Tại Sao Dân Gian Nói : "Không Ai Giàu Ba Họ, Không Ai Khó Ba Đời"

 

Tại sao dân gian nói: “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”. (Ảnh pexels)

TẠI SAO DÂN GIAN NÓI: "KHÔNG AI GIÀU BA HỌ, KHÔNG AI KHÓ BA ĐỜI"

Minh An

Một gia đình dù giàu đến đâu cũng không thể có ba đời giàu có, một gia đình dù nghèo đến đâu cũng không thể đời đời đều nghèo khó. Nói chung, “ba thế hệ” là bước ngoặt trong sự phát triển của gia đình. Rất nhiều người không hiểu vì sao qua ba đời lại có thay đổi lớn trong gia đình như vậy?

Đối với những gia đình giàu có, khả năng xông pha núi Nam bể Bắc của thế hệ đầu tiên quả thực rất tốt. Nhưng khi nói đến thế hệ thứ hai thì sự giàu có có thể là một vấn đề. Họ kém năng lực hơn cha mẹ, và rất khó để họ gánh vác trọng trách kế thừa công việc kinh doanh của gia đình.

Thật không may, khi đến thế hệ thứ ba thì trở nên không còn tốt hơn nhiều nữa. Sự phát triển của gia đình cũng đã đi xuống tới mức rất thấp. Đây là điều chúng ta thường nói “gây dựng cơ nghiệp đã khó, duy trì còn khó hơn” .

Với những gia đình nghèo, thế hệ thứ đầu tiên thường do quá nghèo, ở quê cha đất tổ không có cách nào tồn tại được, phải đi tha hương tìm kế sinh nhai, thường đến một vùng quê khác, năng lực lại không có nên chỉ đảm bảo được ngày ba bữa cho gia đình. Tới thế hệ thứ hai, có thể sẽ có một sinh viên đại học, bước ra khỏi lũy tre làng. Và thế hệ thứ ba có thể trở thành cư dân của các thành phố lớn.

Chỉ cần mỗi thế hệ có mục tiêu và phương hướng phát triển của bản thân, gia đình sẽ tiến lên thịnh vượng.

Vận khí của một gia đình liệu có thể thịnh vượng được ba đời hay không chủ yếu phụ thuộc vào “bốn chi tiết” này.

1- Vận khí của gia đình có liên quan đến sự giáo dục của gia đình.

Một người có thể làm nên được sự nghiệp lớn hay không, đó là một chuyện. Còn việc người đó có tầm nhìn xa, dài hạn hay không lại là một chuyện khác.

Nhiều người giàu có nghĩ rằng, miễn là có thể để lại tiền cho con cháu, thì con cháu của họ sẽ có cuộc sống tốt hơn. Chỉ cần họ tiết kiệm tiền, việc ba bốn đời hưởng phú quý sẽ không thành vấn đề.

Suy nghĩ như vậy không gì khác hơn là một chút “mơ tưởng của bản thân”. Các thế hệ sau này có biết và làm được tiết kiệm hay không, là điều chúng ta không thể biết được. Tất cả những gì chúng ta có thể làm là làm tốt việc giáo dục gia đình và tạo bầu không khí gia đình tốt đẹp.

Tôi có quen biết một ông chủ kiếm được rất nhiều tiền, nhưng ông yêu cầu con trai mình khi học đại học phải tự kiếm tiền để trả tiền ăn.

Con trai ông cũng rất mạnh mẽ, từ khi còn là sinh viên năm thứ hai đại học đã tự lập, chưa từng xin gia đình một xu nào. Sau khi tốt nghiệp, cậu ấy đi làm được hai năm thì tự lập nghiệp, sau này đạt được thành công không nhỏ.

Ông chủ ấy từng nói một câu rằng: “Nếu không rèn luyện, cho dù tôi có cho con trai bao nhiêu tiền rồi cũng sẽ mất tất cả. Bây giờ nó đã biết cách khởi nghiệp và tự lập, nó đã có khả năng và biết cách tiết kiệm chi tiêu, giữ vững những gì đã có cũng đủ để nó tiếp tục thành công”.

2- Vận khí của gia đình có liên quan đến kinh nghiệm của thế hệ thứ hai.

Như đã đề cập ở trên, đối với một gia đình, thay vì để lại tiền bạc, tốt hơn là truyền lại tinh thần của thế hệ đi đầu. Có tiền mà không có năng lực thì chỉ là kẻ phá gia chi tử. Những người vừa có tiền vừa có khả năng, đó mới là những người thông minh.

Một gia đình muốn nối tiếp thì phải quan tâm đến “kinh nghiệm” của thế hệ sau.

Nhiều cha mẹ bây giờ nghĩ rằng tôi muốn nuôi dạy con cái giàu có và nuông chiều chúng như những hoàng tử và công chúa nhỏ. Thật tiếc khi phải nói rằng phần lớn những đứa trẻ phá gia chi tử xuất hiện là do sự “nuông chiều quá mức” của cha mẹ.

Những bậc cha mẹ thực sự biết nghĩ sẽ không bao giờ làm hư con cái mà, mà ngược lại sẽ để chúng được rèn luyện. Hoặc để chúng cố gắng kiếm tiền, hoặc để chúng nếm trải những khó khăn của cuộc sống, dù sao cũng phải để chúng trải qua rất nhiều mưa gió.

Chưa kiếm ra tiền, sẽ không biết được khó khăn của cuộc sống, chưa trải qua khổ sẽ không biết được cuộc sống là không dễ dàng, chưa va vấp ở bên ngoài sẽ không biết được những lúc bế tắc trong cuộc sống.

Chỉ khi con người trải qua hàng loạt những khó khăn, họ mới có thể thoát khỏi ảnh hưởng của “vùng an toàn”, và thực sự trở thành một con đại bàng bay vút lên bầu trời, chứ không phải một con chim nhỏ chỉ biết tìm nơi trú ẩn.

3- Vận khí của gia đình liên quan đến phúc đức của người trong gia đình.

Nếu nói sự rèn luyện và năng lực của con người là điều quan trọng cho sự phát triển của một gia đình, thì đức hạnh của mọi người trong gia đình chính là nền tảng cho sự phát triển của gia đình đó.

Người xưa nói: “Đức bất phối vị, tất hữu tai ương” (nghĩa là đức không tương xứng với địa vị, tất sẽ có tai ương), câu nói này không chỉ có tác dụng đối với con người, mà còn có tác dụng đối với gia đình.

Vận khí của gia đình liên quan đến phúc đức của người trong gia đình. (Ảnh pexels)

Các bậc trưởng lão đức cao vọng trọng vẫn còn đó, gia đình cũng vẫn rất giàu có, ắt hẳn rằng gia đình sẽ phát triển bền vững. Khi những người lớn tuổi đáng kính ra đi, con cháu hậu duệ không có năng lực cũng như đức hạnh, thì tiền bạc của gia đình sẽ mang đến tai họa cho họ.

Chữ “đức” ngày nay không được nhiều người coi trọng, cho là vô nghĩa. Nhưng họ đều quên mất một điều rằng tác dụng thực sự của đức là dùng để quy phạm chuẩn tắc, hành vi ứng xử của con người, để không làm những việc không có đúng đạo đức.

Một người có đạo đức sẽ không bao giờ làm những điều “xa hoa dâm đãng”, một người vô đạo đức cuối cùng sẽ trở thành kẻ ngông cuồng tự cao tự đại, và cuối cùng sẽ trở thành mục tiêu của vận rủi, và dần dần trở nên xúi quẩy. Đây chính là đạo lý của cái gọi là “nhân cuồng tất hữu họa” .

Làm người cần tu dưỡng đạo đức cho tốt, bớt làm những việc trái đạo đức. Có như thế mới là chính đạo.

4- Vận khí của gia đình có liên quan đến phúc trạch của tổ tiên.

Có người nói rằng: “Phúc trạch được truyền lại từ tổ tiên của bạn sẽ phù hộ cho con cháu của bạn ngày càng tốt hơn”.

Chúng ta đều biết rằng Tần Thủy Hoàng đã san bằng sáu vương quốc, thống nhất thiên hạ và trở thành thiên cổ nhất đế. Chỉ là tất cả chúng ta đều bỏ qua những nỗ lực của các thế hệ trước thời nhà Tần.

Nhà thơ Cổ Nghị thời Tây Hán nói rằng “Đến đời Thuỷ Hoàng, ông đã chấn hưng khí thế anh hùng của 6 đời trước, chấn chỉnh những sách lược lâu dài, từ đó làm chủ thiên hạ”. 

Tới thời hoàng đế Tần Thuỷ Hoàng, thực ra là Tần quốc đã phấn đấu nỗ lực sáu thế hệ. Dựa vào cơ nghiệp tích lũy được từ sáu thế hệ trước và tài trí mưu lược kiệt xuất của chính Tần Thủy Hoàng, nên Tần quốc đã quét qua tất cả các quốc gia và tung hoành khắp thiên hạ.

Ngay cả đối với các gia đình, đạo lý cũng tương tự. Vận khí của gia đình không chỉ chịu ảnh hưởng của thế hệ này, cũng không chỉ chịu ảnh hưởng của các thế hệ sau đó, mà còn chịu ảnh hưởng từ phúc trạch của tổ tiên.

Một gia đình thực sự có phúc khí, không phải là một thế hệ vất vả - ba thế hệ lười biếng, mà phải là tất cả các thế hệ cần cố gắng hết sức mới có thể vượt trội hơn những người khác.

Nguồn: Shushanyoulu - zhihu

Minh An biên dịch - NTD Việt Nam 

Một Khách Hàng Đã Boa 16.000 Đô La...

 

Một cổ động viên ngồi vào chỗ của mình với một khay bánh mì kẹp xúc xích trong trận thắng 4-0 của đội Washington Nationals trước đội Philadelphia Phillies tại Nationals Park ở Washington, D.C., vào ngày 3 tháng 8, 2014. (Ảnh của Jonathan Ernst/Getty Images)

MỘT KHÁCH HÀNG ĐÃ BOA 16.000 ĐÔ LA SAU KHI GỌI BÁNH MÌ XÚC XÍCH, KHOAI TÂY CHIÊN VÀ ĐỒ UỐNG 

Sao Mai 

Đó là một buổi chiều thứ bảy bình thường ở New Hampshire, một khách hàng đói bụng bước vào một nhà hàng, ngồi ở quầy bar bên ngoài và gọi một ít đồ ăn.

Anh ấy gọi hai chiếc bánh mì kẹp xúc xích, một ít khoai tây chiên, một cốc coca, một cốc bia và một ly rượu tequila. Sau đó, anh ấy thanh toán 37 đô la và rời đi - ngoài ra còn có khoản tiền boa 16.000 đô la.

Theo Mike Zarella - chủ sở hữu Stumble Inn Bar & Grill ở Londonderry - cho biết, người khách hàng ấy nói đùa: “Đừng tiêu hết vào một chỗ”.

Người pha chế đã không nhìn vào tấm séc hoặc để ý đến tiền boa cho đến khi khách hàng - người yêu cầu giấu tên - đưa ra hai gợi ý để cô ấy xem qua (tấm séc).

Người chủ Zarella nói với CNN: “Khi nhìn xuống, cô ấy hoàn toàn bị sốc. Các cô gái đã đến chỗ vị khách và cảm ơn anh ấy. Họ vui mừng khôn xiết.”

“Khi nhìn xuống tấm séc, cô ấy hoàn toàn bị sốc. Các cô gái đã đến chỗ vị khách và cảm ơn anh ấy. Họ vui mừng khôn xiết.” (Ảnh minh họa: pexels)

Tiền boa được để lại vào ngày 12/6, nhưng người chủ Zarella đã không chia sẻ câu chuyện cho đến ngày 21/6 vì anh ấy muốn xem liệu khoản thanh toán có thực sự được thực hiện hay không. Đến khi nó đã được thực hiện, anh ấy mới chia sẻ hành động tốt bụng này trên Facebook.

Khoảng một tuần sau khi khách hàng để lại số tiền boa lớn, vị khách ấy bắt đầu quay lại thường xuyên và người chủ Zarella có cơ hội nói chuyện với anh ấy.

Người chủ Zarella nói: “Tôi đến và ngồi với anh ấy, tôi cảm ơn và nói với anh ấy, 'Anh có chắc không? Bởi vì chúng tôi không thoải mái với số tiền này’. Nếu anh ấy nhầm lẫn và yêu cầu trả lại, chúng tôi sẽ trả lại, nhưng anh ấy nói: ‘Không, tôi muốn họ nhận số tiền đó.'”

Trong khi 8 nhân viên pha chế làm việc theo ca có thể chia tiền boa cho nhau, họ quyết định chia sẻ nó với 4 nhân viên trong bếp.

Theo người chủ Zarella, nhiều nhân viên pha chế, một số là mẹ đơn thân, cho biết họ sẽ sử dụng số tiền boa được chia sẻ này để đi nghỉ hè, điều mà họ khó có thể có được.

Người chủ Zarella đã không giữ bất kỳ khoản tiền boa nào. Tuy nhiên, vì đưa ra quyết định chia tiền cho nhiều nhân viên nên một số người đã chỉ trích nhà hàng Stumble Inn Bar & Grill.

Người chủ Zarella nói: “Không quan trọng số tiền boa lớn bao nhiêu, họ vẫn chia sẻ nó với mọi người làm việc theo ca đó. Cuối cùng, đây chỉ là một câu chuyện vui và chúng tôi rất biết ơn sự hào phóng của vị khách hàng ấy.”

Theo NTD tiếng Anh

Sao Mai biên dịch

Tuổi Thọ Của Người Mỹ Đang Ở Mức Thấp Nhất Trong 25 Năm - Tại Sao?

 

Khách hàng tại khu ẩm thực ở Trung tâm Arrowhead Towne, Glendale, bang Arizona, Mỹ, ngày 20/06/2020. (Ảnh: Christian Petersen / Getty Images)

TUỔI THỌ CỦA NGƯỜI MỸ ĐANG Ở MỨC THẤP NHẤT TRONG 25 NĂM - TẠI SAO?

Xuân Hoa

Năm ngoái, tuổi thọ trung bình của người Mỹ giảm xuống còn 76,1 tuổi - mức thấp nhất trong 25 năm qua, theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ. Câu hỏi là tại sao? Nói ngắn gọn, người Mỹ đang không khỏe mạnh. Nếu nước Mỹ có bất kỳ hy vọng nào về việc xoay chuyển tình thế, thì những sự thật khó chịu phải được khám phá và thảo luận.

Một trong những lý do chính khiến người Mỹ chết trẻ hơn là vòng eo ngày càng phình to của họ. Béo phì ở mức trung bình đã được chứng minh là nguyên nhân làm giảm khoảng 3 năm tuổi thọ.

20 năm trước, tỷ lệ béo phì ở Mỹ là dưới 15%. Ngày nay, gần 40% người Mỹ trưởng thành từ 20 tuổi trở lên bị béo phì. Đến năm 2030, gần một nửa số người Mỹ trưởng thành (49,2%) sẽ bị béo phì. Đến năm 2050, từ 60% đến 80% dân số trưởng thành sẽ bị béo phì.

Người lớn không phải là đối tượng duy nhất gặp rắc rối. Ngày nay, 20% trẻ em và thanh thiếu niên Mỹ bị béo phì. Vào cuối thập kỷ này, 26,3% trẻ từ 5 đến 9 tuổi sẽ bị béo phì. Điều này chỉ đơn giản là không thể chấp nhận được. Theo Văn phòng Tham chiếu Dân số, tỷ lệ béo phì ở trẻ em tăng cao sẽ có tác động bất lợi đến tuổi thọ của Mỹ.

Có nên áp dụng ‘thuế béo’ kiểu Nhật?

Nước Mỹ không còn ở thời điểm mà có thể yêu cầu mọi người bỏ chiếc bánh rán xuống và đi dạo. Khoảng 80% người Mỹ hầu như không tập thể dục.

Quý vị nghĩ sao về việc đưa ra "thuế béo"? Thật nực cười, nhiều độc giả sẽ hét lên rằng không một quốc gia nào lại đưa ra biện pháp quyết liệt như vậy. Vâng, một quốc gia đã làm điều đó, và quốc gia ấy là Nhật Bản.

Năm 2008, Nhật Bản đưa ra Luật Metabo. Luật này yêu cầu tất cả nam và nữ trong độ tuổi từ 40 đến 74 phải được chủ lao động đo cân nặng và vòng eo. Đàn ông bị cấm có vòng eo lớn hơn 33,5 inch (khoảng 85 cm); đối với phụ nữ là 35,4 inch (khoảng 90 cm). Để hiểu rõ hơn về những con số này, một người đàn ông Mỹ trung bình có vòng eo là 40,2 inch (khoảng 102 cm); phụ nữ Mỹ trung bình có vòng eo là 38,7 inch (khoảng 98 cm). Việc cân đo tại Nhật diễn ra mỗi năm một lần. Người lao động không đạt được tiến bộ nào về cân nặng và vòng eo sẽ bị phạt; người sử dụng lao động cũng bị phạt theo.

Chính phủ Nhật Bản muốn giảm 25% tỷ lệ béo phì của đất nước. Kết quả, 14 năm sau, chỉ có 3,6% dân số Nhật Bản bị béo phì.

Đương nhiên, một số độc giả sẽ buộc tội tôi cổ vũ việc đo vòng eo bắt buộc và gia tăng kỳ thị dựa trên cân nặng. Tôi không. Tôi chỉ đơn giản là thảo luận về một chính sách mà chính phủ Nhật Bản đã đưa ra – một chính sách có hiệu quả, tôi có thể nói thêm như vậy. Cần biết rằng, Nhật Bản có tuổi thọ trung bình cao nhất trên thế giới.

Đúng là cách tiếp cận của chính phủ Nhật Bản trong việc kiểm soát bệnh béo phì còn lâu mới hoàn hảo. Ngoài ra, nó có thể sẽ không hoạt động nổi ở Mỹ - nơi có chủ nghĩa cá nhân cao. Tuy nhiên, một cái gì đó phải được thực hiện tại nước Mỹ.

‘Củ cà rốt’ kiểu Anh thì sao?

Nếu cây gậy kiểu Nhật nghe có vẻ quá cực đoan, quý vị nghĩ sao về việc sử dụng củ cà rốt để thay thế?

Năm ngoái, trong nỗ lực giải quyết đại dịch béo phì tại Vương quốc Anh, chính phủ Anh đã thông báo rằng họ sẽ bắt đầu tặng thưởng (phiếu mua hàng quần áo và những thứ tương tự) cho những người bắt đầu tập thể dục và ăn uống lành mạnh hơn. Theo The Guardian, những người tham gia chương trình sẽ phải đeo "thiết bị giống như Fitbit" để theo dõi tổng số bước đi của một cá nhân và tuân theo lời khuyên về dinh dưỡng. Những người tăng cường tập thể dục và tham gia các sự kiện có tổ chức (như chạy bộ 5K, v.v.) sẽ được thưởng điểm. Chương trình dự kiến ​​sẽ được triển khai trong năm nay.

Một lần nữa, một số người sẽ chỉ trích cách tiếp cận của Vương quốc Anh, cho rằng chương trình đó chịu rất nhiều sự can thiệp từ phía nhà nước. Có lẽ thế. Nhưng để giải quyết vấn đề béo phì, không có giải pháp hoàn hảo nào tồn tại. Nước Mỹ nhận ra rằng họ đang tiến gần đến điểm không thể quay lại.

Khi Tess Holliday, người mẫu ngoại cỡ Mỹ nặng 279 pound (khoảng 127 kg), kiếm được từ 25.000 đến 50.000 USD mỗi tháng, thì những câu hỏi nghiêm túc phải được đặt ra. Đây không phải là lời chỉ trích dành cho bà Holliday. Đây là điều đáng phê phán của xã hội. Không có gì tích cực khi bị béo phì. Béo phì không phải là điều đáng được tôn thờ, được ủng hộ và được khuyến khích theo chiều hướng tích cực. Quý vị có nhớ rằng khi nào tham ăn từng được coi là một tội lỗi chết người? Ngày nay, nó được coi là một đức tính tốt. Có một lý do khiến bộ phim mới của Brendan Fraser, "The Whale", gây ấn tượng mạnh. Đó là nhân vật của Fraser, một người đàn ông mắc bệnh béo phì, là đại diện cho 25 triệu người Mỹ.

Tôi hiểu rằng cân nặng là một chủ đề nhạy cảm. Tuy nhiên, sự tích tụ quá nhiều chất béo có liên quan đến chứng trầm cảm nặng, ý định tự tử và hành vi cố gắng tự tử. Nếu nước Mỹ tiếp tục phớt lờ vấn đề to lớn này, thì họ đang hướng tới một thế giới của những nỗi đau về kinh tế, tâm lý và sống còn. Sau tất cả, và trên tất cả mọi thứ khác, sức khỏe là chìa khóa của hạnh phúc. 

Bài viết chỉ phản ánh quan điểm của tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của NTDVN.

Xuân Hoa - NTD Việt Nam

Theo John Mac Ghlionn - The Epoch Times

Muốn Hôn Nhân Muốn Hạnh Phúc, Đàn Ông Phải Biết Bao Dung

 

Muốn hôn nhân muốn hạnh phúc, đàn ông phải biết bao dung. (Ảnh pixabay)

MUỐN HÔN NHÂN MUỐN HẠNH PHÚC, ĐÀN ÔNG PHẢI BIẾT BAO DUNG 

Tố Như 

Bao dung - nói thì dễ mà làm lại khó. Đặc biệt là đàn ông, họ có cái tôi cao ngất không tự nhận ra, có khi lại cho rằng đó là “bản lĩnh”, là “khí chất” của riêng mình. Khó bao dung thì hôn nhân hạnh phúc sao được?

Trước nay bàn nhiều về việc các chị em phụ nữ cần tu sửa mình, ngắm lại bản thân để gia đình được yên ấm. Hôm nay, chúng ta cùng nói về trách nhiệm của các đấng mày râu trong việc giữ “lửa” gia đình, bởi vì “Có đi có lại mới toại lòng nhau”.

Có người nói, đàn ông mà đến vợ mình còn chẳng bao dung nổi thì làm sao có thể vùng vẫy giữa “biển khơi”? Trong tình yêu hôn nhân nói riêng và cuộc sống nói chung không thể thiếu bao dung. Một cặp đôi không bao dung nổi cho nhau sớm muộn gì cũng đường ai lấy đi, gia đình tan vỡ.

Đàn ông đừng để cái tôi của mình kết thúc hôn nhân

Thể diện của người đàn ông lớn lắm, ai cũng muốn lấy được người vợ xinh đẹp, hiền dịu, khôn ngoan, lấy đó để hãnh diện với đời, tuy nhiên cuộc đời không phải ai cũng được như ý. Thôi thì cô ấy không được mười phần thì tám phần cũng lấy được rồi. Về chung một nhà mới bắt đầu nảy sinh nhiều chuyện, áp lực cuộc sống cơm áo gạo tiền dần dần khiến người ta không giữ được mình mà phát sinh nhiều thay đổi. 

Gặp chuyện không vừa ý, cha mẹ mắng, hàng xóm dèm pha,…nghe những lời đó, về nhìn vợ mình: Ôi chao! sao đúng như người ta nói. 

Vậy là bắt đầu chê bai, coi thường người vợ đầu ấp tay gối với mình. Từ đó gia đình cũng bất hòa, mâu thuẫn xảy ra nhiều hơn.

Đàn ông dùng cái tôi để chứng tỏ uy quyền, ra lệnh và áp đặt. Câu nói này chắc đã trở lên quen thuộc với những gia đình có người chồng cái tôi lớn: “Tôi là chồng cô, tôi nói cô phải nghe”, “Đàn bà biết gì mà nói”…

Vậy đấy, họ luôn cho mình đúng, mình là nhất. Khi trở nên thái quá sẽ khiến mối quan hệ cả hai đi đến căng thẳng. Nó khiến người phụ nữ cảm thấy ngột ngạt, khó thở.

Là đàn ông, đừng quên rằng, cả thiên hạ có thể chê bai, quay lưng với hôn nhân của bạn nhưng hãy nhớ một điều rằng, chỉ có bạn mới được ôm vợ mình nằm ngủ mỗi tối, chỉ có bạn mới biết và hiểu vợ mình tốt xấu ở đâu, là người như thế nào.

Một người đàn ông biết nghĩ, có trách nhiệm, thì sẽ để ngoài tai những gì nghe được từ người ngoài, và hiểu rằng lúc ốm đau, bệnh tật, thiên hạ có đến chăm lo? Lúc áp lực, stress, thiên hạ có đến an ủi? Trong mọi hoàn cảnh, ai là người ở bên mình chăm sóc, lo lắng.

Đàn ông là trụ cột trong gia đình, xưa nay vốn là đầu đội trời chân đạp đất, nên có hơn thua với ai đừng hơn thua với vợ mình, tranh cãi với ai đừng tranh cãi với vợ - người phụ nữ đời mình. Người chồng hoàn toàn có thể dùng sự kiên nhẫn, hiểu biết, bao dung và thiện tâm để cảm hóa vợ mình.

Sĩ diện hay cái danh của người đàn ông thể hiện ở việc gia đình hạnh phúc, vợ con vui vẻ mới đáng tự hào. Còn vì cái tôi quá lớn mà phá vỡ gia đình nhỏ của mình có đáng không? Một bàn tay không thể tạo lên tiếng vỗ, suy cho cùng thì đàn ông là trụ cột gia đình quả không sai. Mọi chuyện lớn nhỏ trong gia đình đều do đàn ông quyết, người vợ dù nói mười câu cũng không bằng một câu của người chồng. Vì vậy, gia đình thuận hòa thì cần sự cố gắng của cả hai, đặc biệt là sự bao dung của người đàn ông.

Gia đình thuận hòa thì cần sự cố gắng của cả hai, đặc biệt là sự bao dung của người đàn ông. (Ảnh pixabay)

Hãy hiểu để yêu thương cảm thông cho người phụ nữ của mình nhiều hơn

Chẳng ngẫu nhiên mà người ta lại gọi đàn ông là phái mạnh, phụ nữ là phái yếu. Người phụ nữ nào cũng vậy, họ ngang bướng, ương ngạnh thể hiện cái tôi mạnh mẽ, cũng bởi yêu thương của người chồng chưa đủ nên muốn gây sự chú ý mà thôi. Vợ bạn có cáu gắt, làm um mọi chuyện lên chỉ để thử lòng và muốn được chồng vỗ về, an ủi. 

Các ông chồng cứ thử xem nhé, khi nào hai vợ chồng cãi nhau, mâu thuẫn, hãy cứ đến ôm vợ mình rồi cười nói xem vợ còn giận nổi nữa không. Bởi bản chất của người phụ nữ là yếu mềm và nhường nhịn. Dù xảy ra chuyện gì, to lớn ra sao, bản thân bị thương tổn thế nào đi nữa, họ vẫn luôn sẵn sàng tha thứ vì ân nghĩa, gia đình và con cái.

Từ xưa tới nay, nhiều người phụ nữ giữ vai trò, vị trí quan trọng ngoài xã hội, dưới một người trên cả nghìn người nhưng về nhà họ vẫn là một người vợ của bạn, là mẹ của các con bạn. Thế mới biết, cái tôi của phụ nữ thiên về tình cảm, lúc nào cũng muốn mình là duy nhất, là đặc biệt trong lòng đối phương.

Phụ nữ thường rất dễ dụ và mềm lòng, chỉ cần người đàn ông - người chồng yêu thương thật nhiều. Khi người chồng yêu thương vợ lợi cả đôi đường gia đình êm ấm, được tiếng là chồng tử tế mà gia đình hòa thuận là nhất rồi.

Tin rằng một người đàn ông có tu dưỡng, thực sự biết trân quý gia đình, sẽ biết cách yêu thương vợ con nâng niu gia đình của mình, khiến mọi người đều được hạnh phúc. 

Tố Như - NTD Việt Nam

4 Đặc Điểm Của Phụ Nữ Khiến Đàn Ông 'Say Như Điếu Đổ' - Đặc Biệt Là Điều Đầu Tiên

 

Dịu dàng lương thiện là thiên tính của người phụ nữ, lấy nhu mà thắng được cương. (Ảnh: Pixabay)

4 ĐẶC ĐIỂM CỦA PHỤ NỮ KHIẾN ĐÀN ÔNG 'SAY NHƯ ĐIẾU ĐỔ' - ĐẶC BIỆT LÀ ĐIỀU ĐẦU TIÊN 

Tố Như 

1- Dịu dàng và vị tha

Là phụ nữ có thể bạn không xinh, tuy nhiên nhất định phải có sự dịu dàng và vị tha. Bởi đây là thiên tính của người phụ nữ, lấy nhu mà thắng được cương; đặc biệt bất cứ một người đàn ông nào cũng muốn yêu và gặp được một người phụ nữ hiền dịu, ấm áp, tận tâm, dù cô ấy không tài giỏi hay nhan sắc chỉ vào tầm trung. Người đàn ông yêu để được quan tâm, chăm sóc nhưng là sự quan tâm, chăm sóc không nên đi kèm với cằn nhằn, phàn nàn, bởi ngoài kia họ đã chịu quá nhiều áp lực vì phải gánh vác trách nhiệm trụ cột gia đình. Họ muốn được thoải mái là chính mình khi ở nhà với vợ với con.

Do đó, họ có xu hướng yêu người phụ nữ mang đến cho họ sự đồng thuận và ấm áp. Đây là một trong những đặc điểm hấp dẫn phái mạnh nhất của người phụ nữ. Đàn ông họ không nói ra nhưng luôn muốn người yêu, sau này làm vợ mình, sẽ dịu dàng nên họ luôn đi tìm và mong gặp được người phụ nữ thật sự là phụ nữ.

2- Biết quý trọng bản thân mình

Một người con gái không chạy theo người khác, không chạy theo những phù phiếm xa hoa. Thay vào đó, cô ấy theo đuổi những mục tiêu và điều thú vị riêng tạo nên bản chất của riêng mình. Bởi vì cô ấy biết tốt hơn hết là cố gắng hoàn thiện bản thân thay vì làm cái bóng của người khác.

Người phụ nữ biết quý trọng bản thân dù rất yêu thương chồng con nhưng không quá dựa lụy vào họ, cô ấy biết dành thời gian để chăm sóc, yêu quý chính bản thân mình.

3- Chân thành

Sống chân thật không “màu mè”, đơn giản và bình dị. Trong thế giới ngày nay, thật dễ dàng để có một cuộc sống ảo hoàn hảo trên phương tiện truyền thông, mạng xã hội, tuy nhiên đàn ông là người thích cuộc sống thực tế. Một người phụ nữ sống thực với chính mình, chân thành là rất khó tìm được, nên họ rất trân quý những người con gái như vậy.

4- Gọn gàng, sạch sẽ

Làm đẹp không chỉ là trang điểm và tạo kiểu tóc. Nam giới thấy phụ nữ hấp dẫn hơn khi họ gọn gàng, sạch sẽ. Từ bản thân cho đến nề nếp sinh hoạt, môi trường sống, nhà cửa luôn gọn gàng ngăn nắp. Họ thích những người phụ nữ có mùi hương dễ chịu, mái tóc sạch và có làn da mềm mại hơn là người phụ nữ chỉ trang điểm hoàn hảo ở khuôn mặt.

Tố Như - NTD Việt Nam

Thơ Lý Bạch - Bài 69, 70 Và 71

 

THƠ LÝ BẠCH - BÀI 69, 70 VÀ 71

Thầy Dương Anh Sơn 

Bài 69

CỔ PHONG KỲ NGŨ THẬP TAM                             古風 其五十三

Chiến Quốc hà phân phân,                                              戰國何紛紛,

Binh qua loạn phù vân.                                                   兵戈亂浮雲。

Triệu ỷ lưỡng hổ đẩu,                                                      趙倚兩虎斗,

Tấn vi lục khanh phân.                                                    晉為六卿分。

Gian thần dục thiết vị,                                                     奸臣欲竊位,

Thụ đảng tự tương quần.                                                 樹黨自相群。

Quả nhiên Điền thành tử,                                                果然田成子,

Nhất đán sát Tề quân.                                                     一旦殺齊軍.

Lý Bạch                                                                          李白

Dịch nghĩa:

Cổ phong bài thứ năm mươi ba.

Thời Chiến Quốc sao lại bị chia tách khắp nơi nơi!?- Binh đao, loạn lạc như mây nổi bấp bênh - Nước Triệu dựa vào hai con hổ cao lớn (như sao bắc đẩu).- Nước Tấn bị sáu quan lớn trong triều đình gây nên sự chia rẽ, phân hóa! (c. 1-4). - Bọn gian thần mong muốn chiếm địa vị quyền hành, - đã dựng ra các bè đảng cùng tụ họp với nhau! - Đúng như thế, Điền Văn (Mạnh Thường Quân) thành kẻ chịu chết dí (không làm gì được nữa).- Một sớm ngày nào đó, quân Tề đã bị tàn sát (c. 5-8).

Tạm chuyển lục bát:

CỔ PHONG BÀI THỨ NĂM MƯƠI BA.

Cớ sao Chiến quốc nơi nơi?!

Bấp bênh loạn lạc, rối bời binh đao!

Triệu nhờ hai hổ trên cao,

Triều nhà Tấn lại chia vào sáu quan!

Chiếm quyền ham hố quan gian!

Hùa theo dựng đảng, vầy đàn với nhau.

Điền thành chết dí, đúng nào!

Quân Tề bị giết sớm nao có ngày!

Chú thích:

- Chiến quốc 戰國: xem chú thích ở các bài trước.

- phân phân 紛紛: khắp nơi, chỗ nào cũng có, rất nhiều... (phân: rối ren, lộn xộn, không ổn định...)

- phù vân 浮雲: mây trôi nổi, không bền vững, không được yên ổn, bấp bênh...

- lưỡng hổ đẩu 兩虎斗: hai con hổ cao lớn, hai con hổ trên cao chót vót... Đây chỉ Lạn Tương Như 蔺相如 và Liêm Pha 廉頗, hai người đứng đầu hàng văn quan và võ quan của nước Triệu. Lạn Tương Như xuất thân làm môn khách của hoạn quan Mục Hiền. Ông một người uy dũng và mưu trí đã một lần tính kế để giúp Mục Hiền thoát tội chết với vua Triệu Huệ Văn vương. Cũng thời vua này, nước Triệu có được viên ngọc bích họ Hòa rất quý báu và nổi tiếng (xem C.T. bài 66 ở trên). Tần Chiêu vương nghe tin cho sứ sang Triệu xin đổi 15 thành lấy viên ngọc bích họ Hòa này. Vua Triệu cùng tướng quân Liêm Pha và quần thần chỉ sợ vua Tần nói dối lừa lấy ngọc mà không giao thành. Nhưng nếu không đem ngọc sang cũng sẽ bị Tần đem binh đánh Triệu. Triều đình nước Triệu chưa biết tính kế nào cho vẹn toàn thì hoạn quan Mục Hiền xin tiến cử Lạn Tương Như. Vua Triệu cho mời họ Lạn vào bàn tính và Tương Như nói chắc chắn rằng ông sẽ đi sứ để lo liệu, nếu không được giao 15 thành như vua Tần đã hứa thì ngọc bích họ Hòa cũng nhất định không trao cho Tần! Lạn Tương Như đem ngọc qua Tần vào bái kiến Tần Chiêu vương. Vua Tần mừng rỡ xem ngọc rồi đưa cho các cung tần sủng ái cùng xem mà không đả động đến việc giao thành. Lạn Tương Như thấy vua Tần không thực lòng bèn lấy cớ chỉ cho vua thấy chỗ bị rạn trên mặt ngọc rồi ôm ngọc đứng gần trụ cột nói là nếu vua không thực sự trao thành ông sẽ đập đầu vào cột để chết và đập tan hòn ngọc. Tả hữu nhìn ông như muốn ăn tươi nuốt sống. Vua Tần tiếc ngọc nên đồng ý theo điều kiện của Tương như đưa ra là phải thành tâm trai giới năm ngày mới được giao ngọc đổi thành. Tuy nhiên, Lạn Tương Như đoán biết vua Tần không thực lòng nên sai bộ hạ đang đêm đem ngọc đưa lại về cho vua Triệu. Đến ngày giao ngọc, vua cho làm lễ cửu tân trịnh trọng. Lạn Tương Như đứng giữa triều nhà Tần dõng dạc nói là Triệu là một nước nhỏ sẵn sàng vâng phục nước lớn như Tần nhưng kinh nghiệm cho thấy từ trước đền nay các vua Tần thường không giữ lời nên nếu Tần thực sự giao thành thì bên Triệu sẽ đem ngọc dâng sau. Vua Tần và các quan rất tức giận nhưng vì muốn giữ mối giao hảo tốt đep nên vẫn cho tiếp đãi đoàn sứ nhà Triệu tử tế và cho phép về lại Triệu. Nhờ có công lớn, sau chuyến sứ trình này, Lạn Tương Như được vua Triệu xếp vào hàng Thượng đại phu. Về sau, cũng trong một chuyến tháp tùng vua qua Tần để nghị hòa ở Dẫn Trì, Tây Hà là vùng đất do nhà Ngụy cắt dâng Tần năm 352 TCN. Nhờ tài đối đáp, ứng biến và dũng khí của ông nên vua Triệu Huệ Văn vương tránh được sự lăng nhục của vua Tần và nhờ đạo quân đi theo vững vàng đã giữ được tính mạng nên vua tôi về lại Triệu an toàn. Vua Triệu một lần nữa cất nhắc ông lên hàng Thượng khanh, đứng hàng đầu triều và trên cả võ tướng nhiều công trạng là Liêm Pha. Tướng Liêm Pha rất tức tối chuyện này vì nghĩ mình cũng có công lớn và xuất thân quyền quý không như họ Lạn. Lạn Tương Như khi ngồi xe đi trên các con đường trong thành vẫn cho xe tránh mặt Liêm Pha. Người đi theo họ Lạn không bằng lòng xem đó là thái độ hèn yếu, không xứng với cốt cách và địa vị của ông. Lạn Tương Như nói cho tả hữu biết rằng, nước Triệu sở dĩ được yên bình vì nhà Tần biết Triệu có "lưỡng hổ" giữ vững bờ cõi, việc tránh sự làm nhục của Liêm Pha cốt để giữ hòa khí và nội bộ trong nước được yên ổn mới mong dồn sức đối phó nhà Tần. Chuyện này đến tai Liêm Pha. Liêm Pha thấy rõ cái sai của mình nên cởi áo để trần, tự trói mình và mang roi đến dinh phủ của Lạn Tương Như xin tạ tội. Hai người từ đó thân thiết với nhau đã giúp nước Triệu được yên ổn một thời gian dài...

- đẩu 斗 : vượt lên trên, vượt trội, cao hơn hết, cao lớn, đột nhiên, sao Bắc đẩu, bé nhỏ...

- lục khanh 六卿: sáu chức quan khanh coi sáu bộ thời nhà Chu gồm: Thiên quan trủng tể 天官冢宰, Địa quan tư đồ 地官司徒, Xuân quan tông bá 春官宗伯, Hạ quan tư mã 夏官司馬, Thu quan tư khấu 秋官司寇, Đông quan tư không 冬官司空. Về sau được gọi gọn gàng hơn : quan Thái tể, Đại tư đồ, Đại tư bá, Đại tư mã, Đại tư khẩu và Đại tư không, tương tự sáu chức Thượng thư của lục bộ (sáu bộ)về sau. Nước Tấn bị chia rẽ nội bộ do sự tranh giành quyền lực của lục khanh làm cho suy yếu thành ra ba nước nhỏ là Hàn, Triệu, Ngụy rồi bị Tần tiêu diệt.

- thiết vị 竊位: chiếm lấy địa vị, giành lấy ngôi vị cấp bậc, chiếm quyền...

- đảng 黨: bè lũ, bè đảng, bọn hùa theo a dua, bè nhóm gầy dựng cho lợi ích riêng tư hay cho một mục đích cao hơn.

- quả nhiên 果然: quả thực, đúng như thế, đúng là, no bụng ( cách nói của nhà thơ Bạch Cư Dị)...

- Điền 田: ở đây Lý Bạch muốn nói sự bó tay, phải chịu chết dí (thành tử 成 子 : thành ra phải chịu chết) của Mạnh Thường Quân Điền Văn sau khi vua Tề nghe lời sàm tấu của bọn quan siểm nịnh truất quyền tể tướng của ông khiến ông phải lánh sang nước Ngụy rồi sau khi về già, ông trở lại ấp Tiết rồi chết nơi ấp được phong này. Trước đó, Điền Văn đã liên kết, hợp tung với quân Tề cùng Ngụy và Hàn (năm 298 TCN) đánh đuổi quân Tần đến tận ải Hàm Cốc lần thứ nhất. Rồi năm kế tiếp (297 TCN), ông cầm quân ba nước Tề, Ngụy, Hàn tấn công quân Tấn đẩy họ tới cửa ải Hàm Cốc, nơi từ đó tiến vào trung thổ của họ, chiếm được thành Diêm Thị. Nhưng do Tề Mẫn vương thiếu sáng suốt lại tự cao tự đại sau khi diệt Tống (286 TCN) cũng như nghe lời bọn siểm nịnh cho ông có ý làm phản nên muốn giết Mạnh Thường Quân, khiến ông phải lánh sang nước Ngụy. Từ khi, ông rời Tề, coi như người đã bị chết dí không làm gì được để đối phó với Tần, Yên. . nên quân Tề bị thua liên miên mất hết các thành trì sau khi Yên Chiêu vương liên kết với Tần, Ngụy, Hàn để rửa mối thù cũ do Tề Mẫn vương đã đem quân đánh phá Yên trước đây (315 TCN), Tề mất hết bảy mươi thành chỉ còn giữ được thành Cử và Tức Mặc. Nhờ tài trí của Điền Đan 田單 từ dân thường do có nhiều mưu lược được đề cử lên làm tướng nên không những giữ vững hai thành còn lại mà lần lượt lấy lại bảy mươi thành đã mất nhưng nước Tề cũng thiệt hại. Mặt khác ,Tề vốn nhân vật lực rất nhiều không được hùng mạnh như trước nữa để cuối cùng bị Tần Thủy hoàng lần lượt tóm thâu Ngụy, Hàn, Triệu, Yên, Tề thống nhất Trung Hoa (221 TCN)

- nhất đán 一旦: một sớm mai nào đó, một ngày nào đó, một mainào, ngày (nguyên đán )...

Bài 70

CỔ PHONG KỲ NGŨ THẬP TỨ                                古風 其五十四

Ỷ kiếm đăng cao thai,                                                     倚劍登高臺,

Du du tống xuân mục.                                                     悠悠送春目。

Thương trăn tế tằng khâu,                                               蒼榛蔽層丘,

Quỳnh thảo ẩn thâm cốc.                                                瓊草隱深谷。

Phượng điểu minh tây hải,                                              鳳鳥鳴西海,

Dục tập vô trân mộc.                                                       欲集無珍木。

Hạc tư đắc sở cư,                                                             鷽斯得所居,

Hao hạ doanh vạn tộc                                                      蒿下盈萬族。

Tấn phong nhật dĩ đồi,                                                     晉風日已頹,

Cùng đồ phương đỗng khốc.                                           窮途方慟哭。

LýBạch                                                                            李白

Dịch nghĩa:

Cổ phong bài thứ năm mươi bốn.

Tựa vào cây kiếm leo lên đài cao , - mắt nhìn phía xa xa tiễn đưa mùa xuân ra đi.- Những bụi cỏ gai màu xanh thẫm đã che khuất các tầng lớp gò đồi. - Cây hoa quỳnh ẩn giấu trong hang núi sâu. (c. 1-4) Con chim phượng kêu lên nơi biển phía tây - muốn đậu trên cây không phải loại quý hiếm! - Con chim khách có được chỗ ở riêng biệt - trông xuống đầy đủ muôn ngàn dòng tộc! (c. 5-8) Lề thói, phong tục tốt đẹp của nhà Tấn ngày càng suy đồi! - Bước đường cùng cũng đến lúc phải gào khóc thôi! (c. 9-10)

Tạm chuyển lục bát:

CỔ PHONG BÀI THỨ NĂM MƯƠI BỐN.

Đài cao tựa kiếm leo lên,

Tiễn xuân mắt dõi về miền xa xôi!

Gai xanh che mấy lớp đồi,

Cỏ quỳnh ẩn lánh khe ngòi hang sâu.

Biển tây chim phượng kêu gào,

Mong cây không quí đậu vào nơi đây.

Con chim khách ở riêng tây,

Dưới kia muôn tộc đủ đầy xa trông!

Thói lề nhà Tấn suy vong,

Khóc than đang bước đường cùng đó thôi!

Chú thích:

- du du 悠悠: trông xa, xa xôi, dài dằng dặc, vô tận, nhàn tản, thong dong, liên miên, bất tận...

- thương trăn 蒼榛: sắc cỏ xanh thẫm của các bụi cây trăn, một giống cây gai hoang mọc thành bụi um tùm nên chữ trăn cũng có nghĩa là vướng vít, gai góc, um tùm...

- tế 蔽 (phất): che lấp, khuất lấp, che đậy, xử quyết, bức rèm xe...

- tằng khâu 層丘: các gò đồi từng lớp chập chùng...

- quỳnh thảo 瓊草: cây cỏ quỳnh, một loại cây quí hiếm. Riêng nghĩa của quỳnh có bộ ngọc là loại ngọc quí tên ngọc quỳnh. Ở đây Lý Bạch muốn nói đến những bậc ẩn sĩ đạo cao đức trọng lánh đời nơi chốn khe ngòi, hang động sâu trong núi, họ như hoa quỳnh, ngọc quí tránh xa những phù phiếm của cuộc sống...

- cốc 谷: lũng suối hai bên có ngòi nước chảy gọi là cốc; hang núi có chỗ hỏm cũng gọi là cốc; cùng đường, cùng khốn, khe núi...

- tập 集: đậu trên cây, tập họp, hội họp, đông đúc, góp lại, thi tập hoặc văn tập...

- vô trân mộc 無珍木: loài cây không phải loại quý hiếm.

- hạc 鷽: con chim khách, con chim bồ cắc rừng, chim dáng dấp tựa chim sẻ (hạc cưu).

- tư 斯: riêng tư, riêng tây, chia tách ra, này, bèn, thì...

- hao 蒿: cỏ ngãi (thanh hao, bạch hao...), trông xa. hao hụt, tiêu hao, khí bốc lên.

- tộc 族: dòng dõi thân thuộc, các dòng họ, loài nhóm, tiêu diệt...

- Tấn phong 晉風: lề thói, phong tục nước Tấn thời Chiến Quốc. Nước Tấn thường được gọi là Đường Quốc 唐國 (khác với nhà Đường của thời Lý Bạch) do Chu Thành vương nhà Chu phong đất cho Đường Thúc Ngu, sơ tổ nhà Tấn. Về sau nước Tấn lớn mạnh trong thời Chiến quốc và có lúc thời Tấn Văn công là một trong những xưng là "ngũ bá" đương thời. Nhưng do triều thần chia rẽ, lập bè phái quanh sáu đại thần đầu triều (lục khanh) lấn lướt quyền vua nên đến thời Tấn Xuất công nước Tấn bị diệt vong, nổi lên ba nước nhỏ là do các dòng họ Hàn, Triệu, Ngụy lập nên. Năm 403 TCN, Chu Uy Liệt vương quyết định phong hầu cho ba quan khanh nước Tấn (sau cái chết của vị vua cuối cùng là Tấn Tĩnh công) là Hàn Kiền, Ngụy Tịch và Triệu Tư lên hàng chư hầu thành lập ba nước Ngụy, Hàn, Triệu chấm dứt hơn năm trăm năm tồn tại của nước Tấn (376 TCN) Sau này, lại xuất hiện nhà Tây Tấn 西晉 do quyền thần nhà Ngụy là Tư Mã Ý lập nên (316 -266 TCN)... Lý Bạch rất chú ý sự suy tàn của nhà Tấn do các quan đại thần tranh giành địa vị, quyền lợi gây ra sự xáo trộn, bại hoại, mất kỷ cương trong xã hội lan tràn khắp nhiều nước bấy giờ tạo nên một lề thói không tốt cho việc ổn định. Một cách nào đó, Lý Bạch cũng gián tiếp nói đến sự suy thoái của nhà Đường thời Đường Huyền Tông khi nhà vua mê đắm Dương quý phi bỏ mặc triều chính cho bọn gian thần lộng quyền...

- đỗng khốc 慟哭: khóc gào, khóc lớn tiếng, than khóc.

Bài 71

CỔ PHONG KỲ TỨ THẬP                                            古風 其四十

Phụng cơ bất trác túc,                                                      鳳飢不啄粟,

Sở thực duy lang can.                                                      所食唯琅玕。

Yên năng dữ quần kê,                                                      焉能與群雞,

Thứ túc tranh nhất xan.                                                   刺蹙爭一餐。

Triêu minh côn khâu thụ,                                                朝鳴昆丘樹,

Tịch ẩm chỉ trụ thoa.                                                       夕飲砥柱湍。

Quy phi hải lộ viễn,                                                         歸飛海路遠,

Độc túc thiên sương hàn.                                                獨宿天霜寒。

Hạnh ngộ Vương Tử Tấn,                                              幸遇王子晉,

Kết giao thanh vân đoan.                                                結交青雲端。

Hoài ân vị đắc báo,                                                         懷恩未得報 ,

Cảm biệt không trường thán!                                          感別空長嘆。

Lý Bạch                                                                          李白

Dịch nghĩa:

Cổ phong bài thứ bốn mươi.

Chim phượng dẫu đói khát vẫn không mổ ăn thóc lúa - vì chỗ ăn ở của nó chỉ có loại ngọc lang can. - Con chim yên hòa mình cùng bầy gà - vội vàng giẫm đạp tranh giành một miếng cơm! (c. 1-4) Lúc sớm mai ,tiếng chim hót đông đảo nơi đám cây cối của ngọn đồi. - Lúc chiều tối, chim trụ vững để uống nơi dòng nước chảy xiết - rồi bay về theo con đường biển xa xôi! (c.5-8)

Riêng ta, nghỉ ngơi qua đêm ở vùng trời sương giăng lạnh lẽo. - Ta may mắn đã gặp gỡ Vương Tử Tấn, - đó là mầm mối khời đầu cho việc kết giao tình bạn tốt lành (như làn mây xanh). Ơn nghĩa vẫn luôn nhớ dẫu chưa báo đáp. - Khi chia tay lòng thầm xúc cảm dạt dào nên cứ than thở hoài! (c.9-12).

Tạm chuyển lục bát:

CỔ PHONG BÀI THỨ BỐN MƯƠI

Đói lòng, lúa phượng chẳng ăn!

Chốn ăn chỉ ở ngọc lang can này!

Chim yên - hòa giữa gà bầy,

Tranh giành dẫm đạp một vài miếng ăn!

Cây đồi chim sớm hót vang,

Chiều hôm nước xiết vững vàng uống thôi.

Bay về đường biển xa xôi,

Riêng mình đêm nghỉ sương trời lạnh buông.

Gặp may ,Tử Tấn họ Vương,

Khởi đầu kết bạn tầng mây xanh màu.

Ơn mang chưa đáp được nao!

Chia tay than mãi dạt dào không nguôi.

Chú thích:

- phụng 鳳: người Trung Hoa xưa phân biệt chim phụng (chim phượng) là con trống và hoàng 凰 là con chim mái . Về sau, dângian thường gọi chung là chim phượng hoàng (phụng hoàng). Chim phượng được người Trung Hoa xem như một biểu tượng cho đức hạnh, sự thanh nhã, lòng tận tụy trung thành, vẻ cao quý riêng biệt... v.v...

- trác túc 啄粟: chim dùng mỏ mổ thóc lúa hay hạt ngô... v.v... để ăn.

- lang can 琅玕: tên một loại ngọc quý cũng là nơi người Trung Hoa xưa cho là nơi sinh sống của chim phượng hoàng.

- yên 焉: nước Yên thời Chiến Quốc bên T.H, con chim yên có lông màu vàng thường gặp ở vùng Giang Hoài, T.H (thuộc vùng Giang Tô và Hoài Hà, trở thành vùng Nam Kinh sau này...), trợ từ có nghĩalà cho nên, vì vậy... v.v... Ở đây Lý Bach cho thấy một bên là những kẻ có cuộc sống thanh nhã, cao quý tách biệt với những kẻ sống tầm thường ,giành giật cơm áo...biểu tượng qua hai loài chim phụng và chim yên)

- năng 能: tài năng, khả năng, thuận theo, hòa hợp, hay làm, công dụng.....

- thứ túc 刺蹙: đâm mổ, giẫm đạp lên nhau (túc: giẫm đạp, theo đuổi, gấp rút, khốn quẫn, buồn rầu, nhỏ hẹp, bất an, khổsở....)

- côn 昆: nhiều, đông đúc, cùng nhau, em trai, con cháu đời sau.....

- chỉ trụ 砥柱: đứng vững chải, cân bằng. (chỉ: đều, bằng, dẹp cho yên, mài giũa...; trụ: căng dây đàn, chống chỏi, gìn giữ, trục đàn, trụ cột ...) - thoan 湍: dòng nước chảy xiết.

- Vương Tử Tấn 王子晉: còn gọi là Vương Tử Kiều làm chức Thái tử Tấn của Chu Linh vương có tài thổi kèn nghe như chim phụng hoàng hót . Theo truyền thuyết , Vương Tử Tấn khi đi chơi vùng Y Lạc đã gặp đạo sĩ Phù Khâu Công rồi tìm đến núiTung Cao tu luyện thành tiên có thể bay được. Lý Bạch kể rằng mình đã may mắn gặp được ông tiên Vương Tử Tấn rồi kếtgiao làm bạn nơi chốn tiên cảnh và chia tay với nổi cảm xúc dào dạt.... (theo Viên Mai đời Thanh trong "Tử bất ngữ", quyển24). Những câu chuyện như thế này chỉ có tính chất huyền thoại và nhằm tăng thêm sự lãng mạn, thi vị và thoát tục về cuộc đời của Lý Bạch.

- thanh vân 青雲: một nghĩa chỉ con đường danh lợi, thi cử đậu đạt ra làm quan; một nghĩa khác chỉ sự an lành, thanh bình hay sự tốt lành....

- đoan 端: đầu mối, mầm mối, đích thực....

(Lần đến: THƠ LÝ BẠCH bài 72, 73 và 74

Dương Anh Sơn