BẢN TIN ĐẶC BIỆT TRONG NGÀY 11 THÁNG 10 NĂM 2026
NTN TONG HOP
A-TIN TỨC KHẮP NƠI:
6-Tây Âu trước làn sóng bất mãn xã hội: Từ khủng hoảng nhà ở, giá cả thực phẩm đến giáo dục
Đăng ngày: 10/10/2026
Những đề tài chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này: Khủng hoảng nhà ở Tây Ban Nha, từ phong trào xã hội đến khủng hoảng chính trị; Lạm phát ở Ý: Thực phẩm thiết yếu trở thành gánh nặng; Học sinh Pháp xuống đường: Đằng sau yêu sách giáo dục là những bất an xã hội; Từ biểu tình ở Pháp, Anh nhìn lại khủng hoảng giáo dục và tương lai giới trẻ ; Biểu tình quá khích của học sinh Liège, Bỉ: Chính quyền đổ lỗi cho Antifa.
Khủng hoảng nhà ở Tây Ban Nha: Từ phong trào xã hội đến khủng hoảng chính trị
Tại Tây Ban Nha, phong trào đấu tranh đòi quyền có nhà ở vẫn tiếp diễn ở nhiều thành phố, kể cả sau khi thủ tướng Pedro Sánchez quyết định cho tổ chức bầu cử trước thời hạn vào ngày 29/11.
Trong cuộc đấu tranh này, vụ việc liên quan đến cụ bà Maricarmen Abascal, 87 tuổi, được xem như « một bước ngoặt trong lịch sử đất nước này », theo Liên đoàn Người thuê nhà ở Madrid. Bà cụ đã trở thành biểu tượng cho những khó khăn mà những người Tây Ban Nha có thu nhập thấp nhất đang phải đối mặt trên thị trường nhà ở.
Ngày 23/09, cụ bà Maricarmen Abascal bị trục xuất khỏi căn hộ ở Madrid trên một chiếc cáng, trong tình trạng kiệt sức, sau khi công ty bất động sản sở hữu căn hộ tăng tiền thuê lên tới 275%. Mặc dù liên đoàn người thuê nhà đã đạt được thỏa thuận với công ty sở hữu căn hộ để cụ bà có thể trở về nhà, nhưng đã quá muộn, cụ Maricarmen Abascal đã qua đời tại bệnh viện hôm 07/10.
Câu chuyện bà bị trục xuất khỏi căn hộ đã ở suốt 70 năm như «giọt nước làm tràn ly», đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình quy mô lớn trên khắp Tây Ban Nha, gây sức ép lên chính phủ cánh tả thiểu số, buộc chính phủ phải khẩn trương đề xuất các biện pháp như tăng cường hạn chế trục xuất hoặc bảo đảm việc gia hạn ngầm các hợp đồng thuê nhà.
Việc Quốc Hội bác bỏ các biện pháp này vào tuần trước đã buộc thủ tướng Pedro Sánchez phải cho tổ chức bầu cử trước thời hạn. Dẫu vậy, phong trào đấu tranh vẫn chưa «hạ nhiệt».
Từ quảng trường Puerta del Sol, Madrid, tâm điểm của phong trào phản đối, thông tín viên François Musseau hôm 05/10 gửi về bài phóng sự:
«Khu lều trại vẫn không suy chuyển. Tại quảng trường mang tính biểu tượng của thủ đô này, mọi người theo dõi sát sao quyết định của thủ tướng Pedro Sánchez về việc tổ chức bầu cử trước thời hạn. Trước hết, đó là một niềm tự hào, bởi họ ý thức rằng chính phong trào này đã góp phần dẫn tới quyết định trên».
Sara là giảng viên xã hội học tại Đại học Complutense. Bà cho biết: « Đây là một thành công lớn. Khu lều trại này mới tồn tại chưa đầy 15 ngày, vậy mà các nghị sĩ đã phải đối mặt với cái gọi là «sự phủ quyết đáng xấu hổ» khi bác bỏ 2 sắc lệnh, mà những sắc lệnh này, trên hết, chỉ yêu cầu công nhận nhà ở là một quyền cơ bản của con người».
Đối với bà Sara, cũng như hàng ngàn nhà hoạt động đang xuống đường nhằm thúc đẩy quyền tiếp cận nhà ở và ngăn chặn các vụ trục xuất, điều quan trọng nhất là tiếp tục cuộc đấu tranh. Theo họ, chính sức mạnh của phong trào sẽ buộc các lực lượng chính trị phải nhượng bộ. Còn về lựa chọn chính trị, họ có xu hướng ủng hộ cánh tả, vì cho rằng đây là lực lượng sẽ bảo vệ quyền lợi của họ tốt hơn.
Ông Jose là giáo viên tiểu học. Ông nói: “Điều đang ở phía trước khiến chúng tôi lo ngại, bởi các đảng cánh hữu và cực hữu đang ở vị thế thuận lợi hơn. Và dĩ nhiên, với bản chất của họ, họ sẽ gây tổn hại cho xã hội”.
Hiện giờ, các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy là cánh hữu rõ ràng đang là lực lượng được đánh giá cao nhất. Liên minh giữa phe bảo thủ và phe cực hữu có thể sẽ giành được đa số tại Hạ Viện».
Lạm phát ở Ý: Khi những thực phẩm thiết yếu trở thành gánh nặng
Khác với ở Pháp, tại Ý, vấn đề thu hút sự quan tâm của công luận lại là tình trạng lạm phát bào mòn đời sống người dân, khiến chính phủ Meloni phải tìm cách ứng phó.
Trước đà lạm phát tăng chóng mặt, lên tới 4,2% trong vòng một năm (tính đến tháng 9/2026), nguyên nhân một phần do giá thực phẩm chưa qua chế biến tăng mạnh, chưa kể giá năng lượng cũng leo thang, chính phủ của thủ tướng Meloni đã đề nghị Ủy Ban Châu Âu đưa vấn đề áp lực lạm phát vào chương trình nghị sự của Hội đồng Kinh tế và
Tài chính Ecofin của Liên Âu vào ngày 09/10.
Mục tiêu là được nới thêm khả năng chi tiêu ngân sách để hỗ trợ doanh nghiệp và các hộ gia đình. Trên thực tế, đông đảo người dân Ý đang phải thay đổi lối sống thì mới có thể bảo đảm nhu cầu ăn uống, trong bối cảnh chỉ trong vòng 5 năm qua, giá những thực phẩm thiết yếu như cà chua, thịt gà và trứng đã tăng hơn 40%.
Từ Roma, thông tín viên Anne Le Nir ngày 06/10 gửi về bài phóng sự:
«Tại một quảng trường ở Roma vẫn còn nhộn nhịp sau khi khu chợ đóng cửa, ông Andrea, người bán đồ gốm nghệ thuật, cầm trên tay một giỏ trái cây và rau quả khá vơi, gương mặt đượm vẻ buồn bã. Ông nói: « Chất lượng sản phẩm rất kém, trong khi giá cả lại tăng nhiều hơn so với những gì các số liệu thống kê chính thức cho thấy. Tất cả những gì không thiết yếu giờ đây đều trở thành thứ xa xỉ : ăn tối ở nhà hàng, đi xem phim hay đến nhà hát...»
Bà Liliana là một người trông coi tòa nhà, nay sắp về hưu. Bà sống cùng cháu trai, con gái và con rể. Cả hai người con đều là những lao động có việc làm bấp bênh. Bà phải cắt giảm mạnh chi tiêu. Bà Liliana chia sẻ : « Cuộc sống hiện nay quá đắt đỏ. Thịt, cá... tôi thường phải nhịn những món này. Nhưng đứa cháu 13 tuổi của tôi thì dĩ nhiên luôn được ưu tiên hơn hết».
Ông Luigi, một người đàn ông ngoài 50 tuổi, ăn mặc lịch lãm và là chuyên gia về các công ty khởi nghiệp, có cách riêng để tránh tác động của giá cả leo thang. Ông cho biết:
«Vợ chồng tôi ăn uống rất đạm bạc, nên chi 8 euro cho một bữa tối cũng không phải vấn đề. Nhưng tuần tới, 5 đứa con của chúng tôi, tuổi từ 20 đến 30, sẽ về nhà bố mẹ. Đến khi đó, chúng tôi sẽ thực sự cảm nhận được mức độ nghiêm trọng của vấn đề».
Ngày 17/10, Roma sẽ là nơi diễn ra một cuộc tuần hành quy mô toàn quốc do Tổng Liên đoàn Lao động Italia (CGIL) và khoảng 100 tổ chức kêu gọi, nhằm cùng lên tiếng bảo vệ sức mua và chất lượng cuộc sống».
Học sinh Pháp xuống đường: Đằng sau yêu sách giáo dục là những bất an xã hội
5 tháng trước kỳ bầu cử tổng thống Pháp 2027, thời sự nổi bật suốt tuần qua tại Pháp là phong trào biểu tình, phong tỏa trường của học sinh trung học và sinh viên, kéo theo bạo lực tại một số nơi.
Được phát động từ Créteil, ngoại ô Paris, phong trào của học sinh phổ thông trung học, đòi cải thiện điều kiện học hành, tăng cường giáo viên, đã lan rộng ra khắp cả nước, thu hút sự tham gia của cả sinh viên. Trong bài phát biểu từ phủ thủ tướng Matignon vào tối thứ Tư 07/10, thủ tướng Sébastien Lecornu thừa nhận rằng «nỗi phẫn nộ của giới trẻ không phải tự nhiên mà có», «không ai có thể thờ ơ trước những lo lắng » đó, đồng thời tuyên bố những quyết định đầu tiên của chính phủ liên quan đến các yêu sách của học sinh trung học sẽ được công bố « vào cuối tháng 10».
Nhưng ngay từ thứ Năm, bộ trưởng Giáo Dục, Édouard Geffray, thông báo 3.000 giáo viên thay thế sẽ được triển khai ngày «từ những giờ, những ngày tới đây». Bộ Giáo Dục cũng đã mở các nền tảng đối thoại để thu thập ý kiến đóng góp của học sinh.
Bộ trưởng Giáo Dục Édouard Geffray cho biết 215 học sinh đã bị thương kể từ khi phong trào bắt đầu, phần lớn là «do những hành vi bất cẩn ». 88 nhân viên ngành giáo dục cũng bị thương. Về phía bộ Nội Vụ, bộ trưởng Laurent Nunez thông báo có 6.629 người bị bắt giữ kể từ khi phong trào bắt đầu, 761 hiến binh và cảnh sát bị thương. 18 cuộc điều tra của IGPN, cơ quan điều tra nội bộ của lực lượng cảnh sát, đang được tiến hành.
Điều gì đang thúc đẩy phong trào của học sinh trung học ? Theo nhà chính trị học Robi Morder, thuộc Đại học Versailles, ngoại ô Paris, phong trào này phản ánh « một sự bất an, một nỗi lo lắng » vượt ra ngoài những điều kiện vật chất đơn thuần và cũng liên quan đến việc làm, tình trạng bấp bênh cũng như sự trỗi dậy của phe cực hữu. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của « vấn đề bình đẳng về các giá trị cộng hòa », một chủ đề mà theo ông, học sinh cấp trung học đặc biệt quan tâm. Trả lời Paula Estaniol, ban biên tập tiếng Tây Ban Nha của RFI, nhà chính trị học Robi Morder phân tích:
«Đúng là có một sự bất an, một nỗi lo lắng trước một tình hình không chỉ liên quan đến những khó khăn vật chất trước mắt và mang tính cá nhân của giới trẻ, mà còn liên quan đến tương lai, về việc làm, về tình trạng bấp bênh, và cả những mối đe dọa mà phe cực hữu đặt ra đối với nguyên tắc bình đẳng.
Điều đó có nghĩa là có những nhóm dân cư, đặc biệt là ở các khu ngoại ô, cảm thấy mình đang trực tiếp bị đe dọa, gần như về mặt sinh tồn, bởi sự trỗi dậy của phe cực hữu. Và bạo lực của cảnh sát là một trong những biểu hiện cụ thể của vấn đề này, bởi tỷ lệ ủng hộ phe cực hữu trong lực lượng cảnh sát, thể hiện qua các cuộc bầu cử, là cực kỳ mạnh, cực kỳ cao.
Một mặt là như vậy. Mặt khác, tại những trường trung học nằm ở các khu vực trung tâm hơn, nơi không phải đối mặt với hoàn toàn những vấn đề vật chất giống như vậy, vẫn tồn tại vấn đề về sự bình đẳng trong các giá trị của nền Cộng hòa, một vấn đề mà học sinh trung học đặc biệt quan tâm.»
Từ biểu tình ở Pháp, nước Anh nhìn lại khủng hoảng giáo dục và tương lai giới trẻ
Tuần qua, các cuộc biểu tình của học sinh Pháp đã thu hút những đánh giá lo ngại tại Anh. Nhiều tờ báo cho rằng khủng hoảng giáo dục và sự bi quan về tương lai của thanh thiếu niên là điều Anh quốc cũng phải tính đến để có giải pháp kịp thời.
Từ Luân Đôn, thông tín viên Nguyễn Giang cho biết thêm chi tiết:
«Truyền thông Anh tuần qua liên tục đăng tin bài về các cuộc biểu tình, những vụ đốt phá trường học tại Pháp, phân tích về tính đặc thù của phong trào như truyền thống biểu tình của Pháp, và mức độ ‘chính trị hóa’ các yêu sách. Thế nhưng, báo chí cũng nêu ra nhiều cảnh báo. Một bài xã luận trên trang Times of London nói rằng, giống như Pháp, đầu tư công ở Anh sụt giảm; những bức xúc xã hội mà giới trẻ hấp thụ trên mạng xã hội, trong gia đình, nếu không kiểm soát được « sẽ thể hiện ra trên đường phố».
Hiện ở Anh chỉ có một nhóm nhỏ sinh viên và giảng viên Đại học Bristol biểu tình ủng hộ các bạn Pháp (khẩu hiệu: Rally behind French protesters), nhưng nữ nhà báo Jasmine Norden hôm 07/10 đã đặt câu hỏi trên một trang chuyên về giáo dục: Liệu biểu tình tương tự như ở Pháp có thể xảy ra ở Anh hay không ? (Could something similar happen in the UK?) Bà cho rằng trong ngành giáo dục Anh đã từng có phản đối mang tính cục bộ ở một số quận hạt, tẩy chay kỳ thi SATs vào các năm 2016 và 2019, còn một phong trào lan rộng thì chưa xảy ra, nhưng không ai dám nói là sẽ có hay không.
Giống như ở Pháp, ngành giáo dục Anh cũng đang gặp nhiều vấn đề. Các trường bị quá tải về số học sinh, lại thiếu hàng nghìn giáo viên và cần tới 13,8 tỷ bảng để tái đầu tư, tân trang lại cơ sở học đường đã xuống cấp, theo Cục Thống kê Quốc gia (ONS).
Về tương lai cuộc sống và sự nghiệp, hiện Anh có hơn 1 triệu người trẻ ở tuổi 16-24 không đi học, đi làm (nhóm NEET: Not in Education, Employment or Training).
Với các thanh thiếu niên còn có chí hướng, việc lên đại học là quá trình đi kèm với khoản nợ hàng chục nghìn bảng tiền học phí (tuition fees), trong khi chính các đại học Anh đang đóng bộ môn và sa thải nhiều giảng viên. Một số sinh viên vào đại học thì thấy trường đang đình công kéo dài, không có kỳ thi, viễn cảnh tốt nghiệp lại càng xa vời.
Chính vì thế, việc thanh thiếu niên Anh tham gia chính trị ở cả phe hữu và phe tả, thể hiện quan điểm trên đường phố, đã và đang diễn ra. Trên thực tế, ở về phía các đảng phái cực hữu, thanh thiếu niên ở Anh đã bị cuốn vào phong trào chống di dân. Sau các cuộc đốt phá bài ngoại ở Southport (2024), trong số người bị xử tù có cả các thanh thiếu niên tuổi 19, 20. Ở phía tả, sinh viên Anh cũng tham gia các cuộc biểu tình đông người, phản đối hoạt động của Israel ở Dải Gaza và ủng hộ người Palestine. Sau vụ mới nhất hôm 07/10, có 11 người ở các lứa tuổi khác nhau bị cảnh sát bắt.
Theo đánh giá của viện nghiên cứu Centre for Social Justice (11/2025) thì thách thức lớn nhất của chính phủ là làm sao đưa người trẻ, nhất là người Anh bản địa, ra khỏi cái vòng luẩn quẩn của thất học, thất nghiệp và sự thất vọng trước tình hình kinh tế - xã hội quanh họ.
Chính phủ của thủ tướng Andy Burnham dự kiến sẽ đặt ra hẳn một mục tiêu đầu tư ngân sách - công bố vào ngày 28/10 tới, để giải quyết nạn thất nghiệp trong giới trẻ. Giới chuyên gia cho rằng các khoản đầu tư chỉ có tác dụng nếu giáo dục Anh được cải thiện, từ trong gia đình tới trường học. Đây là vấn đề lớn, mang tính hệ thống và đa thế hệ (multi-generational) ở Anh chứ không dễ giải quyết trong một vài năm ».
Biểu tình của học sinh trung học Bỉ: Hành vi quá khích ở Liège, chính quyền đổ lỗi cho Antifa
Tại Bỉ, sau cuộc biểu tình của học sinh trung học phản đối các biện pháp thắt lưng buộc bụng, làm bùng phát bạo lực vào tối 07/10 tại thành phố Liège, thị trưởng Liège đã ban hành khẩn cấp lệnh cấm tụ tập từ 3 người trở lên trong toàn thành phố. Lệnh có hiệu lực từ 6 giờ sáng 08/10 cho đến hết ngày 16/10 và có thể sẽ kéo dài thêm nếu tình hình không được cải thiện và hội đồng thành phố quyết định, nhưng trong ngày thứ Năm vẫn có khoảng 400 học sinh, sinh viên biểu tình ôn hòa từ trường đại học Liège đến quảng trường trước ga Liège-Guillemins dưới sự giám sát của lực lượng an ninh.
Từ Liège, thông tín viên Duy An ngày 08/10 gửi về bài tường trình:
«Tình hình đã yên ắng trở lại nhưng thành phố tràn ngập sắc phục của cảnh sát. Liège yên ắng một phần cũng bởi cuộc đình công của các tài xế phương tiện công cộng để đòi hỏi cải thiện chế độ làm việc. Cuộc đình công này không liên quan tới những cuộc biểu tình của giới học sinh và sinh viên và đã được lên chương trình từ trước nhằm chống lại chính sách thắt lưng buộc bụng của chính phủ.
Trở lại với cuộc phản đối của học sinh, sinh viên, trên đài RTL sáng thứ Năm 8/10, bộ trưởng giáo dục Bỉ, Valéry Glatigny, kêu gọi học sinh, sinh viên trở lại lớp học và lên án những hành vi quá khích, đồng thời đề cập đến khả năng “lợi dụng” phong trào này bị phe cực tả hoặc các công đoàn lợi dụng : « Tôi chỉ muốn trích dẫn những gì bộ trưởng Nội Vụ và thị trưởng Liège đã nói. Tôi muốn đề cập đến những gì họ nói, tôi không có mặt tại hiện trường, nhưng chúng ta có thể thấy rằng thực sự đã có sự thao túng nào đó ».
Bộ trưởng nội vụ Bernard Quintin cũng đã đến thị sát Liège vào sáng thứ Năm 8/10 và nhận định: «Tình hình hiện nay là không thể chấp nhận được». Ông cho biết là sẽ huy động mọi lực lượng để tái lập trật tự. «Có những trách nhiệm cần phải gánh vác», ông nói thêm. «Có trách nhiệm của cha mẹ trong việc giám sát con cái – vì chúng ta đang nói về trẻ vị thành niên; có trách nhiệm của nhà trường – tôi nhắc lại rằng giáo dục là bắt buộc ở Bỉ – và sau đó là trách nhiệm của các phong trào kiểu 'antifa'. Chúng ta biết họ có ảnh hưởng như thế nào đến một bộ phận nhất định trong xã hội ở Liège. Người lớn tự ý thao túng trẻ em để truyền tải các thông điệp chính trị một cách bạo lực: điều này rõ ràng là hoàn toàn không thể chấp nhận được. Họ sẽ phải đối mặt với cảnh sát và hệ thống tư pháp».
Bộ trưởng Nội Vụ hiện đang soạn thảo «Luật Quintin», dự kiến cho phép nhánh hành pháp đình chỉ hoặc cấm hoạt động của các tổ chức bị coi là « mối đe dọa nghiêm trọng đối với nền dân chủ và an ninh quốc gia », hoặc bị xem là « cực đoan hoặc quá khích», mà không cần có phán quyết của tòa án.
Trả lời đài RTBF, Julien Dohet, một trong những thành viên của Mặt trận Chống Phát xít (Antifa – antifascism) ở Liège, đã phản ứng: “Tôi mặc kệ vị bộ trưởng với những ảo tưởng và tuyên bố của ông ta, vốn chỉ có một mục đích duy nhất: cố gắng hợp thức hóa dự luật phản dân chủ và đàn áp tự do của ông ta đối với các hiệp hội chỉ đơn giản là đang thực hiện quyền dân chủ của mình để biểu tình và phản đối các quyết định chính trị. Chúng ta vẫn đang sống trong một quốc gia dân chủ, nơi tự do ngôn luận là điều quan trọng». Về những cáo buộc thao túng và kích động bạo lực, ông nói thêm: «Ông ấy phải có trách nhiệm cung cấp bằng chứng cho những tuyên bố của mình, đó là nguyên tắc». Nhưng khi nói về antifa, chúng ta đang nói về ai? Những người này đang huy động lực lượng chống lại điều gì và ai? Thông tín viên Duy An cho biết thêm:
«Clara, một « nhà hoạt động chống phát xít», giải thích: «Tôi không thể đại diện cho toàn bộ phong trào antifa, càng không thể tự nhận mình là một phần của nhóm thiểu số hiện diện nhiều nhất trong phong trào ». Bà nhấn mạnh rằng phong trào chống phát xít «luôn là một phong trào phản động, phản ứng lại sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít»
«Không có antifa thì vẫn còn chủ nghĩa phát xít. Ngược lại, không có chủ nghĩa phát xít thì cũng không còn antifa nữa» bà nói thêm.
Cédric Simon, một nhà hoạt động công đoàn và chống phát xít, giải thích. «Antifa giống như kháng thể; chúng ta muốn tự bảo vệ mình, đó là một hình thức tự vệ của người dân. Nếu không có cực hữu, nếu chúng ta sống trong một nền dân chủ hoạt động hiệu quả, nơi các xung đột xã hội được giải quyết thông qua các cơ chế thông thường, thì không cần đến chủ nghĩa chống phát xít». Ông nói thêm rằng chủ nghĩa chống phát xít thì «đa dạng», bao gồm nhiều dòng tư tưởng khác nhau: «Bạn không thể thu hẹp chủ nghĩa chống phát xít thành một ý tưởng duy nhất, một nhóm duy nhất, [...] và đối với tôi, bạn thậm chí có thể vừa là người tự do vừa là người chống phát xít».
Julien Dohet, một nhà sử học chuyên về phong trào chống phát xít và cũng là một nhà hoạt động của Mặt trận Chống Phát xít Liège, giải thích rằng phong trào này không chỉ bao gồm “những người tự nhận mình là, tự gọi mình là, và tham gia vào cái gọi là phong trào chống phát xít”. Hơn thế nữa, ông giải thích: “chúng ta có tất cả những người đấu tranh chống lại cực hữu trong các hiệp hội, trong xã hội dân sự, trong các công đoàn, trong các tổ chức phi lợi nhuận, và những người, thông qua việc học tập suốt đời hoặc công tác xã hội mà họ làm, cũng đấu tranh chống lại chủ nghĩa phát xít, chống lại cực hữu".
Liège tháng 10 sôi động bởi Hội Chợ Tháng 10, một trong những hội chợ lâu đời của Bỉ.
Và thành phố cũng sôi động bởi cuộc tuần hành của các phong trào xã hội, mà cuối tuần này là cuộc tuần hành của phong trào bảo vệ môi trường, không chỉ ở Liège mà trên khắp nước Bỉ.
Thùy Dương | Nguyễn Giang | Duy An
5- Khủng hoảng ngoại giao Seoul – Kiev: Đại sứ Hàn Quốc tại Ukraina về nước
Bộ Ngoại Giao Hàn Quốc thông báo đại sứ nước này tại Ukraina đã trở về nước hôm nay, 10/10/2026, trong bối cảnh khủng hoảng ngoại giao giữa Seoul và Kiev liên quan đến việc chuyển giao các tù binh Bắc Triều Tiên.
Đăng ngày: 10/10/2026
Thanh Phương
Trước đó, vào thứ Năm (08/10), Seoul đã thông báo triệu hồi đại sứ tại Kiev, đồng thời chỉ trích tổng thống Volodymyr Zelensky vì đã công khai nói về việc chuyển giao hai binh sĩ Bắc Triều Tiên bị quân đội Ukraina bắt giữ về Seoul, trong khi phía Hàn Quốc vẫn muốn giữ kín vấn đề này.
Từ Seoul, thông tín viên Celio Fioretti tường trình:
«Ông Park Ki Chang, đại sứ Hàn Quốc tại Ukraina, đã về đến Seoul vào sáng nay, hai ngày sau khi bị ngoại trưởng triệu hồi về nước. Đây là một hành động hiếm thấy: Lần gần đây nhất một đại sứ Hàn Quốc bị triệu hồi là vào năm 2008, trong giai đoạn căng thẳng với Nhật Bản.
Quyết định này được đưa ra sau khi Seoul yêu cầu Kiev chính thức xin lỗi về việc Ukraina có thể đã vi phạm thỏa thuận bảo mật về vấn đề hồi hương tù binh Bắc Triều Tiên. Mặc dù Kiev đã lên tiếng xin lỗi, Seoul cho rằng lời xin lỗi đó là chưa thỏa đáng và do đó đã quyết định triệu hồi đại sứ của mình.
Khủng hoảng ngoại giao giữa Seoul và Kiev có thể đã trầm trọng hơn do việc bổ nhiệm ông Song Young Gil, một chính khách nổi tiếng với quan điểm thân Nga, làm cố vấn ngoại giao cho tổng thống Hàn Quốc vào đầu tháng 10.
Ông Song Young Gil thường xuyên công khai chỉ trích tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky và ủng hộ việc thắt chặt quan hệ với Matxcơva nhằm xoa dịu căng thẳng với Bắc Triều Tiên. Ông từng được tổng thống Vladimir Putin trao tặng Huân chương Hữu nghị của Nga vào năm 2013.»
4- Thương mại: Trung Quốc và Liên Hiệp Châu Âu đạt «đồng thuận» về ô tô hybrid
Sau hai ngày đàm phán, hôm qua, 09/10/2026, Bắc Kinh và Bruxelles cùng thông báo một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại giữa hai bên. Trung Quốc chấp nhận « điều hòa » lượng xe hơi hybrid nhập vào Liên Hiệp Châu Âu (EU), đồng thời giảm thuế cho một số mặt hàng của EU xuất khẩu sang Trung Quốc.
Đăng ngày: 10/10/2026
Minh Anh
Hành động này có thể ngăn chặn hàng triệu xe ô tô Trung Quốc tràn vào thị trường EU trong những năm tới. Số lượng kỷ lục – 20 thương hiệu Trung Quốc – tham gia Triển lãm Ô tô Paris vào tuần tới, đã cho thấy tốc độ phát triển nhanh chóng ngành sản xuất ô tô Trung Quốc, đe dọa thế cạnh tranh của các nhà sản xuất tại châu Âu. Theo Reuters, trong quý II/2026, các thương hiệu Trung Quốc chiếm hơn 26% thị trường xe hybrid ở Tây Âu so với mức 2,2% cùng kỳ năm ngoái.
Ngoài ra, Bắc Kinh cũng áp dụng theo điều khoản tối huệ quốc, giảm thuế đối với một số sản phẩm của EU và cho biết sẽ nới lỏng một số điều kiện về xuất khẩu đất hiếm.
Đây là một bước tiến đầu tiên trong nỗ lực tái cân bằng trao đổi thương mại giữa hai bên, được khởi động cách nay vài tháng. Liên Âu và Trung Quốc dự trù một cuộc họp thứ ba vào tháng 3/2027.
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Clea Broadhurst tường thuật:
«Ngăn chặn dòng xe ô tô hybrid Trung Quốc vào Châu Âu: Đây là thành tựu chính được Maros Sefcovic, ủy viên thương mại châu Âu thương mại công bố. Thỏa thuận liên quan đến việc xuất khẩu dòng xe hybrid thông thường và xe hybrid sạc điện trong vòng bốn năm.
Ông nói: "Theo các dự phóng của chúng tôi, điều này tương ứng với việc giảm hơn một nửa lượng xe hybrid và hybrid sạc điện sang Liên Âu so với kịch bản không gì thay đổi.
Biện pháp này thực sự ngăn chặn nhiều triệu xe từ Trung Quốc đổ sang Liên Âu."
Bắc Kinh đánh giá các cuộc thảo luận là "thực tế và mang tính xây dựng", nhưng không nêu chi tiết về đồng thuận này. Cơ chế này vẫn cần được trình bày trước các nhà lãnh đạo châu Âu.
Một nhượng bộ khác cũng được công bố : Bắc Kinh sẽ giảm một số thuế hải quan đối với nhiều loại hàng hóa của Liên Âu, giúp tiết kiệm cho nhiều nhà xuất khẩu châu Âu.
Ông Maros Sefcovic cho biết tiếp: "Các mặt hàng được giảm thuế bao gồm từ phụ tùng ô tô đến dầu ô liu và giày dép, có tổng trị giá khoảng 4 tỷ euro, với khoảng 225 triệu euro tiết kiệm tiền thuế."
Lịch trình và các mức thuế mới vẫn chưa hoàn thiện. Bắc Kinh cũng bày tỏ sẵn lòng tiếp tục nới lỏng các giấy phép xuất khẩu đất hiếm và nam châm vĩnh cửu, những mặt hàng thiết yếu cho các ngành công nghiệp châu Âu.
Bruxelles hoan nghênh bước tiến đầu tiên này. Tuy nhiên, trước tình trạng thâm hụt thương mại khoảng một tỷ euro mỗi ngày, ủy viên châu Âu cảnh báo: Nếu đối thoại không hiệu quả, Liên Hiệp Châu Âu sẽ sử dụng các công cụ bảo vệ thương mại của mình».
3- Washington trừng phạt Tòa án Hình sự Quốc tế, với lý do bảo vệ chủ quyền và công dân Mỹ
Bộ Ngoại Giao Mỹ hôm thứ Sáu 09/10/2026 thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI), với lý do muốn « bảo vệ chủ quyền của Mỹ và công dân Mỹ trước mối đe dọa do Tòa án Hình sự Quốc tế gây ra». Thông cáo của bộ Ngoại Giao Mỹ được đưa ra chỉ vài giờ sau khi cựu thẩm phán người Nam Phi, Navi Pillay, được trao giải Nobel Hòa bình, đặc biệt nhờ những đóng góp của bà tại Tòa Hình sự Quốc tế.
Đăng ngày: 10/10/2026
Thùy Dương
Các biện pháp trừng phạt của Mỹ dự kiến có hiệu lực sau 180 ngày, trừ khi hai bên đạt được thỏa thuận trước thời hạn này. Theo Ngoại trưởng Mỹ, những biện pháp này sẽ cấm mọi giao dịch tài chính với tòa CPI, nhằm « cắt đứt các nguồn lực và hạn chế khả năng hoạt động» của Tòa Hình sự quốc tế, trụ sở tại La Haye, Hà Lan.
Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt không áp dụng đối với những hoạt động bảo trì, dịch vụ phần mềm và quyền truy cập vào hệ thống lưu trữ « đám mây » Icloud, cũng như hoạt động của hệ thống hưu trí CPI hoặc một số hoạt động liên quan đến những người đang bị tòa giam giữ.Theo AP, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm qua nhấn mạnh: «Họ muốn có thêm quyền lực và muốn giành lấy quyền lực đó bằng cái giá mà chúng ta phải trả », đồng thời ông gọi CPI là «tòa án bất hảo». Ông nói thêm: «Cả đảng Cộng Hòa và đảng Dân Chủ từ trước đến nay đều bác bỏ quan điểm cho rằng CPI có thể truy tố công dân Mỹ, các thành viên lực lượng vũ trang hoặc các quan chức chính trị Hoa Kỳ». Ông khẳng định: «Nước Mỹ chưa bao giờ tham gia Tòa án này, chúng tôi không cần và cũng không muốn có tòa này».
Ngoại trưởng Mỹ còn đe dọa: «Chúng tôi hy vọng các đồng minh sẽ kiềm chế những tham vọng của Tòa án. Nếu không, Mỹ sẽ tiếp tục từng bước tháo dỡ CPI, từng viên gạch một, cho đến khi người Mỹ không còn bị đe dọa nữa».
Tòa án Hình sự Quốc tế ngay lập tức ra thông cáo, cho rằng các biện pháp trừng phạt của Washington là « một cuộc tấn công vào nhà nước pháp quyền và chính những nền tảng của trật tự pháp lý quốc tế, giáng một đòn vào nguyên tắc cơ bản là không ai đứng trên pháp luật».
Thông báo của Washington cũng đã vấp phải sự phản đối của quốc tế. Liên Hiệp Quốc xem đây là những biện pháp «không thể chấp nhận được». Liên Âu và Nhật Bản bày tỏ sự ủng hộ đối với Tòa án Hình sự Quốc tế. Bruxelles cam kết hỗ trợ Tòa án tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ. Berne cũng khẳng định Thụy Sĩ «phản đối các biện pháp trừng phạt, những lời đe dọa và mọi biện pháp khác nhằm làm suy yếu tính độc lập của Tòa án cũng như khả năng thực hiện sứ mệnh được giao».
Liên quan đến giải Nobel Hòa Bình 2026, theo Reuters, một lần nữa tổng thống Mỹ Donald Trump lại bày tỏ phẫn nộ vì không được trao giải thưởng danh giá này. Ông tuyên bố: «Đây là một vết nhơ không thể xóa nhòa của Na Uy và đối với những người đã đưa ra một quyết định đáng hổ thẹn và đáng xấu hổ như vậy».
2- Chiếu trực tiếp vụ xử bắn một tử tù tại Mỹ: Trump nói vẫn chưa có quyết định
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua, 09/10/2026, khẳng định chưa có quyết định nào được đưa ra về việc chiếu trực tiếp vụ hành quyết bằng hình thức xử bắn đối với thủ phạm một vụ tấn công đẫm máu nhắm vào binh sĩ Mỹ, một kế hoạch do bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth công bố và đã gây ra làn sóng phẫn nộ tại Hoa Kỳ.
Đăng ngày: 10/10/2026
Thanh Phương
Nidal Hasan, 56 tuổi, dự kiến sẽ bị xử bắn vào ngày 03/12 tại căn cứ Fort Hood, bang Texas. Chính tại căn cứ này, vào ngày 05/11/ 2009, hung thủ đã sát hại 13 người, trong đó có 12 quân nhân, và làm bị thương hơn 30 người trong một vụ tấn công chịu ảnh hưởng từ tổ chức khủng bố Hồi Giáo Al-Qaeda.
Đây sẽ là vụ hành quyết đầu tiên do quân đội Mỹ thực hiện kể từ năm 1961, và là vụ hành quyết bằng đội xử bắn đầu tiên kể từ năm 1945.
Là người ủng hộ mạnh mẽ án tử hình, ông Donald Trump hoan nghênh việc thi hành án bằng hình thức xử bắn đối với Hasan, quyết định mà chính ông đã phê chuẩn với tư cách tổng tư lệnh tối cao của quân đội Hoa Kỳ.
Trước đó, phó Tổng thống JD Vance đã tỏ ý không đồng tình với thông báo của bộ trưởng Pete Hegseth. Trả lời phóng viên AFP, ông nói: "Tôi không biết liệu chuyện đó có xảy ra hay không. Nếu vụ xử bắn được phát sóng trực tiếp, tôi sẽ không xem."
Nhiều nghị sĩ thuộc đảng Cộng Hòa của tổng thống Trump cũng đã công khai phản đối mạnh mẽ kế hoạch nói trên. Dân biểu Hạ Viện Austin Scott tuyên bố: "Tôi hoàn toàn ủng hộ án tử hình, nhưng việc phát sóng trực tiếp các vụ hành quyết là hành động của quân thánh chiến Hồi Giáo. Nước Mỹ không thể xuống tới mức đó."
Bên phía đảng Dân Chủ, thượng nghị sĩ Mark Kelly cũng nhấn mạnh "Nidal Hasan là một kẻ sát nhân" và phải chịu trách nhiệm về hành động của mình. Nhưng ông nêu câu hỏi: "Nhưng sao lại hành quyết công khai ngay tại Hoa Kỳ? Đó là kiểu hành động của Iran và Taliban. Liệu chúng ta có muốn bị đánh đồng với những kẻ đó không?"
Tổng giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Mỹ, thì mô tả quyết định hành quyết công khai Nidal Hasan bằng đội xử bắn là hành động "cổ xúy một cách man rợ cho văn hóa sự chết".
Trước đó Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cũng cảnh báo rằng việc phát sóng trực tiếp vụ xử bắn sẽ cấu thành một hình thức "tra tấn", đồng thời tái khẳng định lập trường của cơ quan này phản đối các vụ "hành quyết công khai tại Afghanistan và Iran".
1-TIN TỔNG HỢP
Đăng ngày: 10/10/2026
(AFP) - Trung Quốc ban hành các định hướng kinh tế mới, bao gồm cả quản lý phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Tân Hoa Xã, được Le Figaro trích dẫn hôm 09/10/2026, mục tiêu là «đẩy nhanh phát triển các lực lượng sản xuất mới có chất lượng». Các chỉ thị này «đề ra 19 biện pháp trọng điểm thuộc 5 lĩnh vực». Một trong những định hướng này là triển khai toàn diện sáng kiến «AI Plus» của Trung Quốc, nhằm chuyển đổi các lĩnh vực công nghiệp thông qua công nghệ mới, bằng cách mở rộng đáng kể việc ứng dụng AI trên toàn bộ nền kinh tế.
(AFP) - Lãnh đạo Đài Loan: “ Tăng chi tiêu quân sự để tránh chiến tranh”.
Phát biểu nhân dịp Quốc khánh Đài Loan, 10/10/2026, tổng thống Lại Thanh Đức tuyên bố:
“Mục tiêu của chúng tôi khi tăng cường đầu tư vào quốc phòng không phải là để khiêu khích, mà là để ngăn ngừa chiến tranh. Trong một thập niên qua, các chính quyền kế nhiệm nhau ở đã liên tục tăng chi tiêu quân sự nhằm củng cố năng lực răn đe trước nguy cơ bị Trung Quốc tấn công”. Chính quyền của tổng thống Lại Thanh Đức đã dành ra khoản ngân sách quốc phòng kỷ lục lên tới 34,5 tỷ đôla cho năm 2027, chiếm hơn 3% GDP của Đài Loan.
(AFP) - Thổ Nhĩ Kỳ cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Hôm nay, 10/10/2026, Thổ Nhĩ Kỳ thông báo lệnh cấm những người dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội. Với thông báo này, Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập danh sách ngày càng dài các quốc gia trên thế giới đang quan tâm đến việc bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên khỏi những tác hại của các nền tảng này. Quyết định này đã được đăng trên Công báo sau khi Quốc Hội thông qua luật vào tháng Tư. Quy định sẽ có hiệu lực từ ngày 01/11. Văn bản luật quy định rằng các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội phải "áp dụng các biện pháp kỹ thuật và hành chính cần thiết, bao gồm cả việc xác minh độ tuổi, để thực hiện" các biện pháp bảo vệ giới trẻ.
(AFP) - Vụ chuyến bay Flydubai: Cơ phó người Oman lên kế hoạch thực hiện một vụ tấn công liều chết.
Theo thông cáo hôm 09/10/2026 của công tố viên Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), mục tiêu là nhằm vào sân bay Ben Gourion ở Tel Aviv. Cuộc điều tra cho thấy viên cơ phó 29 tuổi này lấy cảm hứng từ các vụ khủng bố ngày 11/9. Người này « khẳng định đã hành động một mình, không có sự tham gia của bất kỳ người nào khác ». Điều tra vẫn đang tiếp tục « nhằm xác minh lời khai ». Trước ngày 30/9, viên cơ phó này đã 2 lần thực hiện chuyến bay đến Tel Aviv « nhằm làm quen với đường bay và sân bay ».
(AFP) - Động đất mạnh tại Panama.
Một trận động đất với cường độ 7,7 đã làm rung chuyển Panama hôm qua, 09/10/2026, khiến các tòa nhà và đường sá ở khu vực trung tâm đất nước bị sập và làm ít nhất 27 người bị thương, nhưng chưa ghi nhận trường hợp tử vong nào. Theo Hệ thống Bảo vệ Dân sự Quốc gia, dư chấn từ trận động đất đã được cảm nhận trên khắp quốc gia Trung Mỹ với dân số khoảng 4,5 triệu người này.
B- GIẢI TRÍ TRONG NGÀY
DẬY MÀ ĐI - FREEDOM FOR VIETNAM
https://www.youube.com/watch?v=78K067vO5WI
VietNam muon nam-LeQuocTan-hopca.mp4
https://www.youtube.com/watch?v=ZvpySHPkA_Y
Bài Hát "Hãy Đứng Lên
https://www.youtube.com/watch?v=LrBJPMr5HGo&feature=youtu.be
Hẹn quý hữu mai này trở lại quê hương Việt Nam yêu dấu tự do thanh bình, không cộng sản.
