Thứ Bảy, 8 tháng 8, 2026

Danh Sách 31,000 Người Giàu New York Bị Công Khai: Làn Sóng Phẫn Nộ Về An Ninh Và Nguy Cơ Tháo Chạy Của Dòng Vốn

 


DANH SÁCH 31,000 NGƯỜI GIÀU NEW YORK BỊ CÔNG KHAI: LÀN SÓNG PHẪN NỘ VỀ AN NINH VÀ NGUY CƠ THÁO CHẠY CỦA DÒNG VỐN
TH


Danh sách 31,000 người giàu New York bị công khai: Làn sóng phẫn nộ về an ninh và nguy cơ tháo chạy của dòng vốnQuyết định công khai danh sách chi tiết hơn 31.000 chủ sở hữu bất động sản triệu đô của chính quyền New York đang vấp phải làn sóng phản đối dữ dội. 

Nhiều người lo ngại việc rò rỉ địa chỉ nhà riêng sẽ biến giới thượng lưu thành mục tiêu của tội phạm và thúc đẩy làn sóng di cư ra khỏi thành phố.

viendongonline.com

Chính quyền thành phố New York mới đây đã châm ngòi cho một cuộc tranh cãi nảy lửa về quyền riêng tư và an toàn cá nhân khi quyết định công khai danh sách chi tiết hơn 31.000 cư dân giàu có cùng địa chỉ nhà riêng của họ.

Hành động này, bắt nguồn từ đề nghị của thị trưởng Zohran Mamdani nhằm áp thuế phụ thu đối với các bất động sản không phải là nơi cư trú chính, ngay lập tức vấp phải sự phản đối gay gắt từ dư luận và giới chuyên gia an ninh. 

Danh sách mang tên "Supplemental Market Value Roll" công bố vào
 tháng 7 năm 2026 không chỉ phơi bày thông tin quan trọng của hàng 
chục ngàn người mà còn bị cáo buộc là hành vi tiết lộ thông tin cá nhân có chủ đích ở cấp độ chính quyền.

Chi tiết sắc thuế phụ thu mới và danh sách triệu đô gây tranh cãi

Theo tài liệu được công bố, danh sách Supplemental Market Value Roll (tháng 7 năm 2026) bao gồm đầy đủ tên tuổi, địa chỉ chính thức của các chủ sở hữu bất động sản có thể thuộc diện chịu thuế mới. 

Con số thực tế lên tới hơn 31.000 căn, cao hơn ước tính ban đầu từ 10.000 đến 13.000 căn. 

Đây là những bất động sản là nhà thứ hai hoặc không phải nơi ở chính của chủ sở hữu có giá trị định giá từ $1,000,000 trở lên. 

Các căn nhà sang trọng này thường có diện tích từ 2,000 sq ft đến hơn 10,000 sq ft tại các khu vực đắt đỏ nhất Manhattan và Brooklyn.

Sắc thuế mới này là một khoản phụ thu hàng năm, dao động từ 0.8% 
đến 6.5% dựa trên giá trị thị trường do Sở Tài chính New York (DOF) xác định, chồng lên các khoản thuế bất động sản thông thường hiện hành. 

Mục tiêu của Nghị sĩ Mamdani và các cộng sự là tạo ra một nguồn thu ngân sách khổng lồ nhằm tài trợ cho các chương trình phúc lợi xã hội, bao gồm việc thí điểm các quầy rau quả giá rẻ và hệ thống xe buýt miễn phí cho người dân thành phố. 

Tuy nhiên, việc sử dụng biện pháp công khai thông tin cá nhân để thúc đẩy chính sách thuế đã tạo ra một tiền lệ chưa từng có trong lịch sử Mỹ.

Mối đe dọa an ninh hiển hiện và nỗi lo sợ "danh sách mục tiêu"

Ngay sau khi danh sách được đăng tải công khai trên trang Property Assessments của Sở Tài chính New York, làn sóng giận dữ đã bùng lên mạnh mẽ. 

Nhiều chủ sở hữu bất động sản, bao gồm cả các nghệ sĩ nổi tiếng, giám đốc điều hành tập đoàn lớn và các tỷ phú,cáo buộc chính quyền đã biến họ thành mục tiêu điềm chỉ cho các nhóm tội phạm.

 Việc công khai địa chỉ của các ngôi nhà riêng tư cá nhân được ví như một bản đồ dẫn đường dành cho các băng nhóm trộm cắp chuyên nghiệp.

Các chuyên gia an ninh và cộng đồng đầu tư tài sản số đã nhanh chóng lên tiếng cảnh báo về nguy cơ bắt cóc tống tiền và tra tấn người giàu, tương tự như các vụ việc nghiêm trọng đả từng xảy ra tại Pháp và Thụy Điển khi thông tin địa chỉ của giới thượng lưu bị rò rỉ. 

Trong bối cảnh tâm lý phản đối người giàu bị đẩy lên cao trào, giới phân tích lo ngại các nhóm cực đoan có thể lợi dụng danh sách này để tổ chức các cuộc biểu tình bạo động ngay trước cửa nhà riêng của các mục tiêu, gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng và tài sản của họ.

Phản ứng dữ dội từ giới chức và nguycơ tháo chạy của dòng vốn

Không chỉ các nạn nhân trực tiếp, ngay cả nhiều lãnh đạo trong Hội đồng Thành phố New York và các chủ doanh nghiệp lớn cũng lên tiếng chỉ trích hành động này là nguy hiểm và vô trách nhiệm. 

Họ lập luận rằng việc công khai dữ liệu quan trọng cá nhân này không giúp ích gì cho việc thu thuế mà chỉ nhằm mục đích bêu xấu và gây áp lực xã hội lên những người thành đạt. 

Nhiều người lo ngại rằng danh sách này đã nhanh chóng bị hàng ngàn đối tượng tải về và lưu trữ vô thời hạn trên Internet, đồng nghĩa với việc mối đe dọa an ninh sẽ kéo dài mãi mãi.

Hệ quả nhãn tiền của chính sách này là sự xói mòn lòng tin nghiêm trọng của giới tinh hoa đối với chính quyền New York. 

Nhiều người giàu có, những người đóng góp phần lớn vào ngân sách thuế của thành phố, đã bắt đầu lên kế hoạch bán tháo tài sản và chuyển dịch dòng vốn sang các Tiểu bang có chính sách thân thiện và bảo mật hơn như Florida hay Texas. 

Sự tháo chạy của giới làm ra của cải không chỉ làm giảm nguồn thu thuế dài hạn mà còn có nguy cơ làm thay đổi diện mạo kinh tế và vị thế siêu đô thị toàn cầu của New York.

Quy trình khiếu nại và những hệ lụy dài hạn cho tương lai New York

Hiện tại,dữ liệu này vẫn được cho phép tải xuống công khai để người dân kiểm tra và thực hiện quyền khiếu nại định giá đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2026. 

Tuy nhiên, đối với nhiều người, sự tổn hại về quyền riêng tư đã là không thể đảo ngược. 

Cuộc tranh luận về ranh giới giữa minh bạch tài chính và an toàn cá nhân tại Mỹ đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới, khi New York trở thành một thí nghiệm chính sách nguy cơ đầy rủi ro.

Nếu chính sách thuế phụ thu này chính thức đi vào hoạt động cùng với việc duy trì danh sách công khai, New York có thể phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng bất động sản phân khúc cao cấp. 

Việc sụt giảm giá trị của các căn nhà triệu đô sẽ kéo theo sự sụt giảm nguồn thu từ thuế chuyển nhượng và thuế tài sản truyền thống, tạo ra tác dụng ngược so với kỳ vọng ban đầu của các nhà hoạch định chính sách.

Bình luận: Việc công khai thông tin cá nhân của hàng chục ngàn người dưới danh nghĩa minh bạch thuế là một bước đi mạo hiểm, không chỉ đe dọa an toàn của công dân mà còn có nguy cơ tự tay đẩy dòng vốn và giới tinh hoa rời bỏ New York, để lại những tổn thất kinh tế khó bù đắp.

TH


Dân Biểu Gốc Việt Derek Tran Đăng Tweet Kêu Gọi Ám Sát TT TrumpBằng Mật Mã...

 


DÂN BIỂU GỐC VIỆT DEREK TRAN ĐĂNG TWEET KÊU GỌI ÁM SÁT TT TRUMP BẰNG MẬT MÃ...
TRACY USA

Dân biểu gốc Việt Derek Tran đăng tweet kêu gọi ám sát TTrump bằng mật m...

Trân trọng 
NHHN 

Kính mời quý vị theo dõi 



Dòng Huyết Lệ

 


DÒNG HUYẾT LỆ
Ngô Minh Hằng

Dòng Huyết Lệ
Gởi về Quê Hương VN và Đồng Bào yêu qúy của tôi.

*

Từ vượt biển đi tôi vẫn chưa về
Dù nỗi nhớ quê ngày đêm thổn thức
Hờn Tháng Tư càng làm tôi đau nhức
Hoá thành dòng huyết lệ chảy vào thơ

Và tôi đã về bằng những giấc mơ
Lòng đau thắt nhìn dân mình đói khổ
Nhìn túp lều tranh cột xiêu vách đổ
Nhìn trẻ, nhìn già áo rách lòng tơi

Nhìn thấy dân tôi thiếu vắng nụ cười
Thừa khốn nhục và ngập tràn oan trái
Thấy bọn gian đồ vung cao lưỡi hái
Thấy ruộng vườn đảng cướp rất tinh vi

Thấy gái, thấy trai không tuổi dậy thì
Và hối hả bước vào đời rất vội
Thấy lương thiện sống thiệt thòi tăm tối
Thấy gian manh thủ đoạn đạp lên người

Thấy những hý trường muôn vạn trò chơi
Của những "cây người" đảng trồng đảng tỉa
Những lớp người này, quê hương vô nghĩa
Chỉ biết loạn cuồng trong kiếp thiêu thân

Đốt tương lai xa mua cuộc vui gần
Và vô cảm trước đau thương, nhục tủi
Tiếng khóc dân lành, tiếng rên sông núi
Cũng chẳng làm họ tỉnh giữa mê cung

Tôi đau lòng nhìn núi lại nhìn sông
Nhìn những "đại gia" thời tư bản đỏ
Nhìn lớp trẻ quay cuồng trong lốc gió
Rường cột sơn hà là thế này sao !?

Đâu hỡi quê hương một thuở tự hào
Đâu hỡi Trưng Vương, đâu Trần Quốc Toản
Đâu Hội Diên Hồng đồng tâm dẹp loạn
Đâu Đống Đa chiến thắng buổi đầu xuân...

Mà chỉ thấy đầy mọt nước sâu dân
Đầu cúi gập trước trước đàn anh Tàu cộng
Uống máu dân lành bạo tàn để sống
Và để giàu sang, họ bán sơn hà !

Tôi đã đến thăm từng xóm, từng nhà
Đâu cũng thấy những bất công, lừa bịp
Muốn sống hiền lương cũng không có dịp
Bởi đảng kia khuôn mẫu óc tim người !

Từ tháng Tư nào thương quá dân tôi
Đã phải sống đời con giun cái kiến
Tôi về thăm mà lòng tôi đau nghiến
Dù chỉ là về bằng những giấc mơ!

Bốn chín năm qua tôi đã mong chờ
Một đuốc lửa, một mặt trời trổi dậy
Đập nát mị lừa, gông xiềng, cạm bẫy
Cho dân tôi được sống cuộc an lành

Hãy với tôi nào, hỡi chị, hỡi anh
Ngoảnh mặt lại nhìn đồng bào khổ nhục
Để cùng nhau mà dựng ngày quang phục
Đưa quê hương ra khỏi bể oan hờn

Đừng đắm chìm mà bỏ mặc giang sơn
Cho những kẻ bàn tay từng đỏ máu
Hãy thức dậy cho mình và con cháu
Được sống vui trong danh dự con người

Để có tương lai hãnh diện tiếng cười
Và song bước với cộng đồng thế giới
Nhân loại đang đi mà ta đứng đợi 
Nghĩa là ta lùi lại đấy, ta ơi ...

Hãy bước mau, bước thẳng để làm người 
Cho dân nước được khô dòng huyết lệ !!!

Ngô Minh Hằng
24/04/2024



Nhắn Nhủ

 


NHẮN NHỦ
Ngô Minh Hằng

NHẮN NHỦ 
*
Gởi tất cả những nạn nhân ngây thơ chưa biết gì về CS và cũng gởi tất cả những nạn nhân đã biết rõ về CS, từng bị chúng nhốt tù, bỏ đói, sỉ nhục và hành hạ, phải chạy ra nước ngoài tìm đường sống nhưng vốn vô ơn, dễ quên và thích đánh đu, nịnh hót kẻ thù, sẵn sàng làm công cụ không công cho CS, phản bội cả quê hương thứ hai, nơi đã cưu mang họ.  Hoặc những kẻ nằm vùng, sống len lỏi kinh doanh, làm giàu trong cộng đồng người Tỵ Nạn nhưng xuất sắc trong vở tuồng "Đâm Lưng Cộng Đồng" và "Phá Hoại Nước Mỹ", nơi cho họ được hưởng đời sống giàu sang sung sướng và Tự Do, Dân Chủ thực sự của con người.

*

Mới hơn năm chục năm trôi
Tháng Tư thương tích, lòng người còn đau 
Núi sông vẫn ngút lửa sầu
Đồng bào vẫn đáy biển sâu ngục tù
Mà ai xóa hận, quên thù
Gối chăn với cộng ngọt lừ, đau không ...???
Tháng Tư quên đỏ máu hồng
Rừng sâu quên nấm mộ nông giam đời
Biển Đông quên xác dềnh trôi
Quên dao hải tặc, thân người Việt Nam ...
Quê hương quên ách bạo tàn 
Tha hương, quên nỗi hờn oan phận Hời 
Để làm công cụ, than ơi...
Lập trường, trung nghĩa, đâu rồi, hỡi ai ...!?
Năm mươi năm chửa đủ dài
Để nhìn rõ cộng tráo bài lừa ngon ...
Mà đi theo bước đường mòn 
Góp tay giúp cộng tung đòn hại nhân ???
Đã lòng cấu kết vô thần
Là đồ phản quốc, là quân phản nhà
Nhập nhằng đội lốt Quốc Gia 
Đem Trump đấu tố tưởng là tuyệt luân ?
Không đâu, là thứ bất nhân
Là làm nhơ nhớp bản thân, họ hàng
Mẹ cha ô nhục bẽ bàng
Vợ con hổ thẹn, xóm làng rẻ khinh
Và làm xấu bản thân mình
Không tường phải trái, bạc tình, vong ân !
Theo voi, nhập bọn vô thần
Làm đau lòng nước lòng dân Hoa Kỳ
Cuối cùng, kết quả được chi?
Nếu Tàu thắng Mỹ, anh thì ở đâu?
Anh thành cộng Mỹ? cộng Tàu?
Hay là cộng Việt đỏ ngầu máu dân??
Cộng nào thì cũng bất nhân
Dính vào cộng sản là thân anh tàn 
Đời tàn, hận nhục còn mang
Hứng thêm bia miệng, nhục càng vô biên ...
Không chi gạt hết tủi phiền
Phí công đèn sách, uổng tiền áo cơm...!

Ngô Minh Hằng
29/11/2025



Tại Sao Tôi Yêu Biển

 


TẠI SAO TÔI YÊU BIỂN (THƠ PHỔ NHẠC AI)
Dư Thị Diễm Buồn 

Bài gởi các Diễn Đàn, Văn Đàn để tùy nghi

"Thương Kính Tặng Những Người Lính Biển VNCH"
Chân thành cảm ơn anh "Chu Bá Yên" 
Và thương khóc em tôi "Cố Hải Quân Cao Hoàng Hoanh"
Đã tử nạn trên đường đưa người tìm tự do, vợ em bị hải tặc bắt đi,
đến nay hơn 40 năm... vẫn không tin tức! Cảm ơn anh Yankee và toàn ban đã phổ thơ theo nhạc mới AI. Ca khúc "Tại Sao Tôi Yêu Biển"
Xin thành kính biết ơn và cảm ơn tất cả. DTDB


TẠI SAO TÔI YÊU BIỂN
DTDB
  
Tại sao tôi yêu biển xanh mây trắng
Yêu cánh hải âu nhàng hạ lượn bay
Yêu bầu trời trong trưa hè ngập nắng
Yêu những chiều trên bến vắng người
 
Tại sao tôi yêu màu và bọt biển
Trắng trinh nguyên trên sóng nước xanh lơ
Khó giữ trong tay, dễ dàng tan biến
Thương thật nhiều cả trong giấc ngủ mơ
 
Tại sao tôi yêu vầng hồng chói lọi
Ánh nắng vương lên mặt biển đầy sao
Mây bay thướt tha, trời cao vòi vọi
Hải ngư giỡn đùa trên sóng lao xao
 
Tại sao tôi yêu hoàng hôn ngát đậm
Mặt trời treo lơ lửng giữa nước mây
Những tia sáng chói chan rồi tắt ngấm
Sắc đẹp muôn màu chỉ có nơi đây.
 
Tại sao tôi yêu trăng vàng trên sóng
Mây mù tan bát ngát tận chân trời
Nước lung linh, nguyệt chập chờn lồng bóng
Ôi mơ màng huyền ảo... quá biển ơi
 
Tại sao tôi yêu thương trời biển động
Gió cuồng, cuốn xoay giận dữ thét gào
Mây đen phủ dầy, bốn phương trời rộng
Sấm chớp ầm ầm, sóng bủa, dâng cao
 
“…Đoàn tàu vẫn kiên trì không lùi bước
Tiến âm thầm trong biển nổi cơn điên
Thủy thủ vững tay ghìm tàu tới trước
Nên sá gì biển vật vả triền miên
 
Tôi đã yêu, và trọn đời yêu mãi…
Với những gì hiện hữu ở đại dương
Vì lòng biển u huyền vùng Nam Hải
Có cuộc đời, và nguyệt mộ người thương…”
 
DƯ THỊ DIỄM BUỒN

Thơ Phổ Nhạc AI


Trân trọng 
NHHN 

Kính mời quý vị thưởng thức 



Chủ Nghĩa Xã Hội Từng Được Cho Là Đã Lụi Tàn. Nay Nó Đã Trở Lại. Tại Sao Vậy?

 


CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TỪNG ĐƯỢC CHO LÀ ĐÃ LỤI TÀN. NAY NÓ ĐÃ TRỞ LẠI. TẠI SAO VẬY?
The Deep (Podcast) August 6, 2026

Chủ nghĩa xã hội đang trỗi dậy – và đang giành được thắng lợi. Tại sao cử tri thuộc thế hệ Z lại ủng hộ DSA, Zohran Mamdani và những tư tưởng mà nhiều người từng nghĩ đã chấm dứt cùng với sự sụp đổ của Liên Xô? Trong tập này của chương trình *The Deep*, Erika sẽ phân tích quá trình chủ nghĩa xã hội hồi sinh tại Mỹ – cũng như những gì cần thiết để ngăn chặn nó.

image.png

Khi Bức tường Berlin sụp đổ, người đoạt giải Nobel James Buchanan đã tuyên bố: "Chủ nghĩa xã hội đã chết". Ủy ban vì Thế giới Tự do (Committee for the Free World) – tiếng nói chống cộng mạnh mẽ nhất tại Mỹ thời hậu chiến tranh Việt Nam – thậm chí đã giải thể. "Chúng ta đã thắng. Tạm biệt," người sáng lập đã viết như vậy. Bài xã luận của Charles Krauthammer trên tờ *Washington Post* khẳng định: "Kết quả đã rõ ràng. Không một quốc gia nghiêm túc nào coi chủ nghĩa xã hội là mô hình phát triển." Cho đến tận bây giờ. Chủ nghĩa xã hội đã trở lại. Tổ chức Democratic Socialists of America (DSA - Những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ tại Mỹ), nhờ vào đà thành công của Thị trưởng thành phố New York Zoran Mandani, đang tranh cử với tư cách là những người theo chủ nghĩa xã hội đầy tự hào và giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử trên khắp cả nước.

Bất ngờ thay, câu chuyện về DSA đã trở nên lớn hơn nhiều so với thời Eugene Debs. Nó lớn hơn cả Bernie và AOC, lớn hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử của chúng ta. DSA là mũi nhọn chính trị trong "cuộc hành trình dài" thâm nhập vào... các thể chế, trường học, nghệ thuật, truyền thông và giờ đây là các vị trí dân cử của chúng ta. Hơn 35 ứng cử viên được DSA hậu thuẫn đã vượt qua vòng bầu cử sơ bộ năm 2026, với hy vọng gia nhập cùng hai thành viên DSA hiện tại trong Quốc hội. Một Mamdani tự hào theo chủ nghĩa xã hội đang điều hành thành phố lớn nhất nước Mỹ, Louis George thắng vòng sơ bộ tranh cử thị trưởng D.C., và các ứng cử viên được DSA hậu thuẫn đang sẵn sàng giành thêm nhiều ghế tại Hạ viện...

Và động lực cho những chiến thắng này đến từ giới trẻ. Thế hệ Z đánh giá chủ nghĩa xã hội cao hơn chủ nghĩa tư bản – thứ mà, nói thêm một chút, chỉ phổ biến hơn chủ nghĩa cộng sản toàn diện một chút xíu mà thôi. Các chính sách xã hội chủ nghĩa, chẳng hạn như mô hình cửa hàng tạp hóa do chính quyền sở hữu của Mamdani, vẫn vấp phải nhiều sự dè bỉu, và điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, việc chúng ta thảo luận về chúng như những chính sách thực tế cho thấy rằng thái độ đắc thắng của thập niên 1990 giờ đây trông thật nực cười. Mọi chuyện giờ đây có vẻ thật vô lý. Vậy, chuyện gì đã xảy ra? Tại sao sự ủng hộ dành cho chủ nghĩa xã hội lại gia tăng trong giới trẻ? Liệu họ đã quên – hoặc chưa từng biết – về hậu quả của các chính sách xã hội chủ nghĩa tại bất kỳ quốc gia nào từng áp dụng chúng?

Và tất cả những điều này có ý nghĩa gì đối với tương lai đất nước chúng ta? Thật điên rồ khi chúng ta lại phải bận tâm đến DSA. Nếu xem xét cương lĩnh của họ, bạn sẽ thấy những điều như thế này. Chúng tôi sẽ chiếu lên màn hình một vài điểm trong cương lĩnh của họ và tôi muốn hỏi bạn xem liệu chúng đúng hay sai. Giải tán Thượng viện. Đúng. Xóa bỏ biên giới và ân xá cho bất kỳ ai đang cư trú bất hợp pháp tại Mỹ.

Về lâu dài thì đúng vậy. Cắt ngân sách Lầu Năm Góc. Chắc chắn rồi. Xóa bỏ nhà tù, hoặc ít nhất là phần lớn hệ thống này. Vâng, cũng lại là một phần của kế hoạch dài hạn. Bước vào "thiên đường của người lao động". Theo trang web của họ, sẽ không còn hóa đơn thanh toán nào nữa. Trích dẫn: bạn không có nợ nần, không cần bảo hiểm y tế, không phải trả tiền thế chấp nhà hay trả tiền thuê nhà cho chủ nhà, bởi vì nhà ở tiện nghi là quyền con người. Tôi tự hỏi ai là người định nghĩa thế nào là "tiện nghi". Lương hưu của bạn do nhà nước chi trả. Thực phẩm, giáo dục, năng lượng, y tế và giao thông vận tải không phải là các ngành kinh doanh vì lợi nhuận. Chúng là hàng hóa và dịch vụ công cộng thiết yếu.

Nghe cứ như thể cơ quan quản lý xe cơ giới (DMV) điều hành mọi thứ vậy. Nhưng nó không hẳn là chủ nghĩa cộng sản. Bạn vẫn được giữ tài sản cá nhân, chỉ là sẽ bị đánh thuế và tái phân phối nhiều hơn. Và chẳng ai kêu gọi đổ máu trên đường phố cả, ngoại trừ Hasan Piker. Đây là chủ nghĩa xã hội đích thực, một dạng nền kinh tế có sự kiểm soát của nhà nước nhưng đã được điều chỉnh, kết hợp với một thị trường tương đối tự do. Và cũng giống như phong trào chuyển giới cho trẻ em, cương lĩnh này khó tin đến mức đa số người Mỹ thuộc tầng lớp trung lưu đều cảm thấy hoang mang, kiểu như "tôi không biết nữa, tôi không biết nữa". Nó dường như không thể là sự thật, chứ đừng nói đến việc trở thành một thế lực chính trị đang lên.

Khi Bernie Sanders tranh cử tổng thống vào năm 2015, một tác giả trên tạp chí *First Things* đã phỏng đoán rằng nước Mỹ dường như đã được "miễn dịch" với chủ nghĩa xã hội cực đoan. Ông ấy nói rằng nếu chủ nghĩa xã hội có đến Mỹ, nó sẽ xuất hiện dưới một hình thức đã bị pha loãng đáng kể, mang dáng dấp của Jimmy Stewart hơn là Vladimir Lenin. Quan điểm chung dường như là những người trẻ này—mà đa số thành viên DSA là những cử nhân đại học đang đối mặt với viễn cảnh sụt giảm vị thế kinh tế—rồi sẽ từ bỏ tư tưởng đó khi trưởng thành. Phải không? Tôi nghĩ là không, nếu không có một nỗ lực to lớn. Cần phải đối đầu trực diện với DSA, và những người Mỹ bình thường—những người thấy điều này hoàn toàn điên rồ—cần phải hiểu rõ chuyện gì đang diễn ra; nếu không, những người trẻ kia sẽ chẳng bao giờ từ bỏ tư tưởng đó đâu.

Chúng ta rồi sẽ dần thích nghi với điều đó. Một số người cho rằng Chính sách Mới (New Deal) của Roosevelt và sự phát triển của nhà nước phúc lợi đã bảo vệ nước Mỹ một cách an toàn khỏi các chương trình nghị sự xã hội chủ nghĩa cực đoan, kiểu như của Eugene Debs và Michael Harrington. Quan điểm đầy hy vọng này gợi nhớ đến thông điệp của Giáo hoàng Pius XI trong văn kiện *Quadragesimo Anno*. Nếu cuộc đấu tranh giai cấp tránh được sự thù địch và lòng căm ghét lẫn nhau, nó sẽ dần chuyển thành cuộc thảo luận thẳng thắn về những khác biệt, dựa trên mong muốn về sự công bằng. Khi đó, chủ nghĩa xã hội ôn hòa có thể sẽ dần tương đồng với những mong muốn và yêu cầu của những người đang nỗ lực tái định hình xã hội loài người dựa trên...

...các nguyên tắc Kitô giáo. Và điều này dường như là sự thật. Người Mỹ đã có được chế độ làm việc từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều, chế độ nghỉ phép có hưởng lương, luật cấm sử dụng lao động trẻ em và bảo hiểm thất nghiệp, mà không cần phải quốc hữu hóa các nhà máy. Chúng ta có được các biện pháp bảo vệ người lao động mà không cần xóa bỏ chế độ tư hữu. Lời hứa hẹn mang tính cách mạng trở nên kém hấp dẫn hơn vì các nhà cải cách đã mang lại một số lợi ích mà chủ nghĩa xã hội từng hứa hẹn, nhưng không đòi hỏi người Mỹ phải từ bỏ hệ thống chính trị hiện có. Và trong nhiều thập kỷ, thỏa thuận ngầm này về cơ bản vẫn được duy trì. Tuy nhiên, ngày nay, nó đang bắt đầu rạn nứt. Thực tế là, chúng ta đã âm thầm xây dựng một xã hội ngày càng mang đậm màu sắc xã hội chủ nghĩa trong phần lớn thế kỷ qua.

Sự trỗi dậy của DSA (Hiệp hội Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Mỹ) một phần bắt nguồn từ những thất bại của các chính sách "xã hội chủ nghĩa xa xỉ" mà nước Mỹ theo đuổi suốt 60 năm qua. Những chính sách này đã đẩy chúng ta vào một hệ thống thuế mà ở đó phần lớn ngân sách được chi cho nền kinh tế, và phần còn lại... lại đổ vào các chương trình phúc lợi xã hội kém hiệu quả. Những người theo chủ nghĩa xã hội cực đoan ngày nay đang tận dụng triệt để thời điểm đầy biến động của mô hình xã hội Mỹ.

Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt kinh tế, nơi cơ hội thăng tiến và cải thiện vị thế kinh tế của các thế hệ trẻ không còn theo chiều hướng đi lên nữa. Những nhu cầu thiết yếu của con người như giáo dục, nhà ở và chăm sóc sức khỏe không còn nằm trong khả năng chi trả của nhiều người thuộc thế hệ Millennials và Gen Z như đã từng đối với cha ông chúng ta; và đối với một bộ phận lớn người Mỹ, những thứ này hoàn toàn nằm ngoài tầm với. Kể từ năm 2000, chi phí sinh hoạt đã tăng vọt, và mặc dù tỷ lệ lạm phát đã giảm sau đại dịch, nó vẫn cao hơn nhiều so với mức lý tưởng 2%.

Trong năm qua, tiền lương thực tế chỉ tăng ở 5 trong số 50 tiểu bang. Người Mỹ đang gánh khoản nợ vay sinh viên lên tới gần 2 nghìn tỷ đô la. Thêm vào đó là khoản nợ y tế lên tới 220 tỷ đô la, và 78% những người không có khả năng chi trả hóa đơn y tế đang gánh khoản nợ hơn 10.000 đô la.

59% hộ gia đình Mỹ không có nổi 1.000 đô la trong ngân hàng để dự phòng cho các trường hợp khẩn cấp, và độ tuổi trung bình của người mua nhà lần đầu hiện đã vượt mốc 40. Chính tại đây, sự bất mãn mang tính thế hệ đối với toàn bộ hệ thống bắt đầu trở nên dễ hiểu. Tất nhiên, nền kinh tế đang vận hành rất tốt nếu bạn đã có sẵn tiền đầu tư trên thị trường. Nếu bạn mua nhà trước năm 2021, giá trị ngôi nhà có lẽ đã tăng gần gấp đôi vào thời điểm này. Nếu bạn đầu tư 10.000 đô la vào chỉ số S&P 500 từ năm 2005, khoản tiền đó sẽ có giá trị khoảng 72.000 đến 95.000 đô la vào ngày nay.

Tuy nhiên, đối với những người không có vốn đầu tư vào thị trường chứng khoán hay bất động sản—như những người trẻ ở độ tuổi đôi mươi hay người nghèo—việc bước từ nửa dưới của nền kinh tế sang phần đang phát triển mạnh mẽ dường như ngày càng trở nên bất khả thi. Khi bạn phải chi đến một nửa thu nhập cho tiền thuê nhà, thực phẩm, bảo hiểm và các khoản vay sinh viên, thì việc chỉ số Dow Jones lập đỉnh cao mới chẳng hề khiến bạn cảm thấy mình giàu có hơn chút nào. Chính vì vậy, nảy sinh sự phẫn nộ tột độ đối với các cấu trúc kinh tế, chính trị và xã hội hiện hành—những thứ mà nhiều người trẻ cho rằng đã đẩy họ vào tình cảnh khốn khó này.

Và đó chính là vấn đề nhức nhối mà DSA (Tổ chức Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Mỹ) đang tập trung giải quyết. Các thành viên của DSA thực sự rất giỏi trong việc này: họ xác định chính xác những nỗi đau của người dân và biến chúng thành các chủ đề thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của dư luận. Bằng cách khơi dậy sự phẫn nộ có thật của mọi người trước thực trạng kinh tế—và tôi muốn nói thêm là cả thực trạng văn hóa lẫn tinh thần—mà chúng ta đang trải qua, các ứng cử viên của DSA đã chỉ ra cuộc khủng hoảng về khả năng chi trả cũng như cảm giác chung rằng thế hệ chúng ta đang có cuộc sống khó khăn hơn so với cha mẹ mình. Đây là một chiến lược hiệu quả vì nó dựa trên thực tế mà người dân đang phải đối mặt hàng ngày. Những nỗi khổ đau thực sự khiến chủ nghĩa xã hội trở thành một lựa chọn khả thi về mặt chính trị, ngay cả trước khi bất kỳ ai kịp tìm hiểu về các lý thuyết của Marx.

Bạn đang chật vật vì người khác đang nắm giữ quá nhiều của cải. Việc bạn không thể mua nhà có liên quan trực tiếp đến việc ai đó đang sở hữu tới ba ngôi nhà. Khoản nợ sinh viên của bạn tồn tại là do các tỷ phú không đóng đủ thuế. Hóa đơn y tế của bạn chính là khoản lợi nhuận của một người khác. Một khi khuôn khổ đó được đưa ra và chấp nhận, lập luận chính trị sẽ trở nên vô cùng đơn giản. Và những người theo chủ nghĩa xã hội bắt đầu giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tại Mỹ. Tuy nhiên, một khi đã đắc cử, họ thực sự phải điều hành và mang lại kết quả. Vấn đề đối với DSA là – trớ trêu thay – chính các chính sách xã hội chủ nghĩa lại là yếu tố góp phần tạo ra cuộc khủng hoảng mà giờ đây phe xã hội chủ nghĩa đang tận dụng để trục lợi về mặt chính trị.

Gần đây tôi đã xem một cuộc phỏng vấn với doanh nhân David Friedberg, trong đó ông giải thích lý do tại sao thông điệp "nền kinh tế đang tuyệt vời" vừa đơn giản vừa là chất độc chính trị. Các chính sách mà nước Mỹ đã thực hiện trong 60 năm qua, dù nhằm mục đích lấp đầy những lỗ hổng trong nền kinh tế, thực tế chỉ làm cho tình hình ngày càng tồi tệ hơn đối với những người nghèo ở Mỹ. Các chương trình lấy cảm hứng từ việc phân phối lại đã tạo ra các khoản trợ cấp và cứu trợ lớn của chính phủ trong giáo dục, nhà ở và chăm sóc sức khỏe. Và chúng ta sẽ xem xét điều gì đã xảy ra trong từng chương trình. Các chương trình cho vay sinh viên liên bang dựa trên lời nói dối rằng mọi người đều phải học đại học.

Vì vậy, để đảm bảo công bằng, chính phủ có trách nhiệm đảm bảo rằng điều đó nằm trong tầm tay của bất kỳ đứa trẻ nào, ở bất kỳ trường học nào, trong bất kỳ ngành học nào. Các khoản trợ cấp của chính phủ dưới hình thức cho vay đã giúp việc học đại học dễ tiếp cận hơn, nhưng chúng cũng cho phép các trường đại học tiếp cận một nguồn tiền khổng lồ mới được chính phủ hỗ trợ, thực chất chỉ là tiền thuế của bạn được phân phối lại cho các trường học. Khi giới hạn vay được mở rộng, các trường đại học có thể tăng học phí mà không ngay lập tức khiến sinh viên không đủ khả năng chi trả. Các gia đình chỉ đơn giản là vay nhiều hơn. Mỗi năm, viện trợ liên bang tăng lên, và học phí tăng nhanh hơn nhiều so với lạm phát.

Kết quả là một vòng xoáy phản hồi dẫn đến vay nợ nhiều hơn, giá cả tăng cao hơn và ngân sách đại học mở rộng. Ngày nay, chi phí cho một chương trình đại học bốn năm đã tăng 914% kể từ năm 1983, và giờ đây thế hệ được cho rằng đại học là tấm vé không thể thiếu để gia nhập tầng lớp trung lưu đang bước vào tuổi trưởng thành với khoản nợ hàng chục nghìn đô la cho đặc quyền đó. Nhà ở cũng theo một mô hình tương tự. Chính sách nhà ở liên bang cũng dựa trên một lời nói dối. Giả định rằng giấc mơ Mỹ có nghĩa là sở hữu một ngôi nhà. Người Mỹ đã bị dụ dỗ, thường là một cách tự nguyện – “Tôi thực sự yêu ngôi nhà của mình” – bởi các chương trình trợ cấp của chính phủ để tập trung tài sản của họ vào một tài sản duy nhất, đó là nhà cửa.

Bảo hiểm FHA, các khoản vay VA, Fannie Mae và Freddie Mac, trợ cấp lãi suất thế chấp và thế chấp cố định 30 năm đã làm cho việc sở hữu nhà trở nên rẻ hơn và dễ dàng hơn về mặt tài chính. Hàng triệu hộ gia đình ngày nay phụ thuộc vào nhà ở sở hữu và bất động sản cho thuê như tài sản chính của họ. Mặc dù phần lớn người Mỹ cũng đầu tư tài sản vào xe cộ và các tài sản tài chính khác, nhưng giá trị tương đối của những tài sản này không là gì so với việc sở hữu bất động sản. Nhưng như David Freeberg đã chỉ ra, điều này có nghĩa là cách duy nhất để giữ cho tầng lớp trung lưu ổn định là giữ cho giá nhà tiếp tục tăng.

Vì vậy, đây là cái bẫy mà chúng ta đã tạo ra. Hàng triệu người Mỹ thuộc tầng lớp trung lưu cần nhà của họ tăng giá, bởi vì ngôi nhà là kế hoạch hưu trí, là tài sản thừa kế cho con cái, là quỹ dự phòng khẩn cấp và là nơi tích trữ tài sản chính của họ. Nhưng mỗi đô la làm cho chủ nhà hiện tại giàu hơn lại khiến ngôi nhà trở nên khó mua hơn đối với người 28 tuổi đang cố gắng mua nó từ họ. Ngày nay, chúng ta đang ở điểm giới hạn của hệ thống này. Giá nhà quá cao đến nỗi thế hệ tiếp theo không thể tham gia vào hình thức tích lũy tài sản này cho đến khi họ ngoài 30 hoặc 40 tuổi, nếu có thể.

Và rồi còn vấn đề chăm sóc sức khỏe. Trợ cấp của Obamacare đã giúp người Mỹ nghèo không phải trả toàn bộ chi phí bảo hiểm, nhưng hệ thống được trợ cấp mạnh mẽ này lại khuyến khích ngành y tế kê đơn nhiều hơn, tính phí cao hơn cho đơn thuốc và phí bảo hiểm, và làm tăng chi phí quản lý không thể duy trì được. Chi phí đang tăng vọt. Từ năm 2013 đến năm 2019, phí bảo hiểm cá nhân trung bình trên thị trường đã tăng hơn gấp đôi, khiến người tiêu dùng thuộc tầng lớp trung lưu không được trợ cấp đặc biệt dễ bị tổn thương. Một lần nữa, chính phủ đã làm cho một thứ gì đó trở nên dễ mua hơn đối với cá nhân tại thời điểm mua, mà không giải quyết được vấn đề cốt lõi là tại sao thứ đó lại đắt đỏ đến vậy ngay từ đầu.

Trong giáo dục, trong nhà ở, trong cộng đồng, trong môi trường, trong cộng đồng, trong cộng đồng, trong cộng đồng, trong cộng đồng. Đây là ba nhu cầu cơ bản của con người, ba điều mà chính phủ đã dành hàng thập kỷ để cố gắng làm cho dễ tiếp cận hơn thông qua các chính sách phân phối lại, và ba điều mà ngày nay, người Mỹ trẻ tuổi ngày càng không đủ khả năng chi trả. Và những người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ của Mỹ nhìn thấy mớ hỗn độn này, và họ nói rằng, vấn đề không phải là nhà nước phúc lợi hay việc phân phối lại của cải hay chính phủ kém hiệu quả. Vấn đề là... Chúng ta đã không thực hiện chủ nghĩa xã hội đủ mạnh, vì vậy chúng ta có một giải pháp.

Hãy làm nhiều việc giống như Obamacare hơn nữa. Vấn đề là, chúng ta biết điều đó. Chúng ta biết rằng nếu cứ tiếp tục theo đuổi việc chính phủ trợ cấp mọi thứ bằng của cải lấy từ các tỷ phú, chúng ta sẽ không bao giờ thoát khỏi vũng lầy, bởi vì chủ nghĩa xã hội càng phát triển sẽ dẫn đến nền kinh tế hình chữ K, ít sáng tạo và tinh thần kinh doanh hơn, ít cơ hội hơn, và một thế giới nơi mọi người đều là những người lao động cá thể, đóng góp không nhiều hơn mức họ muốn và chỉ nhận những gì họ cần. Vì vậy, với tư cách là những người bảo thủ và Kitô hữu, chúng ta phải đi trước DSA (Distinguished Socialism), nhưng không phải bằng cách giảm thiểu những vấn đề thu hút mọi người đến với chủ nghĩa xã hội ngay từ đầu.

Chủ nghĩa xã hội là giải pháp thay thế nếu chúng ta không có con đường nào để cho mọi người cảm thấy rằng hệ thống không bị thao túng và giấc mơ Mỹ là có thể đạt được. Đó là nhiệm vụ của chúng ta.

Trung Linh
(viết lại)


Thứ Sáu, 7 tháng 8, 2026

Một Lời Xin Lỗi

 


MỘT LỜI XIN LỖI 
Lê Như Đức 

Thu năm 1990, nhóm tôi gồm sáu người được hãng General Dynamics (GD) ở Dallas, nay là Lockheed, gửi qua Nhật để huấn luyện các kỹ sư Nhật cách tính toán bảo trì máy bay chiến đấu cơ F16. Bốn nhân viên người Mỹ trong số chúng tôi ký với hãng sẽ ở lại Nhật làm 2 năm. Tôi chỉ qua một tháng. Người còn lại là Mỹ gốc Đại Hàn, thông thạo tiếng Nhật, cũng chỉ ký ở lại làm 6 tháng.

Năm đó cũng là năm kỷ niệm 45 năm hai quả bom nguyên tử bỏ xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki. Các đài TV của Mỹ đánh hơi được người Nhật tổ chức lễ truy điệu rất quy mô nên gửi nhiều phóng viên qua Nhật làm phóng sự. Phóng viên nổi tiếng nhất của đài NBC là Tom Brokaw bay qua Tokyo để phỏng vấn Thủ Tướng Nhật Bản. Ông Thủ Tướng trông rất thư sinh nhưng ăn nói hung hăng vô cùng. Ông đòi tổng thống Mỹ phải qua Nhật, tới đền thờ những người dân vô tội đã chết qùy thắp nhang xin lỗi chứ không chỉ gửi thư qua xin lỗi và phóng viên qua hỏi lung tung.

Nhân viên gốc Đại Hàn thông dịch cho chúng tôi trong khách sạn rồi kể cho chúng tôi chuyện do người thân của anh ta nói lại những gì lính Nhật đã làm ở Đại Hàn năm xưa. Nhật Hoàng khi đó không có đủ tiền trả lương nên thưởng cho lính Nhật tự do muốn làm bất cứ gì trong 10 ngày mà không bị xử phạt. Những cuộc giết người, cướp bóc, hãm hiếp đã xảy ra khắp mọi góc trong nhiều thành phố ở Đại Hàn khủng khiếp tới độ không có ngòi bút nào có thể tả xiết được.

Cách sắp xếp làm việc của người Nhật thập niên 90 như trong quân đội. Ông sếp lớn ngồi đầu một cái bàn thật dài. Hai bên là các kỹ sư theo cấp bậc ngồi hai bên dọc theo bàn. Hai cái bàn nhỏ đặt sau hai góc phòng cho hai cô thư ký phụ giúp mang giấy tờ, trà hay cà phê cho các nhân viên. Hai bên bờ tường có treo nhiều tấm bảng nhỏ cho từng nhân viên ghi chú mỗi khi muốn rời khỏi bàn đi vệ sinh, nghỉ giải lao, hay nghỉ ngang vì có công chuyện riêng…

Ngày đầu tiên thấy cách sắp xếp chỗ ngồi làm việc tôi bất mãn, cự ngay với ông sếp Nhật. Tôi đòi phải có chút riêng tư để mỗi lần chúng tôi chỉ cho hai, ba nhân viên của ông chứ không thể nói trước cả nhóm hơn ba chục mạng. Thấy ông ngần ngừ, tôi dọa thêm chúng tôi sẽ về lại Mỹ và nói hãng mở lớp ở Mỹ. Ông nói chuyện với hãng rồi hứa với chúng tôi sẽ có hai phòng cho sáu chúng tôi ngồi riêng làm việc vào tuần tới.

Ngày hôm sau, ông mang tờ báo có hình ông Thủ Tướng và phóng viên Tom để một góc bàn, cố ý cho chúng tôi thấy. Chúng tôi im lặng tới trưa, ông mới lên tiếng hỏi: Nghĩ sao về hai trăm ngàn người dân Nhật vô tội chết.

Tôi hỏi lại: Ông nghĩ sao khi hai triệu người dân VN vô tội chết đói năm 1945 vì lính Nhật không cho dân miền Bắc trồng gạo mà bắt phải trồng đay. Trong khi đó miền Nam dư gạo thì cũng bị chính quân Nhật tịch thu hết và cấm mang gạo ra Bắc cứu đói.

Tôi hỏi tiếp: Ông nghĩ sao về cái chết từ từ vì đói và nằm cả mấy ngày nhìn xác vợ con mình thối rữa sẽ khủng khiếp và đau khổ ra sao so với cái chết tức thời vì bom nguyên tử.

Ông im lặng. Cả nhóm ông cũng im lặng.

Những ông Thủ Tướng sau thấu hiểu hơn nhiều khi nói về hai trái bom nguyên tử. Chính vì bị hạn chế xây dựng quân đội và ngân sách cho quốc phòng của Liên Hiệp Quốc trong 50 năm sau đại chiến đã giúp cho dân Nhật dồn mọi nổ lực lẫn tiền của vào kinh tế để đưa Nhật Bản thành cường quốc hôm nay.

Dân Mỹ cứ bị è cổ ra đóng thuế để lính Mỹ tới Nhật gìn giữ an ninh quốc gia trong 75 năm qua.

Cha ông họ đã gây tội ác nên phải lãnh lấy hậu quả trong chiến tranh nhưng con cháu họ lại được hưởng quá nhiều lợi nhuận.

Cha ông Việt Nam chúng ta sống rất đạo đức, hiền lành, không hề gây bất cứ tội ác nào mà cũng phải lãnh hậu quả chết gấp mười lần và chúng ta chưa hề nhận được một lời xin lỗi chính thức từ chính phủ Nhật.

Ngay chính các sử gia Nhật Bản cũng phải khâm phục: “Một nạn đói lớn như thế mà không hề xảy ra những hiện tượng mà những nơi khác có: Người không ăn thịt lẫn nhau, người nghèo không tranh đoạt lẫn nhau. Trái lại có rất nhiều giá trị đạo lý truyền thống của dân tộc được phát huy: Tình làng nghĩa xóm, dòng họ xã hội cưu mang”.

Vì đại dịch nên Thu những năm nay dân Nhật không tổ chức họp mặt truy điệu những người chết do bom nguyên tử trong đền thờ quốc gia. Hy vọng vì không đi lại, họ có thêm giờ cầu nguyện cho những người dân vô tội đã chết ở các nước khác.

Lê Như Đức