Trump Và Cuộc Chiến Cắt Giảm Nợ Công: Kết Quả Đang Rõ Ràng

 

TRUMP VÀ CUỘC CHIẾN CẮT GIẢM NỢ CÔNG: KẾT QUẢ ĐANG RÕ RÀNG

Henry Q Vũ 

Bất chấp vô số chỉ trích từ truyền thông về Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) dưới thời Tổng thống Donald Trump, dữ liệu hằng ngày từ Bộ Tài chính Mỹ lại đang cho thấy một câu chuyện khác — một câu chuyện mà có lẽ chính ông Trump nên tự hào kể lại:  Tốc độ gia tăng nợ công đã chậm lại một cách đáng kinh ngạc.

Theo dữ liệu, kể từ ngày ông Trump nhậm chức cho đến đầu tháng 5, khoản nợ liên bang do công chúng nắm giữ chỉ tăng thêm khoảng 37 tỷ USD. Nghe thì có vẻ lớn, nhưng so với cùng kỳ năm 2024, khi nợ tăng hơn 478 tỷ USD, thì mức tăng này gần như là con số nhỏ giọt. Điều đó có nghĩa là tốc độ tăng nợ quốc gia đã giảm tới 92% – một con số mà bất kỳ chính quyền nào cũng phải mơ ước.

Tại sao lại giảm mạnh như vậy?

Có hai nguyên nhân chính

1. Thu ngân sách tăng

Kinh tế khởi sắc trong những tháng đầu nhiệm kỳ của Trump đã giúp tăng thu ngân sách từ thuế doanh nghiệp và thuế quan. So với cùng kỳ năm trước, chính phủ liên bang đã thu thêm 21 tỷ USD từ thuế doanh nghiệp (tăng 15%) và gần 6 tỷ USD từ thuế nhập khẩu. Ngay cả khi bị cắt giảm mạnh về nhân sự, IRS vẫn ghi nhận mức tăng hơn 100 tỷ USD trong các khoản thu từ thuế lương và thu nhập tự doanh. Tức là: thu ngân sách tăng mà không cần tăng thuế.

2. Cắt giảm chi tiêu

Trump và Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) đã không chỉ nói suông. Một loạt chương trình bị cắt giảm hoặc xóa bỏ hoàn toàn:

- Chi tiêu cho Bộ Giáo dục giảm 13%

- Viện trợ quốc tế giảm 42%

- Tập đoàn Truyền thông Công cộng (PBS) – bị cắt toàn bộ ngân sách

Dĩ nhiên, cũng có khoản chi tăng lên – như ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, Tuần tra Biên giới và thu thuế quan – tăng khoảng 42 tỷ USD**, nhưng nhìn chung thì xu hướng là cắt giảm mạnh tay.

Tuy nhiên, vẫn còn những cảnh báo

Việc giảm tốc độ nợ công là tích cực, nhưng như một ví dụ đơn giản: giảm tốc không có nghĩa là bạn đã quay đầu khỏi vách đá. Chính quyền Trump chỉ có thể cắt giảm chi tiêu trong giới hạn pháp lý mà tổng thống cho phép. Phần lớn ngân sách liên bang – đặc biệt là các khoản chi bắt buộc như phúc lợi xã hội – vẫn tiếp tục tăng, và chỉ có Quốc hội mới có thể thực hiện các cải cách lớn hơn, lâu dài hơn.

Chưa kể, nếu không có sự hỗ trợ của “một dự luật lớn, đẹp đẽ” như Trump từng nhấn mạnh, thì mọi thành quả hiện tại rất có thể chỉ mang tính tạm thời.

Thông điệp cuối cùng

Dù yêu hay ghét Trump, thì dữ liệu vẫn là dữ liệu. Nếu chỉ nhìn vào con số, thì rõ ràng: Chính quyền Trump đang đi đúng hướng trong việc kiềm chế chi tiêu và nợ công. Và ông hoàn toàn có quyền xử dụng những kết quả này để kêu gọi Quốc hội hành động – để biến những nỗ lực ban đầu thành cải cách bền vững.

Henry Q Vũ