Đề Xuất Yêu Cầu Xuất Trình Giấy Tờ Tùy Thân Khi Vào Cửa Hàng Tạp Hóa Của Mamdani Làm Nổi Bật Lập Trường Của Đảng Dân Chủ Về Việc Xác Minh Danh Tính Cử Tri

 

New York City Mayor Zohran Mamdani on July 27, 2026 announces plans to launch five city-run grocery stores offering a 30% discount on a number of food items. (Photo by Spencer Platt/Getty Images)

ĐỀ XUẤT YÊU CẦU XUẤT TRÌNH GIẤY TỜ TÙY THÂN KHI VÀO CỬA HÀNG TẠP HÓA CỦA MAMDANI LÀM NỔ BẬT LẬP TRƯỜNG CỦA ĐẢNG DÂN CHỦ VỀ VIỆC XÁC MINH DANH TÍNH CỬ TRI 

Zeale News Team

Đề xuất yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân khi vào cửa hàng tạp hóa của Mamdani làm nổi bật lập trường của đảng Dân chủ về việc xác minh danh tính cử tri.

Kế hoạch của giới chức thành phố New York nhằm xác minh nơi cư trú và kiểm soát việc mua sắm tại các cửa hàng thực phẩm được thành phố trợ giá đã khiến đảng Cộng hòa đặt câu hỏi: tại sao đảng Dân chủ lại phản đối các biện pháp kiểm soát tương tự tại các điểm bỏ phiếu?

Zeale News Team

New York City Mayor Zohran Mamdani on July 27, 2026 announces plans to launch five city-run grocery stores offering a 30% discount on a number of food items. (Photo by Spencer Platt/Getty Images)

Vào ngày 3 tháng 8, các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã cáo buộc Thị trưởng Thành phố New York Zohran Mamdani và các thành viên Đảng Dân chủ cùng phe có tiêu chuẩn kép, sau khi chính quyền của ông đề xuất một hệ thống thẻ nhằm giới hạn quyền mua thực phẩm giá rẻ cho cư dân thành phố và ngăn chặn việc mua đi bán lại.

"Ông Mamdani yêu cầu phải có giấy tờ tùy thân mới được mua sắm tại cửa hàng thực phẩm kiểu cộng sản của ông để người không phải là cư dân NYC không thể mua thực phẩm giá rẻ," Nhóm Nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện viết trên mạng xã hội X. "Vậy tại sao ông ấy và toàn bộ Đảng Dân chủ lại phản đối việc yêu cầu giấy tờ tùy thân để ngăn người không phải công dân bỏ phiếu?"

Tranh cãi nảy sinh từ thông báo ngày 27 tháng 7 của ông Mamdani, trong đó cho biết năm cửa hàng thực phẩm thuộc sở hữu của thành phố sẽ bán một số mặt hàng chọn lọc với giá thấp hơn 30% so với giá bán lẻ thông thường. Một phóng viên đã đặt câu hỏi về việc chính quyền sẽ ngăn chặn những người không phải cư dân hoặc những kẻ đầu cơ trục lợi từ các khoản giảm giá vốn được trợ cấp bằng tiền thuế của người dân như thế nào.

"Yêu cầu mời thầu (RFP) của chúng tôi nêu rất rõ rằng đây là chương trình giúp người dân New York có đủ thực phẩm cho bữa ăn gia đình, chứ không phải chương trình để mọi người kiếm lời nhanh chóng bằng cách mua đi bán lại," ông Mamdani trả lời tại buổi họp báo công bố các cửa hàng do chính quyền điều hành này.

Bà Jeanny Pak, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành lâm thời của Tập đoàn Phát triển Kinh tế Thành phố New York, cho biết các quan chức đang cân nhắc "một hệ thống kiểu như thẻ thư viện" để bảo đảm quyền lợi này tập trung vào "những người dân New York bình thường" và để quản lý việc mua các mặt hàng giảm giá.

Chính quyền vẫn chưa chốt phương án cuối cùng cho hệ thống này, nhưng những phát biểu của bà Park cho thấy sẽ cần một hình thức giấy tờ tùy thân hoặc đăng ký nào đó để xác định điều kiện hợp lệ và ngăn chặn tình trạng lạm dụng.

Tổng thống Donald Trump đã nhấn mạnh sự tương phản này vào ngày 3 tháng 8 khi được hỏi về đề xuất trên tại Nhà Trắng.

"Tôi ước gì họ cũng yêu cầu giấy tờ tùy thân khi bước vào phòng bỏ phiếu," Tổng thống nói. "Bạn biết đấy, họ không muốn phải trình giấy tờ tùy thân khi đi bỏ phiếu. Chúng tôi muốn có quy định về giấy tờ tùy thân của cử tri và bằng chứng về quyền công dân."

Ủy ban Bầu cử Thành phố New York quy định rằng cử tri đã đăng ký thường không cần xuất trình giấy tờ tùy thân khi bỏ phiếu. Những người bỏ phiếu lần đầu phải cung cấp thông tin nhận dạng khi đăng ký, chẳng hạn như số bằng lái xe, số thẻ căn cước (không phải bằng lái) hoặc bốn chữ số cuối của số An sinh Xã hội. Những người không cung cấp giấy tờ tùy thân từ trước vẫn có thể bỏ phiếu theo diện phiếu tuyên thệ (affidavit ballot). Luật pháp New York quy định cử tri phải là công dân Hoa Kỳ, nhưng không bắt buộc mọi cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh tại điểm bỏ phiếu hay cung cấp bằng chứng xác nhận quyền công dân.

Đảng Cộng hòa đã nỗ lực thay đổi thực trạng này thông qua Đạo luật Bảo vệ Tư cách Cử tri Hoa Kỳ (SAVE America). Dự luật này sẽ yêu cầu cung cấp bằng chứng xác nhận quyền công dân Hoa Kỳ khi đăng ký tham gia các cuộc bầu cử cấp liên bang và xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh khi đi bỏ phiếu.

Hạ viện đã thông qua dự luật này vào tháng 2 với tỷ lệ phiếu 218-213; tất cả các nghị sĩ Đảng Cộng hòa cùng một nghị sĩ Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu ủng hộ. Tuy nhiên, đề xuất này hiện vẫn đang bị đình trệ tại Thượng viện do vấp phải sự phản đối từ Đảng Dân chủ.

Như Zeale News đã đưa tin trước đó, vào tháng 3, toàn bộ các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Thượng viện đã bỏ phiếu chống lại việc thúc đẩy một tu chính án riêng biệt về quy định xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer (Đảng Dân chủ - bang New York) mô tả đề xuất đó là hành động "ngăn cản cử tri đi bỏ phiếu", đồng thời từng gọi đạo luật SAVE America (với phạm vi rộng hơn) là "Jim Crow 2.0".

Zeale News Team

Quyết Định Ân Xá Hồi Tố 12 Năm Và Anthony Fauci 110 Lần Giữ Im Lặng: Bê Bối Lớn Nhất Lịch Sử Y Tế Mỹ

 

QUYẾT ĐỊNH ÂN XÁ HỒI TỐ 12 NĂM VÀ ANTHONY FAUCI 110 LẦN GIỮ IM LẶNG: BÊ BỐI LỚN NHẤT LỊCH SỬ Y TẾ MỸ

TGNS

Quyết Định Ân Xá Hồi Tố 12 Năm Và Anthony Fauci 110 Lần Giữ Im Lặng: Bê Bối Lớn Nhất Lịch Sử Y Tế Mỹ 

Bê bối xung quanh Tiến sĩ Anthony Fauci tiếp tục làm chấn động chính trường Mỹ khi lệnh ân xá hồi tố đến tận năm 2014 được tiết lộ. 

Trong phiên điều trần trước Quốc hội, cựu cố vấn y tế cấp cao đã 110 lần viện dẫn Tu chính án thứ Năm để từ chối trả lời, phơi bày những góc khuất u tối về sự thao túng trong giới khoa học.

Trong lịch sử y tế công cộng Mỹ, chưa từng có một nhân vật nào gây ra nhiều tranh cãi và chia rẽ sâu rộng như Tiến sĩ Anthony Fauci. 

Từ chỗ được báo chí truyền thông ca ngợi như "biểu tượng của khoa học" trong đại dịch COVID-19, ông Fauci hiện đang trở thành tâm điểm của những cuộc điều tra gay gắt nhất tại Hạ viện Mỹ.

Ngay trước khi Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump nhậm chức ngày 20.1, 

Tổng thống Joe Biden đã ân xá trước cho Anthony Fauci ,và cả giảm án cho gần 2.500 người bị kết tội về các tội liên quan ma túy , bạo lực, đây là một lệnh hành động khoan hồng lớn nhất chỉ trong một ngày chưa từng có của lịch sử nước MỸ.

Những diễn biến mới nhất liên quan đến lệnh ân xá đặc biệt từ Tổng thống Joe Biden cùng thái độ im lặng bất thường của ông tại Quốc hội đã đặt ra hàng loạt câu hỏi nhức nhối về trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp.

Lệnh ân xá hồi tố 12 năm và những nghivấn xung quanh phòng thí nghiệm Vũ Hán

Quyết định của Tổng thống Biden về việc ban hành lệnh ân xá cho Tiến sĩ Fauci đã gây ra một làn sóng ngạc nhiên lớn trong giới pháp lý. 

Điểm đặc biệt và bất thường nhất của lệnh ân xá này chính là mốc thời gian hiệu lực: nó được hồi tố ngược về tận năm 2014, tức là 12 năm trước khi lệnh được ký kết. 

ông Fauci cần một "tấm lá chắn" pháp lý tuyệt đối đến vậy?

Điều này buộc công chúng và các nhà điều tra phải đặt câu hỏi: Rốt cuộc điều gì đã xảy ra vào năm 2014 khiến ông Fauci cần một "tấm lá chắn" pháp lý tuyệt đối đến vậy?

Các tài liệu được giải mật cho thấy năm 2014 chính là mốc thời gian khởi đầu cho các khoản tài trợ từ Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Mỹ (NIAID) – do ông Fauci đứng đầu – dành cho các nghiên cứu gia tăng độc lực virus (gain-of-function) hợp tác với Viện Virus học Vũ Hán. 

Đây được xem là giai đoạn then chốt khi các hoạt động nghiên cứu mạo hiểm bắt đầu được xúc tiến đằng sau hậu trường dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama, trước khi đại dịch thực sự bùng phát trên toàn cầu trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2021.

110 lần viện dẫn Tu chính án thứ Năm trước Quốc hội

Trong phiên điều trần căng thẳng vừa qua trước Hạ viện Mỹ, Tiến sĩ Fauci đã chọn một chiến thuật ứng xử khiến dư luận không khỏi bàng hoàng. 

Thay vì đưa ra các luận cứ khoa học hay giải thích công khai như thường lệ, ông đã 110 lần liên tiếp viện dẫn Tu chính án thứ Năm của Hiến pháp Mỹ – quyền giữ im lặng để tránh tự buộc tội – nhằm từ chối trả lời mọi câu hỏi từ các nghị sĩ.

Sự im lặng này triệt để đến mức kỳ lạ. 

Khi Thượng nghị sĩ Josh Hawley đưa ra những câu hỏi mang tính thử nghiệm đơn giản như hỏi về ngày trong tuần hay màu sắc của tấm thảm dưới chân, ông Fauci vẫn lặp đi lặp lại một câu trả lời như một cỗ máy được lập trình:

 "Căn cứ Tu chính án thứ Năm, theo lời khuyên của luật sư, tôi xin phép không trả lời." 

Giới quan sát nhận định rằng, đối với một người đã nhận được lệnh ân xá miễn tố toàn diện từ Tổng thống, việc kiên quyết giữ im lặng không phải vì lo sợ pháp luật truy tố, mà có thể vì những áp lực khổng lồ từ các thế lực ngầm hoặc nỗi sợ vạch áo cho người xem lưng.

Từ tuyên ngôn "Tôi là khoa học" đến sự thao túng của đồng tiền tài trợ?

Chỉ mới vài năm trước, ở đỉnh điểm của đại dịch, Tiến sĩ Fauci từng tự tin tuyên bố trước truyền thông một câu nói đi vào lịch sử: "I am the science" (Tôi chính là khoa học). 

Tuyên bố ngạo mạn này từng được dùng để bác bỏ hoàn toàn mọi ý kiến chuyên gia trái chiều, gạt phăng các công trình nghiên cứu độc lập và áp đặt các chính sách phong tỏa khắt khe lên hàng trăm triệu người dân.

Tuy nhiên, những góc khuất trong việc điều hành chính sách y tế dần bị phơi bày. Các câu hỏi lớn đang được đặt ra:

Tại sao các phương pháp điều trị thay đổi hoặc các loại thuốc giá rẻ như Ivermectin lại bị bác bỏ, bỉ bôi và dán nhãn thiếu khoa học một cách quyết liệt?

Tại sao các ý kiến cảnh báo về tác dụng phụ của vắc-xin và nguồn gốc rò rỉ từ phòng thí nghiệm lại bị dập tắt trên các nền tảng truyền thông xã hội?

Thực tế cay đắng cho thấy một sự thật phũ phàng: Khoa học không phải lúc nào cũng trung lập, mà thường bị chi phối mạnh mẽ bởi những bên nắm giữ nguồn tài trợ. 

Các tập đoàn dược phẩm khổng lồ với hàng tỷ USD lợi nhuận đã thiết lập một mối quan hệ lợi ích chặt chẽ với các quan chức quản lý y tế, biến khoa học thành công cụ phục vụ cho doanh thu và quyền lực?

Nhật ký máy tính bị phơi bày và sự sụp đổ của một tượng đài

Bất chấp những nỗ lực che đậy và xóa vết dấu, sự sơ suất trong việc quản lý dữ liệu cá nhân đã trở thành gót chân Achilles của cựu cố vấn y tế. 

Các cuộc điều tra kỹ thuật số gần đây đã khôi phục thành công phần "Nhật ký" (Logs) chưa kịp xóa trong máy tính cá nhân tại văn phòng làm việc của ông Fauci. 

Những dữ liệu này đang từng bước được khai quật, tái hiện lại bức tranh chân thực về những gì đã diễn ra đằng sau bức màn nhung trước và trong suốt thời gian đại dịch hoành hành.

Sự phơi bày của các nhật ký này không chỉ giáng một đòn mạnh vào uy tín cá nhân của Tiến sĩ Fauci mà còn làm sụp đổ hoàn toàn hình tượng "vị cứu tinh y tế" mà truyền thông thiên vị từng xây dựng. 

Công chúng Mỹ và thế giới đang phải đối mặt với một thực tế xót xa về những sai phạm có hệ thống và sự thiếu minh bạch ở cấp độ cao nhất của cơ quan y tế công cộng.

Bình luận: Bê bối của Tiến sĩ Anthony Fauci là một lời thức tỉnh sâu sắc về nguy cơ khi khoa học bị chính trị hóa và bị thao túng bởi các nhóm lợi ích tài chính. 

Việc khôi phục niềm tin đã mất của công chúng vào hệ thống y tế chỉ có thể bắt đầu khi sự thật được đưa ra ánh sáng và trách nhiệm giải trình được thực thi một cách nghiêm minh, không có ngoại lệ.

TGNS

Vui Cười - Cười Cho Bớt Căng Thẳng

 

TRUYỆN CƯỜI THƯ GIÃN - CƯỜI CHO BỚT CĂNG THẲNG 

TGNS chia sẻ

Ba người đàn ông tham gia một cuộc thi kể chuyện kỳ lạ: ai kể xong mà khiến hai người còn lại phải thốt lên “Không thể có được!” thì người đó thắng. 

Người đầu tiên, quê ở Lạng Sơn, kể:

“Đợt rét vừa rồi trên Mẫu Sơn lạnh đến mức đi tiểu xong nước tiểu đóng băng ngay lập tức. Bẻ ra làm kiếm có thể đấu được luôn.”

Hai người kia bình thản: 

“Biết rồi.”

Người thứ hai, quê ở Lào Cai, kể:

“Trên đỉnh Phan Xi Păng, sương mù dày đến mức có thể đóng đinh để treo đồ vật lên.”

Hai người kia vẫn bình thản:

“Biết rồi.” 

Người thứ ba, không rõ quê quán, kể: 

“Ở tỉnh tôi chẳng có cái biệt phủ nào của quan chức cả.”

Hai người kia đồng thanh:

“Không thể có được!”

Người thứ ba thắng cuộc.

TGNS chia sẻ

"Ngồi Quán Cà Phê Paris, Người Ta Có Thể Một Mình Mà Không Cô Độc"

 

NGỒI QUÁN CÀ PHÊ PARIS, NGƯỜI TA CÓ THỂ MỘT MÌNH MÀ KHÔNG CÔ ĐỘC"

Trúc Tiên

“Ngồi quán cà phê Paris, người ta có thể một mình mà không cô độc.” – Jean-Paul Sartre. 

Có lẽ vì thế mà nhiều người rời Paris rồi vẫn nhớ những quán cà phê của thành phố này. Không phải vì ly “café noir” nhỏ trên bàn, mà vì cảm giác được ngồi thật lâu giữa đời sống đang trôi qua trước mắt mình. Một người ngồi xoay nhẹ tách cà phê trong tay. Một ông lão im lặng bên tờ báo sáng. Những chiếc ghế quay ra vỉa hè như thể điều quan trọng nhất không nằm trong quán, mà là thành phố ở phía trước mặt.

Và có lẽ, chính trong những khoảnh khắc rất bình thường ấy, người ta hiểu Paris nhiều hơn bất kỳ cuốn sách hướng dẫn du lịch nào.

“Nếu tuổi trẻ của bạn từng thuộc về Paris, thì suốt phần đời còn lại, Paris sẽ luôn ở trong bạn”. Ernest Hemingway                

Những chiếc ghế luôn quay ra đường

Buổi sáng ở Paris bắt đầu khá chậm. Khoảng tám giờ, các quán cà phê quanh boulevard Saint-Germain bắt đầu đông dần. Người phục vụ kéo ghế ra ngoài terrasse, lau những chiếc bàn tròn còn lạnh hơi sương đêm. Một ông lão mang theo cuốn tiểu thuyết còn gấp dở dưới cánh tay. Một cô sinh viên đặt máy tính xuống bàn rồi gọi café crème. Một người đàn ông mặc vest đứng uống nhanh ly espresso ở quầy rồi đi mất.

Cà phê Kléber – place Trocadéro

Nhưng cũng có những người ngồi lại rất lâu. Điều đặc biệt ở các quán cà phê Paris là cách người ta nhìn ra phố. Những hàng ghế ngoài terrasse gần như luôn hướng về phía dòng người qua lại, nơi tiếng xe buýt, tiếng giày trên vỉa hè và những cuộc trò chuyện nhỏ hòa lẫn vào nhau. Thành phố trở thành một phần của quán cà phê – hay có lẽ, quán cà phê chỉ là một cách khác để ngồi giữa thành phố.

Những chiếc ghế luôn quay ra đường…

Một tách cà phê kéo dài cả buổi sáng

Paris không hẳn có cà phê ngon nhất thế giới. Người Ý có thể phản đối. Người Việt Nam chắc cũng không đồng ý. Nhưng điều Paris có, là nghệ thuật ngồi với ly cà phê của mình. Một tách espresso nhỏ có thể nằm trên bàn suốt cả tiếng đồng hồ. Người phục vụ không thúc giục. Không ai nhìn người khác khó chịu vì ngồi quá lâu. Dường như ở đây, thời gian được kéo dài ra thêm một chút.

Café Central – 40 rue Cler – Paris 7

Có lần tôi ngồi gần hai tiếng ở một quán nhỏ gần Café de Flore. Bàn bên cạnh là một cô gái trẻ đang đọc tiểu thuyết. Cô gần như không gọi thêm gì ngoài một ly cappuccino đã nguội từ lâu. Thỉnh thoảng cô ngẩng đầu nhìn dòng người ngoài phố vài giây rồi lại cúi xuống đọc tiếp. Không ai làm phiền cô. Không ai hỏi vì sao cô ngồi lâu đến thế. Ở nhiều thành phố khác, việc ngồi lâu như vậy dễ khiến người ta cảm thấy áy náy. Nhưng ở Paris, đó gần như là chuyện bình thường.

“Paris lúc nào cũng là một ý tưởng đẹp” – Audrey Hepburn

Những quán cà phê và giới văn nghệ sĩ

Từ rất lâu, quán cà phê ở Paris không chỉ là nơi để uống cà phê, mà còn là nơi để viết, để tranh luận và trao đổi ý tưởng. Có những bài báo, bản thảo văn chương, thậm chí cả tư tưởng chính trị đã từng được bàn luận quanh những chiếc bàn nhỏ ngoài vỉa hè, giữa tiếng muỗng chạm vào thành tách và dòng người qua lại ngoài phố.

Cà phê Flore lúc 10g sáng

Café de Flore – nơi người ta ngồi để suy nghĩ: Café de Flore ra đời từ cuối thế kỷ XIX, ban đầu chỉ là một quán cà phê nhỏ ở Saint-Germain-des-Prés. Nhưng theo thời gian, quán dần trở thành điểm hẹn của giới văn nghệ sĩ và trí thức Pháp. Sau Thế chiến thứ hai, Jean-Paul Sartre và Simone de Beauvoir thường ngồi ở đây hàng giờ để viết, tranh luận và nhìn dòng người qua lại ngoài phố.

Điều đặc biệt ở Café de Flore không chỉ nằm ở lịch sử hay những tên tuổi từng ngồi ở đó, mà ở cảm giác quán gần như không thay đổi giữa một Paris luôn chuyển động. Mái hiên đỏ, những hàng ghế sát boulevard Saint-Germain, ánh đèn vàng bên trong – tất cả vẫn giữ lại không khí của một Paris trí thức và văn chương xưa cũ.

Người ta đến Café de Flore không hẳn để tìm một ly cà phê ngon nhất Paris, mà để ngồi giữa một nơi từng chứng kiến biết bao cuộc trò chuyện, bản thảo và suy nghĩ đã đi qua thế kỷ XX.

Les Deux Magots là hiện thân của một Paris văn chương và quán cà phê. Mở cửa từ năm 1885

Les Deux Magots – quán cà phê của văn chương: Chỉ cách Café de Flore vài bước chân là Les Deux Magots. Tên quán nghe lạ. “Deux Magots” nghĩa là “Hai pho tượng Trung Hoa”, vì bên trong quán từng có hai pho tượng trang trí từ thời nơi này còn là một cửa hàng bán lụa phương Đông. Nhưng theo thời gian, cái tên kỳ lạ ấy lại trở thành một phần lịch sử văn học Pháp.

Trước chiến tranh, nhiều nhà văn và nghệ sĩ đã chọn nơi này làm điểm hẹn: Ernest Hemingway, Pablo Picasso, Albert Camus… Khác với Café de Flore có vẻ trí thức và chính trị hơn, Les Deux Magots mang không khí văn chương rõ hơn. Người ta đến đó để viết, để đọc, để ngồi nhìn mưa rơi trên Saint-Germain trong nhiều giờ liền.

Đến nay, quán vẫn trao giải văn học Prix des Deux Magots hằng năm – như một cách giữ lại mối liên hệ giữa quán cà phê và văn chương Paris.

Hai pho tượng Trung Hoa ở Les deux Margots

La Closerie des Lilas – nơi Ernest Hemingway từng viết: “Nếu Saint-Germain là khu của những triết gia và trí thức Pháp, thì La Closerie des Lilas lại thuộc về các nhà văn Mỹ lưu vong đầu thế kỷ XX”.

Nằm gần Montparnasse, quán từ lâu đã là điểm hẹn của nhiều nhà văn và nghệ sĩ thế giới. Người ta vẫn còn giữ nguyên chiếc bàn Hemingway từng ngồi viết, với một tấm bảng đồng nhỏ khắc tên ông trên mặt gỗ sẫm màu.

Nhưng có lẽ điều đẹp nhất không nằm ở chiếc bàn ấy, mà ở ý nghĩ rằng giữa một quán cà phê rất bình thường của Paris, một phần văn học thế kỷ XX đã từng được viết ra trong mùi cà phê nóng và khói thuốc lá.

Closerie des lilas 1900 và ngày nay

Le Procope – quán cà phê lâu đời nhất Paris: Ra đời từ năm 1686, Le Procope thường được xem là quán cà phê lâu đời nhất Paris. Vào thế kỷ XVIII, khi cà phê còn là một thức uống mới lạ ở châu Âu, Le Procope đã trở thành nơi gặp gỡ của giới triết gia thời Khai sáng.

Voltaire, Jean-Jacques Rousseau hay Denis Diderot từng ngồi ở đây tranh luận về tự do, lý trí và xã hội. Có một chi tiết rất Paris: nhiều ý tưởng về Cách mạng Pháp đã từng được nói ra trong các quán cà phê trước khi xuất hiện ngoài quảng trường. Ở Paris, quán cà phê không chỉ là nơi nghỉ chân. Nó từng là nơi người ta nghĩ về cách thay đổi thế giới.

Le procope đầu thế kỷ 19

Ở khu Montparnasse, Le Dôme Café từng là điểm hẹn quen thuộc của giới họa sĩ và nghệ sĩ nhập cư đầu thế kỷ XX. Amedeo Modigliani, Marc Chagall hay nhiều họa sĩ trẻ nghèo thời ấy thường ngồi ở đây suốt nhiều giờ với rất ít tiền trong túi. Paris khi ấy không chỉ là thành phố của ánh sáng, mà còn là nơi người ta mang theo giấc mơ nghệ thuật của mình để sống, dù nghèo đến đâu.

Le Dome 2026

Còn La Rotonde, với những hàng ghế đỏ đặc trưng ở boulevard du Montparnasse, từ lâu đã gắn với không khí bohemian của Paris đầu thế kỷ XX. Người ta kể rằng chủ quán từng cho các họa sĩ nghèo ngồi lì hàng giờ chỉ với một ly café, thậm chí cho họ ký nợ bằng tranh vẽ. Nhiều bức tranh ngày ấy về sau lại trở thành tác phẩm có giá trị lớn.

Le Dome 1928

Dọc theo bờ Seine, những quán cà phê nhỏ nối tiếp nhau dưới hàng cây. Vào cuối buổi chiều, khi ánh sáng bắt đầu đổi màu trên mặt nước, người ta ngồi ở đó rất lâu – trước một ly vang, một tách espresso hay chỉ để nhìn những chiếc bateau-mouche chậm rãi đi qua.

Café La Rotonde – Paris 6

Ở khu Saint-Michel hay gần Ile de la Cité, nhiều terrasse mở thẳng ra phía sông. Từ đó có thể nhìn thấy những nhịp cầu đá, những quầy sách cũ màu xanh của các bouquinistes dọc bờ Seine, và phía xa là bóng Notre-Dame hiện lên giữa trời chiều.

Amedeo Modigliani, Pablo Picasso và André Salmon trước quán cà phê La Rotonde năm 1916

Paris có một từ rất đặc biệt: flâner. Khó tìm một từ tiếng Việt thật tương đương. Nó không hẳn là đi dạo, cũng không phải lang thang. Đó là cách bước chậm lại để nhìn, để quan sát, để thành phố tự hiện ra trước mắt mình mà không cần một mục đích rõ ràng. Những quán cà phê Paris dường như sinh ra cho điều đó. Người ta có thể flâner ngay cả khi chỉ ngồi yên trước một tách cà phê và nhìn phố xá trôi qua.

Bouquiniste paris 1900

Thành phố như một sân khấu nhỏ

Ngồi ở terrasse một quán cà phê Paris vào cuối buổi chiều, người ta bắt đầu hiểu vì sao thành phố này sinh ra nhiều nhà văn đến thế.

Ngoài kia, đời sống đi qua liên tục như một bộ phim không có kịch bản. Một người phụ nữ ôm baguette bước nhanh dưới hàng cây. Một ông lão dắt chó đi dạo. Một người kéo violin ở góc đường. Một đôi tình nhân cãi nhau rất khẽ rồi im lặng nhìn nhau.

Bouquinistes paris 1934

Người ngồi ở quán không cần tham gia vào tất cả những điều đó. Chỉ cần nhìn. Có lẽ chính từ những khoảnh khắc rất nhỏ ấy mà văn chương Paris được tạo ra.

Nghệ thuật ở một mình giữa đám đông

Có một điều rất Paris: người ta có thể một mình mà không cô độc. Trong những quán cà phê ngoài vỉa hè, giữa dòng người đi ngang và tiếng phố chậm rãi trôi qua, mỗi người dường như vẫn giữ được cho mình một khoảng riêng rất yên tĩnh.

“Cà phê làm thơm mọi khoảnh khắc của cuộc đời” – Honoré de Balzac

Ở nhiều thành phố hiện đại, con người luôn bị thúc phải bận rộn và đi nhanh hơn. Nhưng ở Paris, người ta vẫn cho phép mình có một khoảng thời gian “vô ích” – chỉ để ngồi xuống, nhìn thời gian trôi qua và nghe thành phố thở quanh mình.

Có lẽ đó chính là điều làm nên vẻ lãng mạn thật sự của Paris. Có những thành phố khiến người ta muốn đi nhanh hơn. Paris, đôi khi, chỉ khiến người ta muốn ngồi xuống.

La Javelle nằm cách công viên Parc André Citroen chỉ vài bước chân, Paris 15.

Trúc Tiên ( Tác giả )

Paris, ngày 26 tháng 5 năm 2026

Thân mến 

TQĐ

Bản Trường Ca Ba Mươi Ba

 

 

BẢN TRƯỜNG CA BA MƯƠI BA       (Vết Thương Không Bao Giờ Lành. Viết để ghi nhớ ngày Quốc Hận 30/4 năm thứ 41.)        Một vết thương không bao giờ lành được      Bốn mốt năm rồi vẫn ngỡ hôm qua !      Bởi xương máu những vua Hùng dựng nước      Vẫn còn đây, trang sử Việt chói loà       *      Vẫn còn đây những Quang Trung, Quốc Toản      Hưng Đạo, Ngô Quyền, Lê Lợi, Trưng Vương      Mà Việt cộng, một lũ người vong bản      Cõng rắn cắn nhà, phá nát quê hương !!!      *      Phá nát quê hương, suy vi nòi giống      Bốn mốt năm tất cả đã tan tành !      Trẻ đốt cuộc đời để cuồng loạn sống      Khinh rẻ cội nguồn, xuyên tạc sử xanh      *      Già bị đảng lừa từ ngày tuổi mộng      Vượt Trường Sơn đánh Mỹ, cứu đồng bào !      Mỹ bỏ, Ngụy buông, tiếng người bật khóc      Mình bị lừa rồi! Giải phóng đây sao !?      *      Giải phóng đây sao? Miền Nam trù mật      Miền Nam thanh bình, hạnh phúc, tự do      Giải phóng xong, nhà tù nào cũng chật      Dân mất quyền người, mất cả ấm no !!!      *      Bốn mốt năm qua xiết bao thống khổ      Những đau thương ôi vạn trạng muôn hình      Kể không hết những hờn căm phẫn nộ      Những oan cừu vì đảng tạo điêu linh !      *      Như bao triệu người sớm hôm vất vưởng      Bán báo, đánh giày, nhặt rác, ăn xin       Cuộc đời họ hứng từng cơn gió chướng      Cơn gió phũ phàng quét trắng niềm tin      *      Như thiếu nữ bán đời cho Hàn, Chệt      Nữ sinh bán tình cho đám "đại gia"      Đảng bán quê cho kẻ thù truyền kiếp      Khắp nước, dân oan mất đất, mất nhà ...      *      Xã hội vô tâm, lòng người vô cảm      Mờ cả tình quê, nhạt nghĩa đồng bào      Hàng xóm cháy nhà, mặc ai hoạn nạn      Để chỉ biết mình dù giữa chiêm bao!      *      Bốn mốt năm dài lòng đau dao cắt      Nghĩ đến đồng bào vừa giận vừa thương      Giận vì chẳng vùng lên đòi xã tắc      Để Hoa Lài cách mạng ngạt ngào hương ...      *      Và vì bởi để nước người bắt bớ      Đưa ra tòa do trộm cắp, gian tham      Bảng cảnh cáo, nhìn vào mà xấu hổ      Giận vô cùng và thương quá, Việt Nam !      *      Thương qúa Việt Nam vì rằng băng hoại      Do đảng gian hùng khuôn đúc mà ra      Đảng đã trồng cây và cây kết trái      Trái độc đảng Hồ, trái độc Tàu, Nga !!!        *      Trái độc ấy đảng tung ra trăm ngả      Mỗi trái một nơi, một kiểu, một trò      Trái giả quốc gia, hoả mù, đánh phá      Trái bám cộng đồng, đâm thọc nhỏ to...      *      Trái vào truyền thông, dối gian bôi bác       Trái kinh tài, trái chống cộng giả danh      Ai yêu nước, chúng đặt điều xuyên tạc      Bằng ngôn từ bằng luận điệu rừng xanh       *      Bốn mốt năm vết thương không lành được      Vì sao ư ? Vì cộng quá tham tàn ...      Nước đảng dâng Tàu, xin ai cứu nước      Là cứu mình và rửa nhục Việt Nam !      *      Rửa nhục Việt Nam phải do dân Việt      Yêu tự do, yêu công chính, quật cường      Nếu chẳng muốn bị cộng nô tiêu diệt      Đứng lên nào, ta GIẢI PHÓNG QUÊ HƯƠNG !!!       Ngô Minh Hằng

BẢN TRƯỜNG CA BA MƯƠI BA 

Ngô Minh Hằng 

Trân trọng 

NHHN