THÔNG BÁO BIỂU TÌNH VIỆT CỘNG QUỐC THIÊN ĐẾN SAN JOSE
VNCH
Trân trọng
NHHN
Thứ Năm, 6 tháng 8, 2026
Tại Sao Ngày Xưa Saigon Những Cây Me Được Trồng Rất Nhiều Theo Đường Phố?
TẠI SAO NGÀY XƯA SAIGON NHỮNG CÂY ME ĐƯỢC TRỒNG RẤT NHIỀU THEO ĐƯỜNG PHỐ?
Sưu Tầm
Tại sao ngày xưa Saigon những cây me được trồng rất nhiều theo đường phố? - Phi cảng Saigon TSN
Sài Gòn thời Pháp thuộc và cả sau này được quy hoạch với rất nhiều cây me dọc các đại lộ, đặc biệt là các đường như Đường Norodom, Đường Gia Long, Đường Cường Để, Đường Duy Tân và khu vực trung tâm.
Việc chọn cây me không phải ngẫu nhiên mà vì nhiều lý do thực tế.
1. Rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới
Cây me chịu được nắng nóng, ít cần chăm sóc, chịu hạn tốt và sống rất lâu. Điều này rất thích hợp với khí hậu nóng của Nam Bộ.
2. Tán lá rộng nhưng không quá rậm
Tán cây me tạo bóng mát cho người đi bộ và xe cộ, nhưng lá nhỏ nên vẫn cho ánh sáng xuyên qua. Đường phố không bị tối như khi trồng một số loài cây có tán quá dày.
3. Bộ rễ tương đối ổn định
So với nhiều loại cây lớn khác, rễ me ít làm hư mặt đường hay vỉa hè nếu được trồng đúng kỹ thuật. Điều này rất quan trọng đối với đô thị.
4. Cây sống hàng trăm năm
Một cây me có thể sống cả trăm năm, thậm chí lâu hơn. Vì vậy, đây là khoản đầu tư lâu dài cho thành phố. Nhiều cây me ở trung tâm Sài Gòn ngày nay đã có tuổi đời hơn 100 năm.
5. Mang vẻ đẹp đặc trưng của Sài Gòn
Theo thời gian, hàng me đã trở thành một biểu tượng của Sài Gòn. Người dân thường nhắc đến “hàng me Sài Gòn” với sự hoài niệm. Những chiếc lá me nhỏ li ti, hoa me màu vàng nhạt và tiếng lá xào xạc đã tạo nên một nét rất riêng của thành phố.
6. Có giá trị kinh tế nhỏ
Quả me có thể ăn hoặc làm gia vị. Ngày trước, trẻ em thường nhặt me rụng để ăn hoặc bán. Tuy nhiên, đây chỉ là lợi ích phụ chứ không phải lý do chính để trồng.
Vì sao người Pháp thích trồng me?
Khi quy hoạch Sài Gòn từ giữa thế kỷ 19, người Pháp muốn xây dựng một “Paris của Viễn Đông”. Họ cần những đại lộ rộng, nhiều bóng mát. Sau khi thử nhiều loại cây, họ nhận thấy cây me vừa đẹp, vừa bền, ít gãy đổ trong gió, chịu được điều kiện đô thị và chi phí chăm sóc thấp. Vì thế, cây me được trồng rất phổ biến.
Ngày nay, dù thành phố đã trồng thêm nhiều loài cây khác như sao đen, dầu rái, lim xẹt hay giáng hương, nhưng những hàng me cổ thụ ở trung tâm vẫn được xem là một phần di sản đô thị và là hình ảnh gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ người Sài Gòn.
Tại sao người Pháp lại dùng cây me?
Câu chuyện này gắn liền với lịch sử hình thành Sài Gòn hiện đại.
Khi người Pháp chiếm Sài Gòn năm 1859, họ muốn biến nơi đây thành một thành phố kiểu châu Âu – thường được gọi là “Hòn ngọc Viễn Đông” (Pearl of the Far East). Tuy nhiên, họ nhanh chóng nhận ra rằng không thể trồng những loài cây quen thuộc ở Pháp vì khí hậu nhiệt đới quá nóng.
Họ đã thử nhiều loại cây bản địa và cây nhập từ các thuộc địa khác, trong đó có:
* Cây sao đen: rất cao, thân đẹp, nhưng lớn chậm và tán không đều.
* Cây dầu rái: sống rất khỏe, nhưng sau này có thể quá to và rễ phát triển mạnh.
* Cây lim xẹt: lớn nhanh nhưng cành dễ gãy khi mưa bão.
* Cây me: gần như hội đủ mọi ưu điểm.
Cuối cùng, cây me được đánh giá là phù hợp nhất vì:
* Chịu nắng nóng và ít sâu bệnh.
* Tán lá tạo bóng mát nhưng không quá rậm.
* Lá rất nhỏ nên khi rụng dễ bị gió cuốn đi hoặc nhanh phân hủy, ít gây tắc cống. Đây là một ưu điểm mà ít người để ý.
* Cành khá dẻo, chịu gió tốt hơn nhiều loài cây khác.
* Tuổi thọ rất cao, có thể hàng trăm năm.
Vì sao đường Duy Tân và nhiều con đường khác có hàng me rất đẹp?
Người Pháp quy hoạch các đại lộ rất rộng, thường rộng 30–40 mét, với hai hoặc bốn hàng cây hai bên đường. Mỗi loài cây thường được trồng riêng trên từng tuyến phố để tạo vẻ đồng nhất. Vì thế, có những con đường gần như chỉ trồng me, tạo nên những “đường hầm xanh” rất đẹp vào mùa lá non.
Đến thời Việt Nam Cộng hòa, chính quyền vẫn tiếp tục giữ gìn những hàng me này vì chúng đã trở thành một phần bản sắc của Sài Gòn.
Một điều thú vị
Người Sài Gòn xưa thường nói rằng “đi dưới hàng me là biết mình đang ở trung tâm Sài Gòn.” Nhiều nhà văn, nhạc sĩ và nhiếp ảnh gia đã lấy hình ảnh hàng me làm biểu tượng của thành phố. Đặc biệt, vào đầu mùa mưa, lá me non xanh mướt phủ kín các đại lộ tạo nên một khung cảnh rất đặc trưng.
Đến nay, nhiều cây me ở khu vực trung tâm được các nhà nghiên cứu ước tính đã trên 100–150 năm tuổi, nghĩa là chúng đã tồn tại từ những năm đầu thời Pháp thuộc và chứng kiến gần như toàn bộ lịch sử hiện đại của thành phố.
Có một giai thoại khá thú vị: người Sài Gòn xưa thường đùa rằng “Sài Gòn có ba thứ nổi tiếng: nắng, me và xe.” Ý muốn nói đi đâu trong trung tâm cũng gặp những hàng me cổ thụ che mát, khiến chúng trở thành một phần ký ức không thể tách rời của nhiều thế hệ.
SƯU TẦM
Ông Trump Bác Tin Mỹ Cạn Đạn Dược, Sẽ Truy Cứu Người Làm Rò Rỉ Thông Tin
ÔNG TRUMP BÁC TIN MỸ CẠN ĐẠN DƯỢC, SẼ TRUY CỨU NGƯỜI LÀM RÒ RỈ THÔNG TIN
Lộ Khắc
Theo BBC ngày 6/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thông tin cho rằng quân đội Mỹ đang thiếu đạn dược, khẳng định nước này vẫn sở hữu kho vũ khí dồi dào. Ông đồng thời cảnh báo sẽ truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với những người bị cáo buộc làm rò rỉ thông tin quân sự nhạy cảm, thậm chí sẽ đề nghị mức án tù dài hạn.
Tổng thống Trump (giữa), Ngoại trưởng Rubio (trái) và Bộ trưởng Chiến tranh Hegseth tại cuộc họp nội các ở Trại David hôm 31/7/2026. (Ảnh chụp màn hình video Nhà Trắng)
Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran bước sang tháng thứ sáu, các thông tin về việc kho tên lửa của quân đội Mỹ có dấu hiệu cạn kiệt liên tục xuất hiện trên truyền thông Mỹ, thu hút sự quan tâm của dư luận.
Tin đồn thiếu đạn dược khiến Nhà Trắng phản ứng mạnh
Sáng 6/8, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ đang sở hữu “một lượng đạn dược khổng lồ”, đặc biệt là đối với một số loại vũ khí chủ lực.
Ông viết: “Nước Mỹ có rất nhiều đạn dược, đặc biệt là một số chủng loại. Chúng tôi vẫn đang tiếp tục sản xuất với số lượng lớn và sẽ vận chuyển đến bất cứ nơi nào trong nước khi cần”.
Ông Trump cũng lên án gay gắt những người tiết lộ thông tin cho báo chí, cho rằng các “kẻ làm rò rỉ thông tin” này đã để lộ bí mật quốc gia.
Ông tuyên bố: “Những kẻ tiết lộ thông tin mang tính phản quốc này đang bị truy tìm, và chúng tôi sẽ yêu cầu tuyên họ những bản án tù dài hạn”.
Đáp lại bài viết gần đây của The Washington Post về tình hình kho vũ khí của Mỹ, ông Trump tiếp tục đăng bài cho rằng đây là “tin giả”, thậm chí mô tả bài báo này là “gần như phản quốc”.
Đồng thời, ông một lần nữa công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, khẳng định ông “rất hài lòng” với công việc của ông Hegseth.
Nhiều hãng truyền thông nói kho dự trữ chịu áp lực, chính phủ tiếp tục bác bỏ
Mặc dù Mỹ và Iran đã nhiều lần đạt được các lệnh ngừng bắn tạm thời, hai bên vẫn tiếp tục tấn công lẫn nhau và đến nay vẫn chưa đạt được một thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch.
Các chiến dịch quân sự cường độ cao kéo dài nhiều tháng cũng khiến dư luận đặt câu hỏi liệu kho tên lửa hiện đại của Mỹ có đang bị tiêu hao đáng kể hay không.
Đài CBS News, dẫn lời hai nguồn tin am hiểu tình hình nhưng giấu tên, cho biết Mỹ đã sử dụng một lượng đáng kể tên lửa dẫn đường chính xác tầm xa trong kho dự trữ toàn cầu của mình trong cuộc xung đột lần này.
Trong khi đó, The Washington Post đưa tin rằng tuần trước ông Trump đã trực tiếp chất vấn Bộ trưởng Hegseth về tình trạng kho vũ khí. Tuy nhiên, BBC cho biết họ chưa thể xác minh độc lập thông tin này.
Trước những nghi vấn từ bên ngoài, chính quyền Mỹ vẫn khẳng định lượng vũ khí dự trữ đủ đáp ứng nhu cầu tác chiến.
Tháng trước, trả lời The Wall Street Journal, ông Trump từng nói Mỹ có “nhiều đạn dược hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới và nhiều hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế”.
Trước đó, khi trả lời chương trình Face the Nation của CBS, ông Hegseth cũng gọi các thông tin về tình trạng thiếu đạn dược là “một câu chuyện được dựng lên”.
Viện nghiên cứu ước tính một số loại tên lửa đã giảm đáng kể
Do số liệu về kho tên lửa của Mỹ thuộc diện mật, chính phủ không công bố con số cụ thể. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) đã đưa ra ước tính dựa trên các nguồn công khai.
Theo CSIS, tính đến cuối tháng 7 năm nay, Mỹ còn khoảng 759–827 tên lửa phòng không Patriot, giảm từ khoảng 2.330 quả trước khi xung đột nổ ra, tức chỉ còn khoảng 1/3.
Ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao của CSIS và là đại tá Thủy quân Lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu, cho biết khoảng 60% tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng thủ tầm cao THAAD của Mỹ đã được sử dụng.
CSIS cũng phân tích rằng với năng lực sản xuất hiện nay của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ, ngay cả khi tiếp tục mở rộng mua sắm thì cũng phải mất khoảng 5 năm mới có thể khôi phục số lượng tên lửa hành trình Tomahawk về mức trước khi xung đột bùng phát. Một số kế hoạch mua sắm bổ sung còn phải chờ Quốc hội Mỹ phê duyệt ngân sách.
Áp lực bổ sung kho dự trữ gia tăng, nhu cầu của Ukraine cũng bị ảnh hưởng
Ngoài chiến sự tại Trung Đông, Mỹ còn phải bảo đảm nguồn cung vũ khí cho nhiều khu vực khác, trong đó có châu Âu.
Theo AP, kể từ khi chiến tranh Nga–Ukraine bùng nổ năm 2022, Mỹ đã viện trợ cho Ukraine số lượng lớn tên lửa Patriot và các hệ thống phòng không khác. Khi kho dự trữ dần suy giảm, Lầu Năm Góc có thể sẽ phải thận trọng hơn trong việc phân bổ số vũ khí còn lại.
Trong cuộc họp nội các gần đây, ông Trump cũng cho biết đề nghị của Ukraine về việc được viện trợ thêm tên lửa Patriot là “một quyết định lớn”, và hai bên vẫn đang thảo luận, chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Mặt khác, quy trình từ phê duyệt ngân sách, đặt hàng, sản xuất đến bàn giao các loại tên lửa hiện đại thường kéo dài nhiều năm. Vì vậy, ngay cả khi các doanh nghiệp quốc phòng Mỹ tăng tối đa công suất, cũng khó có thể nhanh chóng bù đắp lượng vũ khí tiêu hao trên chiến trường.
Theo Reuters, chính quyền Mỹ đã bắt đầu thúc đẩy mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng. Trước đó, Bộ trưởng Hegseth đã đề nghị Quốc hội Mỹ phê duyệt 87 tỷ USD ngân sách khẩn cấp nhằm chi trả chi phí quân sự, tăng tốc sản xuất vũ khí và nhanh chóng bổ sung lượng trang bị, đạn dược đã tiêu hao để ứng phó với những thách thức an ninh toàn cầu có thể kéo dài trong tương lai.
Lộ Khắc/ Vision Times
Watch “LIVE 6/8 – Nghi Lãnh Tụ Iran Mojtaba Đã Chết?, Tổng Thống Iran Nói Khó Liên Lạc Với Lãnh Tụ Tối Cao”
Watch “LIVE 6/8 - NGHI LÃNH TỤ IRAN MOJTABA ĐÃ CHẾT? TỔNG THỐNG IRAN NÓI KHÓ LIÊN LẠC VỚI LÃNH TỤ TỐI CAO"
Sonia Ohlala
August 6, 2026
https://www.youtube.com/live/
Trân trọng
NHHN
Kính mời quý vị theo dõi
Bắt Người Đàn Ông Mang Theo Vũ Khí Gần Sân Golf Của TT Trump
Nghi phạm được xác định là Jeanine John Taele (38 tuổi) đến từ Downey, California.
BẮT NGƯỜI ĐÀN ÔNG MANG THEO VŨ KHÍ GẦN SÂN GOLF CỦA TT TRUMP
'HungThe' via TGNS group
2 ngày trước một người đàn ông mang theo súng bị bắt giữ tại sân golf của Tổng thống Donald Trump ở Los Angeles.
Nghi phạm được xác định là Jeanine John Taele (38 tuổi) đến từ Downey, California.
Hắn ta bị bắt giữ vào chiều 2/8 tại sân golf ở Rancho Palos Verdes.
Theo thông tin từ Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Los Angeles, đặc vụ liên bang mặc thường phục phát hiện người này “đi lại khắp khuôn viên sân golf, chụp ảnh và quay video, dường như đang giám sát các hoạt động lập kế hoạch ”.
Mật vụ Mỹ theo dõi trực thăng Marine One chở Tổng thống Donald Trump hạ cánh ở sân golf Trump National tại California ngày 4/8. Ảnh: AP
Trong quá trình bắt giữ, cảnh sát thu hồi băng đạn 16 viên chứa đạn đầu rỗng từ túi quần của nghi phạm.
Sau đó, cảnh sát khám xét xe của nghi phạm và thu hồi khẩu súng lục đã nạp đạn, trong đó có một viên đạn được nạp sẵn cùng với băng đạn khác chứa đạn đầu rỗng.
Đến ngày 3/8, Cục Điều tra Liên bang (FBI) và cảnh sát quận Los Angeles tiến hành khám xét nhà của Taele, nơihọ tìm thấy một khẩu súng trường tấn công, một khẩu súng lục, một áo chống đạn, băng đạn dung lượng lớn, đạn dược, 2 máy bộ đàm cùng “nhiều cuốn sổ ghi chép chứa những lời khai nguy hiểm khó lường ”.
Tuy nhiên, giới chức chưa công bố chi tiết nội dung ghi chép này và cũng chưa xác nhận liệu chúng có đề cập đến các mối đe dọa nhằm vào ông Trump hay không.
Điều tra sau đó cũng cho thấy nghi phạm Taele còn đang bị cảnh sát thành phố El Segundo, California điều tra trong vụ cướp xảy ra vào tháng 11/2025.
Nghi phạm dự kiến sẽ ra hầu tòa vào chiều 4/8 (giờ địa phương) để nghe cáo trạng. Hiện tại, chưa có thông tin về việc phiên tòa đã diễn ra hay chưa.
TT Trump trở thành mục tiêu của nhiều vụ ám sát kể từ chiến dịch tranh cử năm 2024.
Nhà lãnh đạo Mỹ dự kiến đến câu lạc bộ golf bằng trực thăng vào tối 4/8 để tham dự bữa tối gây quỹ do Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) tổ chức.
'HungThe' via TGNS group
Nhắn Người New York
NHẮN NGƯỜI NEW YORK
Tha Hương
Viết để nhớ ngày 27/7/2026, thị trưởng thiên tả Zohran Mamdani, công bố sẽ thành lập năm cửa hàng tạp hóa quốc doanh theo mô hình CS tại 5 quận của New York, giảm giá 30% cho rau quả tươi, thịt và hải sản, 20% cho các sản phẩm sữa và bánh mì. Cửa hàng đầu tiên sẽ mở tại Bronx vào cuối năm 2027. Người mua hàng phải trình căn cước chứng minh cư dân New York. Nhưng khi dân Mỹ đi bầu, chọn người xứng đáng đại diện cho dân, cho nước thì những tiểu bang Dân Chủ như Mamdani lại chủ trương cử tri không cần đưa giấy chứng minh là cư dân mới ngộ! Thấy sự việc xảy ra như ở các nước CS, Tha Hương nhà cháu tức cảnh sinh... vè... và có vài lời Nhắn Người New York.
Nhắn Người New York
Người New York ơi!
Quốc doanh, kế đỏ (Mam) dami
Trò "bần cùng hoá" vẫn thì bẫy dân
Để dân ham chút lợi gần
Đi vào qũy đạo vì cân thịt gà !
Tiếng chuông Pavlov đây mà
Cộng đem thử nghiệm, sao ta dự phần?
Nếu ta ham lợi vài phân
Ngây thơ vào rọ của quân hoạt đầu
Thì từ trái chuối, bó rau
Củ hành, miếng thịt phải mau xuất trình
Giấy tờ, căn cước chứng minh
Cư dân, thì mới cho mình được mua
Thức ăn nước Mỹ dư thừa
Sao gây đắt rẻ để đưa vào tròng ?
Vì miếng ăn, phải phục tòng
Cái cùm cộng sản cong cong ló mòi !
Chỉ vì một miếng ăn thôi
Phải trình lý lịch mới thời được mua!
Kiểu này nhớ Việt Nam xưa
Sau ngày cộng chiếm đã thừa biết nhau!
Vì từ hạt muối, cộng rau
Đảng ta quản lý làm đau cõi đời
Bây giờ New York xinh tươi
Quốc doanh mở cửa lùa người vào khuôn
Đọc tin vừa giận vừa buồn
Bầu chi một gã con buôn đỏ lòng !
Miếng ăn, lý lịch mới xong
Còn đi bầu cử lại không cần gì !
Khi đi bầu cử, ta thì
Chọn tài, chọn đức, chọn vì thương dân
Chọn người dời chuyển, xoay vần
Diệt phường phản tặc, trừ quân hung tàn
Để cho nước Mỹ bình an
Không còn khủng bố, giết oan dân lành
Và cần loại kẻ gian manh
Thì sao lý lịch không đành chứng minh !?
Sao cho yêu quái mặc tình
Dối gian vạn trạng muôn hình, phiếu ma !?
An nguy nước Mỹ, chúng ta
Đừng coi như miếng thịt gà quốc doanh!
Ăn trái thì phải thương cành
Rào cây mới có trái lành ta ăn !
Tha Hương
Ngày 5/08/2026
Một Trật Tự Thế Giới Mới Đang Thành Hình
MỘT TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI ĐANG THÀNH HÌNH
Mai Thanh Truyết
"Lịch sử không bao giờ đứng yên. Mỗi cuộc cách mạng công nghệ đều mở ra một trật tự thế giới mới."
Hình ảnh TT Trump gửi là một bản đồ có tiêu đề "Technate of North America", bao gồm Hoa Kỳ, Canada, Mexico, Greenland, Trung Mỹ và Kênh đào Panama. Đây không phải là một bản đồ chính thức của bất kỳ chính phủ nào, mà là một hình ảnh dựa trên ý tưởng của Phong trào Technocracy - Technocracy Movement xuất hiện từ thập niên 1930.
Khái niệm về Technate
Tại sao phải có một vùng rộng lớn xuyên quốc gia? Theo quan điểm của Nhóm thành lập Technate, một Technate phải là một hệ thống kinh tế hoàn chỉnh, nghĩa là phải có đủ năng lượng, khoáng sản, đất nông nghiệp, nguồn nước, công nghiệp, giao thông. Nếu chỉ có Hoa Kỳ thì chưa đủ nhu cầu mà Technate đi6nh ra. Vì vậy, họ mở rộng gồm: - Canada (thủy điện, khoáng sản, gỗ) - Hoa Kỳ (công nghiệp) - Mexico (dầu khí, khoáng sản, lao động) - Greenland (khoáng sản và vị trí chiến lược) - Trung Mỹ - Kênh đào Panama. Tất cả tạo thành một hệ thống kinh tế khép kín.
Tại sao lại có Kinh đào Panama? Đây là điểm rất đáng chú ý. Vì Kinh đào Panama là nút giao thông chiến lược nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương. Nếu toàn thể nền kinh tế Bắc Mỹ được tom góp lại thì tuyến vận tải này sẽ rất quan trọng. Do đó Technocracy Inc. xem Panama là một phần của hệ thống.
Có phải đây là kế hoạch của Hoa Kỳ hiện tại? Không. Không có bằng chứng cho thấy Chính phủ Hoa Kỳ từng chính thức thông qua kế hoạch xây dựng một "Technate of North America" theo mô hình này. Đây là một đề xuất mang tính học thuyết của Technocracy Inc. của Nhóm Kỹ thuật - Technate, không phải một chính sách quốc gia.
Hành pháp Trump trong suốt 2 năm qua, thường lập đi lập lại chính sách/kế hoạch trên có thể để răn đe hay đánh lừa dư luận, nhằm đeo đuổi một mục đích khác?
Tại sao gần đây hình này xuất hiện nhiều trên Internet? Có vài nguyên nhân:
Trước hết, có các cuộc thảo luận về sự xuất hiện của AI, ảnh hưởng trực tiếp lên hầu hết mọi lãnh vực trên toàn thế giới, và một nhận định không thể bỏ qua là, nhiều người cho rằng AI sẽ thay thế chính trị bằng quản trị kỹ thuật.
Thứ hai, sự thành hình và phát triển của những dữ liệu lớn - Big Data. Ngày nay chúng ta có Trí tuệ thông minh AI, Mạng lưới thông tin Internet – Hệ thống cảm biến Sensor system – Vệ tinh nhân tạo Satellite – Người máy Robot. Những điều mà Howard Scott chỉ có thể tưởng tượng vào năm 1933 thì hiện nay phần lớn đã trở nên khả thi về mặt kỹ thuật.
Thứ ba, các tranh luận về hội nhập Bắc Mỹ qua Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada (USMCA) là hiệp định thương mại tự do ba bên có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2020, thay thế cho NAFTA. Hiệp định này điều chỉnh hoạt động thương mại giữa ba quốc gia, bao gồm các quy định được cập nhật về thương mại kỹ thuật số, quyền sở hữu trí tuệ, quyền của người lao động và quy tắc xuất xứ đối với hàng hóa sản xuất. Việc thành lập Chuỗi cung ứng Bắc Mỹ, hợp tác trao đổi năng lượng, lưới điện Bắc Mỹ…khiến nhiều người “đánh đồng” với ý tưởng Technate.
Như vậy, các sự kiện trên có liên quan gì đến Donald Trump không? Đây là chính là điểm cần hết sức thận trọng. Trong thời gian gần đây, một số người trên mạng xã hội khi nhìn hình bản đồ trên với các phát biểu hoặc tranh luận về Greenland, Panama hoặc quan hệ Bắc Mỹ trong suốt hai năm qua. Tuy nhiên, không có bằng chứng rằng Chính quyền Trump đang khai triển kế hoạch "Technate of North America" theo đúng học thuyết Technocracy Inc.
Vì vậy, việc một bản đồ cũ được chia sẻ lại không có nghĩa là nó phản ảnh chính sách hiện hành của hành pháp Trump.
Nếu Technate thật sự được gợi ý xây dựng thì điều gì sẽ xảy ra?
Nếu giả định về mặt lý thuyết, Bắc Mỹ sẽ hình thành một siêu hệ thống kinh tế với: - Khoảng 600 triệu dân (tùy phạm vi lãnh thổ được tính) - Có một nguồn năng lượng rất lớn – Nguồn tài nguyên phong phú – Có khả năng tự túc cao về lương thực và công nghiệp. Đó sẽ là một trong những khối kinh tế lớn và tích hợp nhất thế giới. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa sẽ gặp những rào cản rất lớn về chủ quyền quốc gia, thể chế chính trị, bản sắc dân tộc và lợi ích của từng nước.
Bản đồ này không phải là bản đồ chính trị chính thức, mà là hình minh họa cho một ý tưởng kinh tế - kỹ trị được đề xuất từ đầu thập niên 1930. Điều đáng chú ý là nhiều yếu tố của ý tưởng đó như quản lý bằng dữ liệu, tối ưu hóa hệ thống, tự động hóa và vai trò lớn hơn của chuyên gia kỹ thuật đang trở nên thực tế hơn nhờ AI và công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc mô hình Technate sẽ được áp dụng, vì các yếu tố dân chủ, pháp quyền, chủ quyền quốc gia và quyền tự quyết của người dân vẫn là những giới hạn quan trọng.
Từ góc nhìn lịch sử tư tưởng, Technate là một ví dụ tiêu biểu về nỗ lực tìm kiếm một mô hình quản trị mới trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế. Nhưng, dưới góc nhìn thế kỷ thứ XXI, Technate gợi mở nhiều câu hỏi về cách cân bằng giữa hiệu quả kỹ thuật và tính chính danh dân chủ, một chủ đề ngày càng đáng quan tâm khi AI được ứng dụng rộng rãi trong quản trị và kinh tế.
Khái niệm về Trí tuệ Nhân tạo
Còn theo Trí tuệ Nhân tạo - AI thì sao? Có thể thành hiện thực không, trước tình trạng thề giới phân cực hiện nay?
Một "Technate of North America" theo đúng nghĩa của Howard Scott gần như không có khả năng trở thành hiện thực. Nhưng một "Liên hiệp chiến lược Bắc Mỹ" - North American Strategic Bloc thì không những có khả năng, mà là một số yếu tố thiết yếu của một Liên hiệp tương lai đang dần thành hình.
1- Thế giới đang chuyển sang thời kỳ "các khối văn minh"
Nếu chúng ta nhìn từng giai đoạn lịch sử sau khi chiến tranh lạnh chấm dứt, tức từ sau năm 1991:
1991–2008: toàn cầu hóa.
2008–2020: cạnh tranh Mỹ - Trung.
Sau 2022: chiến tranh Ukraine, chiến tranh Mỹ - Israel – Iran, và cạnh tranh công nghệ làm thế giới bước vào xu hướng phân cực.
Trong tình trạng đó, nhiều quốc gia đang đạt vấn đề ưu tiên toàn cầu như: - An ninh chuỗi cung ứng - Năng lượng – Công nghệ, nhứt là AI - Khoáng sản chiến lược như đất hiếm, titan - Quốc phòng. Từ đó. Những điều trên làm cho suy nghĩ "khối khu vực" trở nên hấp dẫn hơn trước, và khiến cho các quốc gia “lớn” có khuynh hướng kết hợp các … khối chiến lược an ninh – kinh tế - chiến lược – phát triển - quốc phòng.
2- Bắc Mỹ có đầy đủ điều kiện trở thành một "siêu khối" không?
Nếu nhìn thuần túy dưới góc độ địa kinh tế, Bắc Mỹ gần như có đủ mọi yếu tố. Về năng lượng, Bắc Mỹ có trữ lượng dầu khí, uranium, thủy điện. Về khoáng sản, có lithium, nickel, cobalt, đất hiếm, đồng.. Về nông nghiệp, có vùng lúa mì, bắp, đậu nành bạt ngàn. Có thịt bò, gia cầm dư thừa. Về công nghệ, có Silicon Valley, AI phủ khắp toàn cầu, hệ thống bán dẫn, hệ thống giao thông và xây dựng thiết bị hàng không và không gian, cùng công nghệ sinh học áp dụng trong y khoa đứng đầu thế giới v.v…Về quân sự, Bắc Mỹ có NATO, NORAD, Hải quân Hoa Kỳ có mặt khắp năm châu.
Vì vậy, không có nhiều khu vực trên thế giới có mức độ tự chủ tương tự như “liên minh Chiến lược Bắc Mỹ: hiện tại.
3- AI đang làm thay đổi cung cách quản trị quốc gia và xã hội?
Ngày nay, trên mạng thường có những bài nối trực tiếp Technate với: AI, Digital ID, Tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, Chính sách khí hậu, World Economic Forum, Các tỷ phú công nghệ, và Một kế hoạch bí mật đang được thực hiện. Cho đến nay, bằng chứng lịch sử xác nhận Technocracy Inc. và dự án Technate là có thật; nhưng nhiều lời khẳng định rằng toàn bộ các chương trình kỹ thuật số hiện nay đều xuất phát từ một kế hoạch Technate thống nhất thường vượt quá bằng chứng hiện có.
Technate hấp dẫn vì hứa hẹn: - Xã hội sung túc - Ít giờ lao động - Không thất nghiệp - Phân phối công bằng - Chính sách dựa trên kiến thức thay vì tranh cãi. Nhưng thực sụ, mặt trái của nó là quyền lực tập trung vào một tầng lớp chuyên gia, thiếu cơ chế dân chủ rõ ràng, mọi hoạt động kinh tế có thể bị ghi nhận, con người dễ bị giản lược thành mã số và dữ liệu, và hiệu quả” có thể trở thành tiêu chuẩn cao hơn tự do và phẩm giá.
Điều nguy hiểm ở đây không nằm ở việc sử dụng khoa học để phục vụ con người. Điều nguy hiểm bắt đầu khi con người phải phục vụ cho một hệ thống tự nhận mình là khoa học.
Howard Scott vào năm 1933 nói rằng:”Xã hội nên được điều hành bằng dữ liệu”. Vào thời điểm nầy, điều đó gần như bất khả thi. Nhưng ngày nay chúng ta có AI, vệ tinh, Internet, dữ liệu thời gian thực, điện toán đám mây v.v… Điều đó khiến việc điều phối những hệ thống rất lớn trở nên khả thi hơn nhiều.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc dân chủ sẽ bị thay thế. Thực tế có khả năng cao hơn là AI sẽ trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định, còn các quyết định cuối cùng vẫn thuộc về những thể chế được pháp luật quy định, nghĩa là vẫn thuộc về … con người.
Khái niệm về Trật tự Thế giới Mới
“Trật tự Thế giới Mới" (NWO) là một khái niệm mang nhiều ý nghĩa khác nhau, nổi bật nhất trong số đó là một thuyết âm mưu phổ biến cho rằng một nhóm tinh hoa toàn cầu bí mật đang âm mưu thiết lập một chính phủ toàn cầu mang tính toàn trị (most prominently a popular conspiracy theory alleging that a secretive cabal of global elites is plotting to establish a totalitarian one-world government).
Thuật ngữ này cũng có thể ám chỉ những thay đổi sâu rộng trong địa chính trị toàn cầu.
Thuyết âm mưu: Trong các cộng đồng tin vào thuyết âm mưu, lý thuyết NWO cho rằng một tầng lớp đầu sỏ quyền lực không thể bị đụng đến, thường bao gồm các chủ ngân hàng quốc tế, lãnh đạo doanh nghiệp và giới chính trị gia, đang dần làm xói mòn chủ quyền quốc gia nhằm củng cố quyền kiểm soát đối với người dân toàn cầu.
Những người ủng hộ thuyết này tin rằng nhóm thế lực ngầm này sử dụng các cuộc khủng hoảng được dàn dựng, công nghệ giám sát và tuyên truyền để hạn chế quyền tự do cá nhân. Lý thuyết này thường kết hợp hoặc có sự tương đồng với các luận điệu bài Do Thái trong lịch sử, vốn cáo buộc người Do Thái kiểm soát hệ thống tài chính và truyền thông toàn cầu.
Địa chính trị và Quan hệ Quốc tế: Trong khoa học chính trị và quan hệ quốc tế, thuật ngữ này mô tả một sự thay đổi căn bản trong cán cân quyền lực toàn cầu. Nó từng được Tổng thống Hoa Kỳ George H.W. Bush sử dụng rộng rãi vào những năm 1990, sau sự sụp đổ của Liên Xô, để mô tả một kỷ nguyên mới của sự hợp tác quốc tế và vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ. Gần đây hơn, các học giả và nhà lãnh đạo thế giới sử dụng các biến thể của thuật ngữ này để mô tả quá trình chuyển đổi từ thế giới đơn cực do Hoa Kỳ thống trị sang một thế giới đa cực, nơi các cường quốc cạnh tranh như Trung Cộng tranh giành ảnh hưởng và nỗ lực định hình các quy tắc trong những lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo.
1- Tại sao TT Trump thường nói đến Greenland, Panama và Canada?
Thiết nghĩ, điều này thể hiện một phần nào sự thay đổi trong suy nghĩ về chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ. Trong nhiều thập niên sau Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ có thể tập trung mạnh vào các khu vực xa như Trung Đông. Ngày nay, với việc cạnh tranh ngày càng sâu rộng với Trung Cộng và Nga, đo đó, việc bảo đảm an ninh ở Bắc Cực, Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, chuỗi cung ứng gần – nearshoring trong Liên hiệp chiến lược, an ninh năng lượng ngày càng trở nên quan trọng hơn.
Vì vậy, việc Greenland, Panama hay Canada được nhắc đến nhiều hơn có thể được giải thích đầy đủ bằng các lợi ích địa chiến lược hiện nay, không cần giả định rằng có một kế hoạch Technate đang được triển khai.
2- Điều gì sẽ cản trở một Technate thế kỷ thứ XXI hay việc thành lập một Liên minh chiến lược Bắc Mỹ?
Có bốn rào cản lớn.
Thứ nhất là chủ quyền quốc gia: Canada sẽ không từ bỏ chủ quyền. Mexico cũng vậy. Greenland càng không.
Thứ hai là bản sắc dân tộc: Người Canada không muốn trở thành người Mỹ. Người Mexico cũng không. Và người Đan mạch và Greenland cũng không bao giờ muốn. Và người Panama vì quyền lợi kinh tế có thể nhượng bộ Mỹ một chút. Đây là yếu tố dân tộc tự quyết rất mạnh.
Thứ ba là thể chế dân chủ: Không quốc gia dân chủ nào dễ dàng chấp nhận để các kỹ sư hay AI thay thế hoàn toàn vai trò của các cơ quan dân cử.
Thứ tư là sự cân bằng quyền lực quốc tế: Nếu Bắc Mỹ thật sự hợp nhất thành một thực thể chính trị duy nhất, điều đó sẽ làm thay đổi sâu sắc cán cân quyền lực toàn cầu.
Các cường quốc khác chắc chắn sẽ theo dõi và phản ứng theo cách bảo vệ lợi ích của mình.
3- Một suy nghĩ cuối cùng
Có lẽ Howard Scott đã đúng khi cho rằng quy mô tối ưu của nền kinh tế hiện đại sẽ ngày càng mang tính "hệ thống"; thay vì chỉ là từng quốc gia riêng lẻ. Tuy nhiên, ông có thể đã đánh giá thấp sức mạnh của chủ quyền quốc gia, bản sắc dân tộc và các thể chế chính trị. Lịch sử gần một thế kỷ qua cho thấy ba yếu tố này vẫn có ảnh hưởng rất lớn.
Vì vậy, nếu một ý tưởng của Technate được hiện thực hóa trong thế kỷ thứ XXI, nhiều khả năng nó sẽ không phải là một "siêu quốc gia Bắc Mỹ", mà là một mạng lưới hợp tác chiến lược sâu rộng, nơi AI, dữ liệu và công nghệ giúp các quốc gia phối hợp hiệu quả hơn nhưng không xóa bỏ biên giới hay chủ quyền quốc gia.
Mô hình đó, sẽ phù hợp hơn với xu thế địa chính trị hiện nay và có khả năng thực hiện cao hơn.
Nhìn từ những biến động của thập niên 2020, thế giới dường như đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp từ trật tự quốc tế hình thành sau Chiến tranh Lạnh sang một cấu trúc mới. Tuy nhiên, sẽ là quá sớm để khẳng quyết rằng một "New World Order" đã hoàn chỉnh. Những gì chúng ta đang chứng kiến có lẽ đúng hơn là một quá trình tái cấu trúc quyền lực toàn cầu, trong đó các trung tâm quyền lực kinh tế, công nghệ và quân sự đang hình thành những khối hợp tác chiến lược mới để thích ứng với cạnh tranh giữa các cường quốc.
AI, dữ liệu lớn, năng lượng, khoáng sản chiến lược và chuỗi cung ứng sẽ trở thành những trụ cột quan trọng của trật tự mới này, bên cạnh các yếu tố truyền thống như lãnh thổ và sức mạnh quân sự. Trong bản đồ địa chính trị đó, tương lai có thể không thuộc về “một chính phủ thế giới” duy nhất, mà thuộc về một thế giới đa cực, nơi các khối khu vực liên kết chặt chẽ hơn nhưng vẫn duy trì chủ quyền quốc gia. Đó có thể là hình thái của một "Trật tự Thế giới Mới" trong thế kỷ thứ XX, không phải một đế chế toàn cầu, mà là một mạng lưới các trung tâm quyền lực liên kết, cạnh tranh và hợp tác cùng nhau.
Lịch sử không lặp lại nguyên vẹn, nhưng thường gieo lại những ý tưởng cũ trong những hoàn cảnh mới. Technate của Howard Scott có thể sẽ không bao giờ xuất hiện dưới đúng hình thức mà ông hình dung gần một thế kỷ trước.
Tuy nhiên, khi AI, dữ liệu và công nghệ ngày càng trở thành nền tảng chính của việc quản trị quốc gia, thế giới có thể đang tiến gần đến một mô hình mà ở đó quyền lực không chỉ được đo bằng lãnh thổ hay quân đội, mà còn bằng khả năng tổ chức với tri thức và văn minh, kiểm soát công nghệ và điều phối các hệ thống phức tạp hơn. Nếu điều đó tiếp tục diễn ra, thì "New World Order" của thế kỷ thứ XXI sẽ không phải là sự thống trị của một quốc gia, mà là sự tái định hình của nền văn minh nhân loại dưới tác động của cuộc cách mạng công nghệ.
"New World Order" không nên được hiểu như một chính phủ thế giới hay một âm mưu bí mật nhằm thống trị nhân loại. Đúng hơn, đó là tên gọi của một giai đoạn chuyển tiếp lịch sử, trong đó quyền lực toàn cầu đang được tái phân bố dưới tác động đồng thời của địa chính trị, công nghệ và những thay đổi trong cấu trúc kinh tế. Nếu thế kỷ thứ XX là kỷ nguyên của địa chính trị - Geopolitics, thì thế kỷ thứ XXI có thể sẽ là kỷ nguyên của "địa công nghệ" - Geotechnology, nơi vị thế của mỗi quốc gia không chỉ được quyết định bởi biên giới hay quân đội, mà còn bởi khả năng làm chủ tri thức, đổi mới sáng tạo và quản trị các hệ thống công nghệ phức tạp. Có lẽ, đó mới chính là bản chất sâu xa của "New World Order" đang dần hình thành.
Tên gọi “Một trật tự Thế giới Mới” mở ra hướng suy gẫm rằng chúng ta đang ở điểm khởi đầu của một thời đại mới, nhưng hình dạng cuối cùng của trật tự đó vẫn còn đang được quyết định bởi các lựa chọn chính trị, kinh tế, công nghệ và xã hội của các quốc gia trong những thập niên tới.
Mai Thanh Truyết
Houston – 20/7/2026
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)