đó 14 tuổi, quy định ngày 1 tháng 1 là ngày đầu năm, thống nhất trong toàn quốc. Quyết định này được áp dụng năm 1567. Tuy nhiên, do phương tiện liên lạc rất lạc hậu nên nhiều người không nhận được tin đổi lịch, những người này tiếp tục coi ngày 1 tháng 4 là năm mới và bị những người khác cười vì điều này. Sau này nhiều người cho rằng phong tục Cá tháng Tư bắt nguồn từ đây.
Nhiều người lại tìm lý do khác để giải thích vì sao ngày đầu tháng Tư là ngày để cười đặc biệt. Nhà thần học Manfred Becker-Huberti cho là trong tín ngưỡng dân gian cổ xưa, nhiều người tin rằng đây là ngày không may mắn (tương tự như Thứ Sáu ngày 13). Vì theo truyền thuyết, ngày 1 tháng 4 được cho là ngày sinh và ngày chết của Judas Iscariot, người đã phản bội Chúa Giêsu Kitô và cũng được cho là ngày quỷ Lucifer bị đày xuống địa ngục.
Tại Hà Lan, nguồn gốc của ngày tháng tư tượng trưng cho chiến thắng của người Hà Lan tại Brielle năm 1572, nơi công tước người Tây Ban Nha Álvarez de Toledo bị đánh bại. "Op 1 april verloor Alva zijn bril" là một câu tục ngữ Hà Lan, có thể dịch là "Ngày 1 tháng tư, Alva mất kính". Trong trường hợp này, chiếc kính ("bril" trong tiếng Hà Lan) nhằm ẩn dụ cho Brielle. Tuy nhiên thuyết này không cung cấp lời giải thích nào về lễ kỉ niệm quốc tế của ngày Cá tháng Tư.
Phong tục
Một trò đùa ngày Cá tháng Tư, đánh dấu việc xây dựng tàu điện ngầm Copenhagen vào năm 2001.
Pháp
Một câu chuyện được kể lại là Henry IV, vua nước Pháp trong những năm 1589-1610, đã gửi thư cho một cô gái mười sáu tuổi, không rõ tên, bí mật hẹn hò trong một lâu đài. Khi Henry đến nơi hẹn, đã ngạc nhiên khi người chào đón ông lại là hoàng hậu Marie de Medici, vợ ông còn khiêm tốn cảm ơn ông vì ông đã theo lời mời của bà để đến dự dạ vũ vui nhộn. Những người hay đùa thường dính cá vào những người theo truyền thống cũ, nên mới có tên gọi là "Poisson d'Avril" hay Cá tháng Tư. Nhưng giả thuyết này cũng không lý giải được tại sao ngày hội nói dối lại lan sang nhiều nước khác ở châu Âu vốn không sử dụng lịch Gregorian cho tới tận sau này.
Scotland
Tại Scotland, ngày Cá tháng Tư xưa kia có tên gọi là săn chim cúc-cu (Hunt-the-Gowk) ("gowk" trong phương ngữ Scotland là tên khác của một loài chim cúc cu hay là kẻ ngốc). Những trò đùa truyền thống là yêu cầu một người nào đó chuyển giúp một tin nhắn được niêm phong có yêu cầu xin được giúp đỡ. Thông điệp trong tin nhắn ghi: "Dinna cười to, dinna cười mỉm. Hãy săn chim cúc cu ở nơi khác" ("Dinna laugh, dinna smile. Hunt the gowk another mile") và người nhận được yêu cầu tiếp tục chuyển tiếp tin nhắn đến "nạn nhân" khác. Nguồn gốc của tấm biển "hãy đá tôi" (được lén dán vào lưng "nạn nhân") cũng có thể xuất phát từ lễ kỷ niệm ngày "Gowks" tháng tư của người Scotland.
Anh Quốc
Tại Anh, một trò đùa tháng tư là bất ngờ la hét "April fool!" (trò lừa hay là kẻ ngốc tháng Tư) và người nghe sẽ là "kẻ ngốc tháng Tư". Một nghiên cứu vào những năm 1950 của nhà nghiên cứu văn học dân gian Iona và Peter Opie, phát hiện ra rằng ở Anh, và ở các quốc gia có truyền thống bắt nguồn từ Vương quốc Anh, bao gồm Úc, các trò đùa chấm dứt vào buổi trưa. Một người mà đùa giỡn sau buổi trưa thì cũng tự là "kẻ ngốc".
Iran
Tại Iran, những trò vui nhộn được chơi vào ngày thứ 13 của năm mới Ba Tư (Nowruz), thường rơi vào ngày 1 hoặc ngày 2 tháng 4. Ngày này, được ghi nhận tổ chức từ năm 536 trước Công nguyên, được gọi là Sizdah Bedar và là trò đùa-truyền thống lâu đời nhất trên thế giới và vẫn còn tồn tại đến nay, thực tế này đã khiến nhiều người tin rằng ngày Cá tháng Tư có nguồn gốc từ truyền thống này.
Ấn Độ
Tại Ấn Độ, đã có rất nhiều điều liên quan về Ngày Cá tháng Tư trong cả điện ảnh và văn học phổ thông và mọi người đều vui vẻ với ngày này. Trong nền điện ảnh Ấn Độ, phim April Fool (phim năm 1964) của Hindi cùng với bài hát chủ đề rất phổ biến.
Romania
Tại Romania, một trò đùa ngày Cá tháng Tư được tiết lộ bằng cách hét lên "Păcăleală de 1 Aprilie!" (nghĩa là chơi khăm ngày Cá tháng Tư) với người đối diện và người đó trở thành "kẻ ngốc tháng tư".
Những cú lừa Cá tháng Tư ngoạn mục
Tập tin:Make Way For Ducklings Prank.jpgMột trò đùa ngày cá tháng tư tại vườn công cộng Boston cảnh báo mọi người không chụp ảnh điêu khắc.
Năm 1957, đài BBC lập ra một trò đùa thông qua phóng sự mang tên Mùa thu hoạch mì ống Thụy Sĩ (Swiss Spaghetti Harvest, Trò lừa bịp cây spaghetti) khi phát sóng bộ phim giả mạo cảnh các nông dân Thụy Sĩ đang thu hoạch mì ống Thụy Sĩ (mì Spaghetti) tươi từ những cành cây. Ngay lập tức đài BBC nhận về nhiều cuộc gọi hỏi mua một cây mì ống như thế. Điều này buộc đài phải thú nhận trò đùa trong tin tức ngày hôm sau.
Trước năm 1962 ở Thụy Điển chỉ có một kênh truyền hình và phát màu đen trắng. Nhưng vào ngày 1 tháng 4 năm 1962, ông Kjell Stensson, chuyên gia kỹ thuật của trạm đã xuất hiện trên các tin tức thông báo rằng nhờ có công nghệ mới mà người xem có thể chuyển đổi ti vi của mình để có thể xem hình ảnh với màu sắc sinh động. Tất cả những gì chủ nhân của các ti vi cần làm là trùm một chiếc nilon màu lên màn hình tivi. Để thuyết phục hơn, Stensson đã làm mẫu ngay trong chương trình. Nhưng đó chỉ là trò bịp và phải đến ngày 1 tháng 4 năm 1970 mới có chương trình phát sóng màu đầu tiên trên đài truyền hình Thụy Điển.
Trong một cuộc phỏng vấn của Đài phát thanh BBC Radio 2 diễn ra vào sáng ngày 01 tháng 4 năm 1976, nhà thiên văn học được người Anh Patrick Moore thông báo về một sự kiện thiên văn hiếm gặp sắp xảy ra nhưng thính giả có thể trải nghiệm tại nhà, đó là: Vào lúc 9 giờ 47 phút, Trái Đất sẽ bị giảm trọng lực vì thẳng hàng với sao Diêm Vương và sao Mộc. Phần nhiều người dân địa phương khá háo hức để chứng kiến sự kiện này, tuy nhiên đa số nhận về thất vọng. Một số người lên tiếng chỉ trích trò cợt nhã, trong đó có một người đàn ông giận dữ gọi đến BBC đòi bòi thường và than phiền việc Trái Đất giảm trọng lực đã khiến ông bay lên khỏi mặt đất rồi va đầu vào trần nhà với tốc độ cao. Năm 1980, BBC đưa tin rằng người ta sẽ chuyển đồng hồ Big Ben sang chế độ điện tử bằng cách lắp bảng hiện số mới thay cho mặt đồng hồ cũ. Tin tức này lập tức khiến thính giả Anh bị sốc. Một số người bức xúc và giận dữ gọi điện đến đài để yêu cầu tìm ra phương án bảo vệ đồng hồ Big Ben. Một ấn phẩm Cá tháng tư năm 1983 của Durand Express, một tờ tuần báo ở Durand, Michigan, đưa tin rằng dihydro oxide được tìm thấy trong các ống dẫn nước của thành phố sẽ gây chết người nếu hít phải. Lần đầu trò lừa bịp này xuất hiện là khi trang báo mạng Pittsburgh Post-Gazette nhắc tới với tên gọi Liên minh chống Dihydro Monoxide, - một tổ chức tại UC Santa Cruz sau các cuộc thảo luận trên diễn đàn Usenet vào năm 1990. Theo đó, trò lừa bịp này liệt kê một số tác hại của dihydro monoxide ở mức báo động, như đẩy nhanh tốc độ ăn mòn và gây chết đuối. Thật ra, tên gọi dihydro monoxide (DHMO, gồm hai hydro và một oxy) đề cập tới cách gọi nước bằng phương pháp liệt kê nguyên tử hóa học ít phổ biến.
Năm 1986, báo Le Parisien đưa tin chính phủ Pháp quyết định di dời tháp Eiffel đến công viên Disneyland để thay thế cho sân vận động dành cho Thế vận hội Mùa hè 1992.
Năm 2003, CNN đưa tin Chủ tịch tập đoàn Microsoft Bill Gates bị ám sát tại Công viên MacArthur ở Los Angeles trong khi đang tham gia một sự kiện từ thiện. Tin tức này lập tức được 3 kênh truyền hình MBC, YTN và SBS của Hàn Quốc đồng loạt đưa tin. Theo BBC, trên thực tế, thông tin đó là một trò lừa bịp lấy từ website CNN. Tổ chức quyền động vật PETA đã công bố kết quả nghiên cứu một công nghệ giúp các con hưu có khả năng ngụy trang. Theo đó, công nghệ này lần lượt các bước: bắn thuốc gây mê, sơn lên người chúng bằng một loại sơn đặc chế không phai giúp hòa lẫn vào môi trường, sau đó thả trở lại rừng. Đến cuối ngày, bài báo được gỡ bỏ và thay bằng một câu: "Bạn biết hôm nay là ngày gì không?".
Trang chính của Wikipedia tiếng Anh vào ngày 1 tháng 4 năm 2007. Bài viết chọn lọc cố tình gây nhầm lẫn giữa Tổng thống Hoa Kỳ George Washington với một nhà phát Tranminh cùng tên.
Vào ngày Cá tháng Tư năm 2007, công cụ tìm kiếm trên internet Google đã thông báo cung cấp dịch vụ mới Gmail Paper, nơi người sử dụng dịch vụ thư miễn phí có thể lưu giữ email vào kho lưu trữ giấy mà Google sẽ in ra và rồi gửi cho họ miễn phí. Năm 2008, Google đã mời mọi người tham gia dự án thám hiểm sao Hoả. Ngày Cá tháng 4 năm 2013, Google tung clip đóng cửa Youtube.
Ngày 1 tháng 4 năm 2008, kênh BBC phát một đoạn video về bầy chim cánh cụt biết bay và khẳng định rằng họ đã phát hiện ra loài này tại Đảo King George gần Nam Cực. Thực tế là các nhà làm phim đã sử dụng hình ảnh về những loài chim trông giống chim cánh cụt và bắt chước chuyển động của chúng để tạo ra hình ảnh về một loài mới được phát hiện. Một ngày sau khi xuất hiện, đoạn video đã thu hút 100 nghìn lượt xem.
Vào ngày Cá tháng 4 năm 2016, kênh tin tức bóng đá trực tuyến Goal.com đã đưa tin tiền đạo câu lạc bộ Barcelona Lionel Messi đã đạt thỏa thuận 500 triệu € để kí hợp đồng với Real Madrid. Tên của phóng viên sử dụng trong bài viết là "Lirpa Loof", viết ngược lại của từ "April Fool".
Với sự xuất hiện của dịch vụ internet và các dịch vụ tin tức toàn cầu sẵn có, những trò lừa Cá tháng Tư có thể xuất hiện và lừa số đông khán giả hơn bao giờ hết.
Những ngày đùa khác trên thế giới
1 tháng 5 cũng được tổ chức tại Thụy Điển như một ngày đùa thay thế. Khi một người nào đó đã bị lừa ở Thụy Điển, và sau khi được tiết lộ rằng đó là một trò đùa, các kẻ đùa giỡn thường hay nói vần "april april din dumma sill, jag kan lura dig vart jag vill" ("tháng Tư, tháng Tư, bạn cá trích dại khờ, tôi có thể đánh lừa bạn bất cứ khi nào tôi muốn")
Sưu Tầm
Kq Lê Văn Hải










