Điều Bí Mật

 

ĐIỀU BÍ MẬT         Từ gặp em tình cờ, vườn Tao Ngộ      Thì tiền đồn anh nhớ bé khôn nguôi      Có những chiều xanh, sương trắng vai đồi      Anh muốn vượt đường mây dù vạn dặm       *      Về thăm bé, ngắm em hồng má thắm      Cười nhìn anh, hương tóc dịu dàng bay      Nghe bé tỉ tê thương nhớ vơi đầy      Cho anh dỗ vì quê hương, hãy đợi…       *      Mơ thì thế, gặp em, nào dám nói      Mà nói gì thì cũng chỉ vu vơ      Lạ nhỉ, chiến trường bom đạn tỉnh bơ      Sao trước mặt em, anh run, hở bé ?       *      Bé biết đấy, tình anh, người lính trẻ      Rất thật thà, chỉ biết nhớ thương thôi      Muốn mắt em trong, muốn áng mây đời      Không vẩn đục vùng trời yêu tuyết trắng       *      Chiều xuống vội tiền đồn vương chút nắng      Mây bâng khuâng và lính cũng bâng khuâng      Thằng bạn biết anh mang mối tình thầm      Cười, nó ghẹo, lính đa tình quá lính!       *      Phải thế không em ... có nên cải chính       Hay làm thinh, em mách giúp anh nào...      Bé mới là người biết nói làm sao      Cho bạn hiểu, không cần anh giải thích         *      Anh chỉ biết, bé ơi, anh là lính      Lính yêu quê và lính rất can trường      Và biết rằng khi lính đã yêu thương      Thì với người yêu, lính hiền như đất        *      Bé ơi bé, đấy là điều bí mật      Của lính tiền đồn, bé biết thế không?        SCDNN      17.10.2013      Trích Thơ Song Châu Diễm Ngọc Nhân - 2021

ĐIỀU BÍ MẬT 

Song Châu Diễm Ngọc Nhân

Trân trọng 

NHHN 

Đẻ Mướn

 

ĐẺ MƯỚN 

Lê Huy Trứ 

Trồng cây vài năm thì có quả.  Trồng người chừng vài mươi năm thì sẽ có trái ăn đời đời.  Birth tourism có thể vài trăm ngàn trẻ sinh ra ở Mỹ mỗi năm - Trump có thể tạm ngăn cản được - không công nhận cho tự động nhập  tịch vì cha mẹ không phải công dân Mỹ. 

Trung Cộng chơi đòn độc hơn mà Mỹ cũng không ngờ - thuê đàn bà Mỹ ở Mỹ đẻ mướn.  Thử tưởng tượng trong vài mươi năm có trên 500,000 trẻ đẻ bởi surrogated US mothers, được đem về Tàu huấn luyện bởi CCP, và đến khi chúng trưởng thành gởi lại qua Mỹ, đương nhiên hợp lệ để trở thành công dân Mỹ, giấy tờ sinh đẻ ở Mỹ - chúng có thể trở thành tổng thống Hoa Kỳ, senators, congressmen, governors, ... - thì Hiệp Chủng Quốc sẽ trở thành Trung-Mỹ quốc.  Nga cũng đang làm công việc tương tự.

Đây chính là chiến lược đồng hóa lâu dài và thâm độc nhất của Tàu.

Tôi không nghĩ TT Trump và nội các của ông có thể tưởng tượng tới điều này.  Đẻ du lịch không nguy hiểm cho an ninh lâu dài của Mỹ bằng đẻ mướn.

Hiến pháp công nhận, cha/mẹ dân Mỹ đẻ con Mỹ, nhất là trên nước Mỹ.  Hành pháp, Lập Pháp, và Tư pháp cũng bó tay.

Lê Huy Trứ

Ngôi Nhà Mới

 

NGÔI NHÀ MỚI 

Nguyễn Thị Thanh Dương

2 anh Mễ to khoẻ lực lưỡng mang tất cả đồ đạc vào nhà. Họ kê cho bộ bàn ghế, giường tủ, rồi lãnh tiền công và ra về. Còn lại một đống những thùng lớn, thùng nhỏ, hai vợ chồng phải mở ra sắp xếp lại suốt từ buổi trưa đến buổi chiều mới gọi là tạm xong, vì chị biết là sẽ còn nhiều món đồ đạc lạc chỗ, dần dần khi cuộc sống tại căn nhà mới này bắt đầu thì mọi đồ dùng mới đâu vào đó.

Công việc moving vất vả quá, dù anh chị đã vứt bỏ khá nhiều đồ lặt vặt và thuê người làm hầu hết.

Tưởng sẽ được ngả lưng nằm lên giường một lúc cho đỡ mệt, thì đến lượt hai đứa con:

– Mẹ ơi, con đói!

– Mẹ ơi, con muốn uống sữa!

– Để cho mẹ nằm nghỉ một tí được không?

Tabi vùng vằng:

– Không! con muốn ăn ngay bây giờ…

– Con cũng muốn uống sữa ngay bây giờ. Betsy bắt chước chị, nhõng nhẽo và vùng vằng.

Bây giờ chị mới biết là mình cũng đang đói. Tủ lạnh không còn gì bên trong để dễ dàng moving. Buổi sáng, cả nhà chỉ ăn qua loa, định dọn nhà xong thì chiều đi nhà hàng ăn cho thảnh thơi, bây giờ vợ chồng chị mệt quá rồi, không còn hào hứng nghĩ đến chuyện ấy nữa. 

Anh ý kiến:

– Em nấu mấy tô mì gói ăn đỡ đi.

– Nhưng em không biết hiện giờ thùng mì gói nằm nơi đâu? Để em order pizza cho nhanh.

Chị ngồi dậy, thì cùng lúc chuông cửa reo. 

Tabi mừng rỡ:

– Họ mang pizza đến hả mẹ?

– Mẹ đã gọi phone đâu mà có pizza!

Con bé Tabi cụt hứng, nhìn mẹ nó đầu bù tóc rối đang lê bước ra mở cửa. Chị ngạc nhiên khi thấy một bà Mỹ ăn mặc lịch sự, tay ôm bó hoa tươi thắm và miệng bà cũng cười tươi như hoa:

– Welcome gia đình chị đã đến đây. Tôi là Rita, hàng xóm của chị ở căn nhà đối diện bên kia đường

– Cám ơn bà!

Chị bối rối đỡ bó hoa, vì lần đầu tiên ra mắt hàng xóm trong tư thế không chuẩn bị, chắc chắn chị bơ phờ, nhếch nhác, tóc chưa kịp chải, áo quần chưa kịp chỉnh tề. Mà tại sao bà hàng xóm nhanh nhẩu đến thế chứ? Người ta mới dọn nhà đến buổi sáng, chiều đã welcome rồi. Ngày dài tháng rộng, chị vẫn còn đây, chứ có biến đi mất đâu mà phải vội vàng?

Bà Rita chưa chịu về cho, còn tiếp tục bày tỏ sự thân thiện khi nhìn thấy Tabi và Betsy đang đứng xớ rớ bên cạnh mẹ nó, bà tự giới thiệu:

– Gia đình tôi có 4 người, hai vợ chồng và hai đứa con, chắc cùng lứa tuổi hai con chị. Hy vọng các cháu sẽ là bạn thân với nhau.

– Vâng, tôi cũng mong muốn thế. Chị đáp cho xong chuyện.

Bà Rita chào ra về, chị ôm bó hoa, ngẩn ngơ suy nghĩ cái bình cắm hoa đang thất lạc nơi đâu? Đang lúc bụng đói này, giá mà bà ấy mang đến ổ pizza thì hợp lý hơn.

Chị giải quyết mau lẹ, mang bó hoa vào trong bếp, để trong một chậu nước cho tươi rồi mai tính. Hoa tươi, hoa đẹp cũng chẳng làm chị vui khi đang mệt rã rời và bụng thì đói quay đói quắt.

Nhưng chị chưa kịp cầm phone để order pizza thì chuông cửa lại reo. Hay bà Rita lại dẫn cả chồng con sang giới thiệu cho đủ hộ khẩu nhà bà?

Cánh cửa bất đắc dĩ mở ra, không phải bà Rita, mà là một bà Mỹ lạ hoắc khác, trên tay bà bưng một đĩa to đầy bánh cookie thơm phức, chắc là mới vừa làm xong:

– Chào chị! Tôi là Cindy, rất hân hạnh được là hàng xóm của gia đình chị. Chúng tôi ở căn nhà bên cạnh, phía bên trái.

Chị đỡ lấy món quà của bà hàng xóm thứ hai, và như một cái máy chị nói:

– Cám ơn bà đã cho bánh cookie.

– Ôi! Hai đứa bé gái của chị mới dễ thương làm sao! Chúng như hai thiên thần hiện ra trong mùa lễ Giáng Sinh.

Bà Cindy kiểu cách và ngọt ngào lấy lòng người hàng xóm mới.

– Cám ơn bà đã khen hai cháu. Cái máy trong người chị lại tự động phát ra, chứ chị chẳng còn tâm hồn nào mà nói những lời bay bướm cho tương xứng với bà Cindy.

– Nào, cháu tên là gì? Cháu mấy tuổi rồi? Bà Cindy cúi xuống dịu dàng hỏi Tabi.

– Cháu tên Tabi, cháu 5 tuổi. Con bé lí nhí trả lời với người lạ.

Bà hỏi chuyện từng đứa thì bao giờ mới xong? Chị sốt cả ruột, liền giới thiệu luôn:

– Con em nó là Betsy, 4 tuổi. Kia là chồng tôi, còn tôi tên là Bông. Nhà tôi có bốn người.

– Ôi! Gia đình chị đẹp như một bức tranh, thật sống động trong ngôi nhà này.

Chị nhìn bà hàng xóm với đầy vẻ nghi ngờ. Nhan sắc hai vợ chồng chị thuộc loại bình thường, hai đứa con cũng thế. Hơn nữa cả ngày hôm nay hai vợ chồng chị mệt muốn chết, quần áo, tóc tai chẳng ra hồn, hai đứa con cũng đang nhăn nhó vì đói bụng, vậy mà bà hàng xóm dám khen toàn bộ gia đình chị đẹp!Chị vừa trả lời vừa mắc cở vì lời khen khách sáo ấy:

–  Cám ơn bà!

Bà Cindy còn hỏi thăm thêm vài câu xã giao bóng bẩy nữa mới chịu ra về.

Anh hối hả giục chị:

– Em order pizza ngay đi, biết đâu bà hàng xóm thứ ba, phía bên phải, sắp sửa đến nhà mình? Thì đến đêm mình cũng chưa có gì để ăn.

– Sao hàng xóm ở đây họ tử tế thế? Làm em ngại quá!

– Khu trung lưu lịch sự có khác, người ta lịch sự như những ngôi nhà xinh đẹp của họ vậy.

Món quà của bà hàng xóm thứ hai hữu ích hơn bà thứ nhất, đĩa bánh cookie vèo một cái đã hết nhẵn, làm cả nhà dịu cơn đói trong khi chờ đợi pizza đến.

Chị lại nằm ra giường, trong khi bên ngoài, anh vẫn loay hoay thu xếp đồ đạc.Thật sung sướng khi mệt mỏi rã rời được ngả lưng trên giường, máy lạnh mát dịu làm chị liu riu buồn ngủ, thì chuông cửa reo làm chị giật nẩy mình, hay là bà hàng xóm thứ ba đến welcome gia đình chị? Có bà hàng xóm đối diện, bà bên trái, thì còn bà bên phải nữa. Rút kinh nghiệm, chị vuốt lại mái tóc, mất vài phút thay áo quần, sửa soạn sẵn nụ cười, ít ra cũng có một bà hàng xóm nhìn thấy hình ảnh chị tươm tất, đàng hoàng.

Thì ra là anh giao pizza, làm uổng công chị, chị giận lây không thèm cười khi anh ta nói cám ơn và chào về.

Chị lấy bánh cho hai con ăn và dỗ dành:

– Nhịn uống sữa con nhé. Mai mẹ đi mua, hôm nay dọn nhà, mẹ mệt lắm rồi.

-oOo-

Ngôi nhà mới là giấc mơ của chị, to đẹp, nằm trong một khu lịch sự, đắt giá, bên cạnh một hồ nước thiên nhiên rộng và dài tít tắp. Bên này hồ là phía sân sau của những ngôi nhà, bên kia hồ là cánh rừng thưa. Khác hẳn với căn nhà cũ, nơi mà thuở hai vợ chồng chị mới lấy nhau, hai bàn tay trắng bắt đầu gây dựng cơ ngơi, chỉ mong có một căn nhà dù nhỏ, dù cũ kỹ là đủ vui rồi.

Căn nhà cũ nằm đối diện với một khu apartment, hai bên nhà là hai gia đình Mỹ đen. Cái địa thế mà nếu chỉ là người qua đường nhìn vào, chắc ai cũng “ớn”, cũng hình dung ra bao nhiêu chuyện tai ương, rắc rối.Vậy mà anh chị đã ở đó gần 10 năm trời, chị đã quen với những hình ảnh đám Mễ ở apartment bên kia đường, mỗi weekend mở nhạc ầm ĩ, những người đàn ông Mễ đội mũ, đi giày ủng cao, áo bỏ vào quần với dây thắt lưng to bản, trông họ như những anh chàng công tử rảnh việc, ngồi ngoài sân uống bia suông, hay đôi khi vừa uống vừa nướng thịt BBQ, mùi khói thơm bay ngào ngạt trong gió, bay sang cả nhà chị. Tiếng nói cười, tiếng nhạc Mễ tưng bừng làm hàng xóm vui lây.

Bên này chị cũng không thua kém, thỉnh thoảng mang nồi mang chảo ra sân chiên chả giò, chiên cá, kho mắm…chắc chắn những mùi vị đặc sản của Việt Nam ấy cũng từng bay nhởn nhơ sang sân những nhà hàng xóm không cùng chủng tộc, màu da.

Chị cũng đã quen gia đình Mỹ đen ở bên cạnh, hai vợ chồng đều to con, to giọng, mỗi khi họ đứng ngoài sân nói chuyện, chị ở trong nhà, qua lớp cửa đóng kín vẫn còn nghe, đến nỗi có lần chị tưởng họ đang cãi nhau, mở cửa ra xem mới biết là vợ chồng họ đang trò chuyện vui vẻ.

Biết đâu dưới mắt những người Mễ, người Mỹ đen kia, nhìn gia đình chị, một gia đình di dân đến từ Châu Á xa xôi nghèo nàn ở bên kia bờ Thái Bình Dương sang Mỹ lập nghiệp, đang sống trong ngôi nhà cũ kỹ thật đáng thương. Mỗi cảnh đời đều có những vất vả lo toan, nhưng chắc chắn họ không hề biết rằng chị đang toan tính chuyện ra đi, một ngày nào đó, chị sẽ rời khỏi căn nhà cũ này, khu cư dân xập xệ này, đến một nơi sang đẹp hơn rất nhiều.

Ngôi nhà cũ vừa trả hết nợ, anh chị bán đi, lấy tiền “down” cho căn nhà mới và… nợ tiếp.

-oOo-

Hôm sau người hàng xóm thứ ba đến, đúng như điều anh chị đã nghĩ, cái người ở ngay bên cạnh nhà chị, phía bên phải, mang đĩa bánh cake làm quà và những lời hỏi thăm nồng nhiệt, y như hai bà trước, làm như gia đình chị là niềm ao ước của cư dân khu này, càng làm chị ngại ngùng áy náy.

Chị vốn nghi ngờ sự lịch sự của người Mỹ từ lâu, với những người xa lạ, lại là người khác chủng tộc, lịch sự, tử tế chỉ là xã giao, là hình thức bên ngoài, ít khi là chân thật tự đáy lòng. Gặp bất cứ người lạ nào ngoài đường phố, họ cũng mỉm cười chào hỏi, nhưng người được chào hỏi chưa kịp quay đi, đã thấy người Mỹ lịch sự tử tế ấy khép ngay nụ cười và mặt lạnh như tiền.

Người hàng xóm thứ ba đưa cho vợ chồng chị một tờ giấy có ghi đủ tên và số điện thoại của mọi gia đình trong khu vực, vừa cộng thêm gia đình chị, để nếu có gì cần thì liên lạc với nhau, đồng thời họ mời chị tối thứ Bảy tuần sau đến họp mặt ở nhà bà Cynthia, để thắt chặt thêm tình hàng xóm láng giềng giữa cánh đàn bà với nhau.

Gia đình chị ngập tràn niềm vui trong ngôi nhà mới. Cảnh hồ phía sau nên thơ như tranh vẽ. Chiều, chị mở cửa sổ bếp cho gió ngoài hồ thốc vào mang theo mùi hoa lá trong vườn, gió thổi bay bay tấm màn vải mỏng che cửa sổ căng lên trông như cánh buồm nhỏ. Chị đứng làm bếp mà có thể nghe tiếng chim kêu ríu rít lúc trời chiều khi chúng bay qua hồ về phía cánh rừng bên kia.

Chị thủ thỉ với anh giá mà em biết làm thơ, thì mỗi ngày cứ ra ngắm hồ nước, ngắm cánh rừng là đủ cảm hứng.

Anh dọn đến ngôi nhà mới này vì chị, anh thích sự bình yên tâm hồn hơn là bề ngoài, thích ở căn nhà cũ, không nợ nần đồng nào, nhưng vợ anh nay cằn nhằn, mai than thở muốn có một căn nhà mới, sang đẹp hơn, thì anh lại tìm niềm vui trong sự thanh thản khác, là nhìn thấy vợ vui và khỏi phải nghe những lời cằn nhằn nữa.

Thế là đã được một tuần ở nhà mới. Buổi tối, chị đến nhà bà Cynthia để họp mặt, bà Cynthia ân cần giới thiệu chị là hàng xóm mới với tất cả mọi người, toàn là quý bà trong khu, là hàng xóm với nhau.

Họ thắp nến, ăn bánh cookie và nói đủ thứ chuyện về gia đình, xã hội, kể cả những chuyện vặt, đùa vui, nghĩa là đủ thứ chuyện quanh ta.

Tiếng Anh của chị chỉ đủ dùng thông thường lấy đâu mà hiểu hết những ý kiến sâu sắc hay hóm hỉnh của quý bà, nên chị ngồi im và lạc lõng giữa đám phụ nữ sang cả này. Phải chi đó là bà Tư, bà Bảy, hay bác Tám nào đó, toàn là các bà người Việt Nam, thì chẳng đời nào chị chịu thua, chưa biết chừng chị còn làm đầu tàu dẫn dắt câu chuyện và tán dóc tới khuya, hào hứng không kém gì họ.

Thỉnh thoảng chị cúi đầu, che dấu cái ngáp vì chán nản đến buồn ngủ. Rồi buổi họp mặt cũng tàn, chị sung sướng như vừa được… phóng thích ra khỏi trại tù.

Ở nhà, anh cũng sốt ruột không kém, được ngày thứ Bảy mà phải trông hai con, lúc thì chúng chạy đuổi nhau rầm rầm quanh nhà, lúc thì giành nhau đồ chơi và cãi nhau, anh hết dỗ dành đứa này đến năn nỉ đứa kia. Xong chúng đòi ăn, đòi uống, và “hành hạ” anh không thương tiếc:

–  Bố nướng pizza không ngon bằng mẹ. Bố phải nướng lại cho con…

–  Mẹ cho con uống sữa bằng cái ly màu hồng mà? Bố phải đổi cái ly này thì con mới uống sữa cơ.

Anh bực mình gắt lên:

– Vậy thì đợi mẹ về mà đòi.

May quá, chị đã về tới, anh chưa kịp than nỗi vất vả của mình thì chị đã than trước:

– Ngồi mỏi cả lưng mà chẳng hiểu họ nói gì, cả đám bật cười ồ vì một câu nói đùa, trong khi em vẫn còn ngơ ngác và suy đoán mãi…mới cười.

– Ai bảo em nhận lời, làm khổ lây cả anh, vì phải ở nhà hầu hai con ranh này.

– Chẳng qua em cả nể vì mấy món quà tặng của họ, họ lịch sự, mình cũng nên tỏ ra biết điều để hoà đồng với hàng xóm.

– Thì ra ở khu nhà giàu không thoải mái bằng khu bình dân, họ kiểu cách quá, cứ đáp lễ qua lại cũng đủ mệt. Thế bao giờ em mới làm chả giò để tặng lại các bà hàng xóm đã welcome nhà mình bằng hoa và bánh?

– Anh không nhắc thì em cũng không nhớ, để mai em làm vậy.

Chị ngao ngán nghĩ tới cái màn đứng cuốn mấy bịch chả giò, rồi đem ra ngoài sân chiên từ từ cho vàng đều. Ôi chao! Lại mất nửa buổi.

Sáng Chủ Nhật, anh ra sân cắt cỏ, thấy mấy ông bà chạy bộ trên đường, họ mặc áo thun và quần short, chân đi giày, vớ, tất cả một màu trắng tinh, cứ như những vận động viên đang khởi động cho một cuộc đua quan trọng nào đó.

Người nào chạy qua sân nhà anh đều giơ tay chào hỏi, khiến anh cũng phải giơ một tay lên chào, còn tay kia kềm chặt tay vịn cho máy cắt cỏ vẫn nổ giòn giã. Nếu cả khu xóm đều rủ nhau chạy thể dục ngày hôm nay thì chắc chắn anh không thể nào hoàn tất việc cắt cỏ như ý muốn, vì cứ phải liên tục giơ tay chào và mỉm cười đáp lễ với hàng xóm láng giềng.

Mỗi buổi sáng lái xe ra khỏi nhà để đi làm cũng vậy, trước khi “thoát” ra khỏi khu cư dân lịch sự sang trọng này, anh phải giơ tay chào đến mấy lần với những người hàng xóm tử tế anh gặp trên đường.

Khi anh hoà vào dòng xe cộ tấp nập trên phố, giữa đám đông không phải là hàng xóm, anh thật sự thấy thoải mái, thảnh thơi. Chiều đi làm về, những người hàng xóm tử tế lại “ám ảnh” anh, hễ cứ thò mặt ra cửa thì thể nào cũng có ai đó đi qua và dừng chân lại chào hỏi. Anh không dám ra ngoài thường xuyên, anh mất cái quyền tự do được đứng ngắm sân cỏ xanh mà anh đã có công cắt xén. Chỉ có buổi tối may ra anh mới thấy thoải mái đứng ngoài sân, giờ này, ai ở trong nhà nấy, con đường trước nhà anh vắng tanh, im lìm. Anh chợt rùng mình, nếu như anh chẳng may bị trúng gió, ngã lăn ra đường thì cũng chẳng có người hàng xóm tử tế nào hay biết.

Anh so sánh với bên quê nhà, nghèo mà vui, những người Việt Nam chân tình, thắm thiết với hàng xóm láng giềng, với cả người không quen biết. Giữa đường, giữa chợ, ai đó bị trúng gió, bị bệnh bất ngờ, là có ngay các bà xúm vào cạo gió, lo âu, xót xa như với người thân của mình, những chai dầu gió có sẵn từ bao giờ trong túi, trong giỏ xách của các bà.

Hay họ săn sóc, đỡ đần khi hàng xóm có ma chay, cưới hỏi… Sự thân mật tự nhiên và thoải mái biết bao.

Còn ở Mỹ, trong khu lịch sự này, họ ra đường chào hỏi tử tế thế, thân mật thế, nhưng không có cảnh nhà nọ thường xuyên chạy sang nhà kia mượn một món đồ.

-oOo-

Làm xong món chả giò đáp lễ cho các bà hàng xóm, chị thầm cầu xin các bà đừng vì lý do nào mà mang bánh, mang hoa đến tặng chị nữa.

Sang tuần thứ hai trong ngôi nhà mới, vợ chồng chị tổ chức nướng BBQ trong vườn sau, chị thích được hưởng không khí gia đình riêng tư như thế, hai đứa con tha hồ chạy đuổi nhau trong khu vườn xanh cỏ, trong khi anh ngồi uống bia, ăn thịt nướng và ngắm hồ, ngắm rừng cây… Mua căn nhà gần hồ, đắt tiền, mà không hưởng cảnh hồ cũng uổng!

Chiều xuống thấp, những đám mây trời màu xám như muốn sà xuống trên đỉnh những rặng cây bên kia hồ, mặt hồ xanh đậm hơn, bóng tối đang ẩn núp đâu đó từ trong khu rừng kia sẽ đổ ụp xuống mặt hồ bất cứ lúc nào.

Khu vườn bỗng xuất hiện những đám muỗi, muỗi từ những bụi cây, bụi cỏ bên bờ hồ đang đi tìm mồi khi bóng chiều buông. Chị đứng nướng thịt mà chốc lại đập muỗi, lại gãi tay, gãi chân, và có khi phải nhảy tưng tưng lên mà vẫn không xua được đám muỗi đói gan lì, anh đang ăn cũng phải đứng lên di động cho muỗi khỏi tấn công, còn hai đứa con thì đều kêu lên:

– Muỗi cắn đau quá! Mẹ ơi, cứu con.

– Mẹ ơi, gãi cho con…

Chị cụt hứng và cũng không thể chịu đựng nổi cơn ngứa tưng bừng, bèn dắt con vào nhà để mặc cho anh dọn dẹp. Muỗi gì mà độc địa thế! mẹ con chị bị đốt nhiều nốt sưng đỏ lên, càng gãi càng sưng và ngứa thêm. Khi mua ngôi nhà này, họ chỉ ca ngợi hồ nước trong xanh, rừng cây thơ mộng, không ai nói cho chị biết hồ nước và bụi cây là hang ổ của muỗi cả.

Anh dọn đồ vào nhà xong, phàn nàn:

– Làm sao mà dám tổ chức BBQ và mời bạn bè đến? Họ ăn được mấy miếng thịt nướng của mình thì muỗi đốt khắp người. Họ còn oán cho nữa chứ.- Thuê người ta đến tiêu diệt muỗi được không anh? Chị lo âu hỏi.

– Muỗi ở dọc những lùm cây và khu rừng bên kia, dài cả mile theo chiều dài khu hồ. Em có đủ tiền thuê người không? diệt muỗi rừng cũng như diệt chim trời cá nước. Chỉ có cách là…tuyệt đối không được ra vườn vào buổi chiều.

Chị kêu lên, đau khổ:

– Thế thì còn gì là giá trị ngôi nhà sang trọng này nữa?

– Muốn ở nhà đẹp, khu sang, bạn bè, họ hàng nghe đến đều “kính nể” thì phải tập mà thích ứng với mọi chuyện xung quanh nó. Đó là những người hàng xóm “quý tộc” kiểu cách ấy và đám muỗi rừng này. Chính em là người lựa chọn và đòi mua ngôi nhà này mà.

Chị im lặng vì anh nói đúng quá. Chị đã lựa khu sang trọng nhất trong thành phố, chấp nhận trả nợ góp ngôi nhà dài hạn, nhưng không ngờ rằng có những người hàng xóm quá kiểu cách, không hề thích hợp với gia đình chị, sự tử tế thân thiện của họ vẫn làm chị cảm thấy lạc lõng, bây giờ lại phát giác ra khu vườn lắm muỗi càng làm chị ngao ngán. Không biết bao lâu nữa gia đình chị mới thích hợp được với những cảnh này?

Đêm hôm ấy chị ngủ mơ thấy căn nhà cũ, ở đối diện khu apartment ồn ào, rẻ tiền, hai bên là hai gia đình Mỹ đen. Chị nghe thấy tiếng nhạc Mễ ầm ĩ khi những anh chàng Mễ đang uống bia bên kia đường, và chị nghe thấy cả tiếng hai vợ chồng nhà Mỹ đen bên cạnh đang đứng nói chuyện ngoài sân, âm vang vọng vào trong giấc ngủ của chị.

Những người hàng xóm bình dân ấy chưa bao giờ mang sang nhà chị một bó hoa, một đĩa bánh.

Vậy mà những hình ảnh và âm thanh ấy bỗng là những kỷ niệm thân thương và gần gũi vô cùng.

Nguyễn Thị Thanh Dương ( Tác giả ) 

Đính kèm là hình của Lady Nguyễn Thị Thanh Dương với gia đình , bà con dòng họ ở Oklahoma , USA mới đây 

Thân mến 

TQĐ

Vì Sao Mỹ Bỏ Rơi VNCH? Tài Liệu 1973-1975 - Sự Thật Đằng Sau Việc Cắt Viện Trợ VNCH Là Gì?

 

VÌ SAO MỸ BỎ RƠI VNCH? TÀI LIỆU 1973-1975 - SỰ THẬT ĐẰNG SAU VIỆC CẮT VIỆN TRỢ VNCH LÀ GÌ?

Ký ức Story

"Vì Sao Mỹ Bỏ Rơi VNCH? Tài Liệu 1973-1975"- Sự Thật Đằng Sau Việc Cắt Viện Trợ Vnch Là Gì?" sur YouTube

https://www.youtube.com/watch?v=r8Q5juFVD9w

Trân trọng 

NHHN 

Kính mời quý vị theo dõi 

Khủng Khiếp Thật

 

KHỦNG KHIẾP THẬT

(Jonathan Gregory)

Khủng khiếp thật!

Một cuộc kiểm toán gây chấn động về cuộc bầu cử thị trưởng Thành phố New York có thể làm thay đổi cục diện chính trị, khi kiểm toán phát hiện ra dã có 228.000 phiếu bầu gian lận để đưa ông Hồi giáo Zohrann Mamdani

lên làm Thị trưởng TP New York thay thế cựu Thị trưởng Rudy Giuliani. Con số 228.000 trên xa con số cách biệt chiến thắng 207.570 phiếu của Mamdani vượt hơn Rudy Giuliani

Trong số 228 ngàn phiếu bầu được kiểm đếm đã cho ra kết quả không hợp lệ như sau

7% là hồ sơ cử tri không tồn tại

6% mang số An sinh Xã hội giả mạo

10% thuộc về những người hoàn toàn không sống tại New York

1% không có bất kỳ số An sinh Xã hội nào.

Cựu Thị trưởng New York, ông Rudy Giuliani, đã tuyên bố đanh thép khi đối mặt với các kết quả này. "Liệu tôi có nghĩ rằng Đảng Dân chủ đã gian lận trong cuộc bầu cử này không? Câu trả lời là hoàn toàn có," ông Giuliani

nói tiếp "Họ là tổ chức bất chính nhất trong lịch sử Hoa Kỳ." Đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy Đảng Dân chủ lại một lần nữa giở những chiêu trò bẩn thỉu quen thuộc như sử dụng cử tri "ma", danh tính giả mạo và phiếu bầu từ ngoài tiểu bang—để tạo ra một chiến

thắng mà họ không thể đạt được một cách công bằng.

Với tổng số phiếu gian lận như thế sẽ cho ra một kết luận không thể chối cãi được : Zohran Mamdani là thị trưởng bất hợp pháp của Thành phố New York.

Cuộc kiểm toán đã lột trần sự giả tạo về một cuộc bầu cử minh bạch, khiến Đảng Dân chủ phải chật vật giải thích làm thế nào mà gần một phần tư triệu phiếu bầu "ma" lại lọt được vào kết quả kiểm phiếu cuối cùng.

Những người yêu nước trên khắp cả nước đang đòi hỏi câu trả lời, các cuộc điều tra và sự quy trách nhiệm. Sự thật đã được phơi bày.

(Jonathan Gregory)

Vui Cười - Hãy Làm Lại Ngay Lập Tức!

 

Truyện Cười Thư Giãn - HÃY LÀM LẠI NGAY LẬP TỨC!

Xuân Nguyễn chia sẻ

Hãy làm lại ngay lập tức!  

Cô con gái 18 tuổi nói với mẹ mình rằng cô đã bị chậm chu kỳ 2 tháng.

Mẹ cô hết sức lo lắng và đến cửa hàng thuốc mua que thử thai. Kết quả cô đã có thai.

Người mẹ vô cùng thất vọng, mắng chửi thậm tệ đứa con và hỏi:

- "Thằng khốn nạn nào đã làm ra cái chuyện này vậy ?"

Cô gái chỉ biết im lặng, rồi gọi điện thoại cho ai đấy.

Nửa tiếng sau, một chiếc Ferrari đỗ xịch trước cửa nhà, một thanh niên chững chạc, sáng sủa trong một bộ vest đắt tiền bước ra khỏi xe và tiến vào.

Anh ta nói với bố mẹ cô gái đang ngồi tại phòng khách rằng:

- "Tôi nghe con gái ông bà gọi thông báo về cái thai. Tuy nhiên tôi phải nói thẳng tôi không thể cưới con ông bà do những vấn đề cá nhân trong gia đình tôi."

Anh chậm rãi nói tiếp:

- "Tuy vậy, chắc chắn tôi sẽ có trách nhiệm với đứa trẻ.

Nếu là con gái, nó sẽ được thừa hưởng 2 siêu thị, 1 căn nhà trong phố, 1 căn villa ven biển cùng 1 triệu đô la  tiền mặt.

Nếu là con trai, nó sẽ có 2 nhà máy, vài căn biệt thự phố và biển, kèm 1 triệu đô la.

Nếu sinh đôi, mỗi đứa sẽ được nhận 1 triệu đô la, 1 căn villa biển, 1 nhà phố và và 2 siêu thị.

Nhưng, nếu con ông bà sảy thai, thì ông bà nghĩ tôi nên làm như thế nào?"

Lúc này, người bố cô gái, nãy giờ im lặng trong góc phòng mới lên tiếng:

- "Nếu trường hợp đó xảy ra, thì anh phải làm nó có thai lại ngay lập tức."

Xuân Nguyễn chia sẻ

Giảng Dạy Lịch Sử Chủ Nghĩa Cộng Sản Ở Florida

 

GIẢNG DẠY LỊCH SỬ CHỦ NGHĨA CỘNG SẢN Ở FLORIDA

Mai Thanh Truyết

Ngày 13 tháng 11 năm 2025, Hội đồng Giáo dục Florida (Florida State Board of Education) đã chính thức phê duyệt bộ tiêu chuẩn giảng dạy mới mang tên "History of Communism Standards" – “Tiêu chuẩn Lịch sử Chủ nghĩa Cộng sản”. Florida quy định các trường công lập phải giảng dạy chương trình toàn diện về lịch sử chủ nghĩa cộng sản dành cho cấp K-12, tập trung vào các vấn đề đàn áp chính trị, nghèo đói và vi phạm nhân quyền. Xuất phát từ dự luật SB 1264 được ký năm 2024, Bộ Giáo dục Florida đã phê duyệt các tiêu chuẩn giảng dạy chính thức để triển khai trong năm học 2026–2027.

 

Chương trình và Yêu cầu (Curriculum and Requirements Age-Appropriate Instruction):

 

·         Giảng dạy phù hợp với độ tuổi (các bài học trải dài từ mẫu giáo đến lớp 12, với mức độ chuyên sâu về các sự kiện lịch sử được điều chỉnh theo độ tuổi học sinh).

·         Các chế độ chính được đề cập (nội dung giảng dạy làm nổi bật các tư liệu lịch sử về Liên Xô cũ, Trung Cộng, Cuba và Venezuela);

·         Các tác động chính được giảng dạy (chương trình trình bày chi tiết về những thất bại kinh tế, nạn đói, bạo lực và sự đàn áp các quyền tự do cá nhân dưới chế độ cộng sản);

·         Ngày Tưởng niệm (quy định bắt buộc dành ít nhất 45 phút giảng dạy hàng năm về Ngày Tưởng niệm Nạn nhân của Chủ nghĩa Cộng sản, được tổ chức vào ngày 7 tháng 11).

·         Chi tiết Triển khai: Lộ trình (được Hội đồng Giáo dục Tiểu bang Florida - Florida State Board of Education phê duyệt, việc triển khai tại các học khu công lập sẽ bắt đầu từ năm học 2026–2027);

·         Tích hợp chương trình học (Course Integration): Các tiêu chuẩn kiến thức được lồng ghép vào lộ trình môn Khoa học Xã hội tiêu chuẩn, song song với các môn tự chọn chuyên biệt ở bậc trung học phổ thông).

 

1-    Mục tiêu của chương trình

Theo Bộ Giáo dục Florida, chương trình nhằm:

·         Giúp học sinh hiểu nguồn gốc và sự phát triển của chủ nghĩa cộng sản

• Tìm hiểu các chế độ cộng sản trên thế giới trong thế kỷ XX và XXI.
• Nghiên cứu những vi phạm nhân quyền và các cuộc đàn áp dưới các chính quyền cộng sản.
• Giúp học sinh hiểu giá trị của tự do cá nhân, dân chủ và chính quyền pháp trị thông qua việc so sánh với các chế độ toàn trị.

Nội dung chương trình giảng dạy đã được soạn thảo rất kỹ lưỡng chiếm 29 trang trong “Bộ tiêu chuẩn”, bao gồm nhiều chủ đề, chẳng hạn như: - Triết học và nguồn gốc tư tưởng cộng sản - Karl Marx và Friedrich Engels - Vladimir Lenin - Joseph Stalin - Mao Trạch Đông - Fidel Castro - Pol Pot - Bức tường Berlin năm 1989 - Biến cố Thiên An Môn năm 1989. Cùng các cuộc thanh trừng, cải tạo, lao động cưỡng bức và những nạn nhân của các chế độ cộng sản. Chương trình cũng có ghi thêm về việc giảng dạy về các hoạt động của phong trào cộng sản tại Hoa Kỳ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

2-    Các điểm gây tranh luận

Tuy nhiên, nội dung chương trình cũng gây ra nhiều trong cãi trong cộng đồng giáo dục khắp nơi. Đây cũng là phần nào được báo chí và giới sử học bàn luận nhiều nhất. Một số học giả cho rằng:

• Chương trình nhấn mạnh rất nhiều về mặt tiêu cực của các chế độ cộng sản.
• Cách trình bày về thời kỳ chống cộng ở Hoa Kỳ, đặc biệt là thời kỳ Joseph McCarthy và Ủy ban Điều tra các Hoạt động Chống Mỹ (HUAC), có xu hướng tích cực hơn so với cách diễn giải phổ biến trong nhiều sách giáo khoa trước đây.
• Có ý kiến lo ngại chương trình mang màu sắc chính trị và có thể khuyến khích một cách nhìn một chiều thay vì khuyến khích học sinh phân tích nhiều góc độ.

Trong khi đó, những người ủng hộ cho rằng:

• Học sinh Mỹ lâu nay được học rất nhiều về chủ nghĩa phát xít và Holocaust nhưng chưa được học đầy đủ về những tội ác của các chế độ cộng sản.
• Việc bổ túc thêm chương trình sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn lịch sử thế kỷ XX và trân trọng các giá trị tự do, dân chủ của Hoa Kỳ.

3-    Vì lý do gì mà tiểu bang Florida ra Luật giảng dạy trên?

Đây là một câu hỏi rất quan trọng, vì muốn hiểu một đạo luật, phải hiểu hoàn cảnh ra đời của nó. Thiết nghĩ, không thể nào có một lý do duy nhất mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố lịch sử, xã hội và chính trị.

3.1- Khía cạnh lịch sử đặc biệt của Florida: Florida không giống nhiều tiểu bang khác. Trong hơn 60 năm qua, Florida đã tiếp nhận hàng triệu người nhập cư và người tị nạn từ các quốc gia từng hoặc đang theo chế độ cộng sản, như: Cuba, Việt Nam, Venezuela, Nicaragua, và một số nước Đông Âu.

Nhiều gia đình trong số này đến Hoa Kỳ sau khi trải qua chiến tranh, cải tạo, tù chính trị hoặc mất tự do chính trị. Đối với họ, câu chuyện về các chế độ cộng sản không chỉ là lịch sử trong sách vở mà còn là kinh nghiệm của chính bản thân hoặc gia đình. Chính điều này góp phần tạo nên sự quan tâm của cử tri Florida đối với việc giảng dạy chủ đề này.

3.2- Quan điểm của chính quyền Florida về giáo dục công dân: Thống đốc Ron DeSantis và đa số nghị sĩ Florida cho rằng, một nền dân chủ không chỉ dạy quyền tự do mà còn cần giúp học sinh hiểu điều gì có thể xảy ra khi quyền lực tập trung vào một nhà nước toàn trị.

Vì vậy, họ coi việc học về chủ nghĩa cộng sản là một phần của giáo dục công dân, tương tự như việc học về Holocaust hay các chế độ phát xít. Theo quan điểm của họ, học sinh cần được “thấy” nhiều chiều phải – trái, để từ đó mỗi em sẽ tự rút ra kết luận và từ điều hướng đường lối chính trị trong tương lai.

Florida muốn thế hệ trẻ hiểu rằng tự do không phải là điều tự nhiên luôn tồn tại; nó có thể bị mất đi nếu người dân không hiểu lịch sử và không bảo vệ các thể chế dân chủ. Đó là một mục tiêu giáo dục có thể hiểu được. Tuy nhiên, cũng cần cho rằng có một nguyên tắc quan trọng khác là mọi chương trình lịch sử đều cần khuyến khích học sinh phân tích bằng chứng, dữ liệu, và cung cách tiếp cận qua nhiều góc nhìn, thay vì chỉ tiếp nhận một kết luận một chiều đã có sẵn.

Nếu chương trình giúp học sinh tự đặt câu hỏi, so sánh nguồn tư liệu và hình thành nhận định của mình, thì nó sẽ phục vụ tốt mục tiêu giáo dục. Ngược lại, nếu lịch sử chỉ được dùng để củng cố một lập trường chính trị duy nhất, thì dù ở bất kỳ quốc gia nào hay với bất kỳ hệ tư tưởng nào, giá trị giáo dục cũng sẽ bị giảm đi.

3.3- Xu hướng chính trị tại Hoa Kỳ: Hoa Kỳ hiện tại là một quốc gia đang bị phân cực ráo riết. Hai khuynh hướng Dân chủ và Cộng hòa không còn là hai “đảng đối lập” cùng nhau “điều hướng quốc gia” trong tinh thần dân chủ pháp trị nữa, mà là hai đảng “đối đầu” không khoan nhượng. Từ đó, sự phân cực chính trị hiện đang đưa nước Mỹ và xã hội Hoa Kỳ vào những ngõ cụt đầy tranh cãi!     

Trong khoảng 10–15 năm gần đây, một số khảo sát cho thấy một số người trẻ ở Mỹ có cái nhìn tích cực hơn về các khái niệm như "socialism" (chủ nghĩa xã hội) hoặc bày tỏ sự không hài lòng với chủ nghĩa tư bản hiện nay. Điều này đã làm dấy lên tranh luận là liệu học sinh có được học đầy đủ về lịch sử các chế độ cộng sản hay không.

Những người ủng hộ đạo luật cho rằng cần bổ túc thêm kiến thức lịch sử để học sinh có thêm cơ sở đánh giá các hệ tư tưởng. Trong khi đó, những người phản đối lo ngại việc này có thể dẫn đến cách tiếp cận mang màu sắc chính trị nếu thiếu sự cân bằng. Florida đã có chương trình giáo dục về Holocaust, có ngày tưởng niệm nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản, và các hoạt động giáo dục công dân. Đạo luật năm 2024 (SB 1264) hiện tại được tiêu chuẩn hóa và phê duyệt vào năm 2025.

3.4- Chương trình có đề cập đến Việt Nam không?

Câu trả lời là CÓ. Theo tiêu chuẩn, học sinh sẽ học về các chế độ cộng sản trên thế giới và những tác động của chúng, trong đó có Việt Nam, bên cạnh Liên Xô, Trung Cộng, Cuba, Bắc Triều Tiên và Campuchia. Tuy nhiên, trọng tâm là lịch sử của chủ nghĩa cộng sản như một hiện tượng toàn cầu, chứ không phải chỉ riêng lịch sử Việt Nam.

Chương trình Florida sẽ dạy gì về Việt Nam? Điều cần lưu ý trước tiên là Việt Nam không phải là trọng tâm của chương trình. Trọng tâm là lịch sử của chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn cầu, trong đó Việt Nam là một trường hợp nghiên cứu (case study):

* Các nội dung liên quan đến Việt Nam: Dự kiến bao gồm sự hình thành chế độ cộng sản tại Việt Nam, trong đó, học sinh sẽ được giới thiệu về sự truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin vào Đông Dương, vai trò của Hồ Chí Minh trong việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương, cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, và sau cùng sự hình thành nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là phần mang tính lịch sử căn bản.

* Chiến tranh Việt Nam: Chương trình xem đây là một phần của bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Học sinh sẽ học về sự chia cắt Việt Nam sau Hiệp định Genève năm 1954, sự đối đầu giữa Bắc Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa, vai trò của Hoa Kỳ, vai trò của Liên Xô và Trung Cộng trong việc hỗ trợ Bắc Việt Nam. Trọng tâm là phân tích cuộc chiến trong bối cảnh đối đầu giữa hai hệ tư tưởng.

* Việt Nam sau năm 1975: Đây là phần được chú ý nhiều hơn. Chương trình đề cập đến: - Trại cải tạo - Chính sách cải tạo công thương nghiệp - Kinh tế kế hoạch hóa tập trung - Làn sóng thuyền nhân - Hệ thống kiểm soát chính trị. Nhưng những nội dung này được đưa vào nhằm minh họa tác động của mô hình kinh tế - chính trị cộng sản đối với xã hội.

4- Lượng giá học thuật về Luật giảng dạy về cộng sản ở Florida

Đây là phần mà giới sử học đang tranh luận nhiều nhất. Có thể chia thành ba nhóm.

Nhóm 1: Nhóm ủng hộ cho rằng, trong nhiều thập niên, học sinh Mỹ đã từng được học rất kỹ về chủ nghĩa phát xít Đức Quốc xã, Holocaust. Trong khi đó, những nhân vật chủ chốt cộng sản trên thế giới và hệ lụy lại ít hay không được nhắc đến như: Stalin, Mao Trạch Đông, Pol Pot, Trại tập trung Gulag, Cuộc Đại Thanh Trừng và Đại Nhảy Vọt ở Trung Cộng v.v…Theo họ, việc bổ túc chương trình trên giúp cân bằng cán cân nhận thức lịch sử.

Nhóm 2: Tuy nhiên, một số nhà sử học cho rằng chương trình có nguy cơ nhấn mạnh quá mức các khía cạnh tiêu cực của các chế độ cộng sản, chưa dành nhiều không gian cho việc phân tích các bối cảnh lịch sử, kinh tế và xã hội dẫn đến sự hình thành của các phong trào cộng sản ở các quốc gia trên, và chương trình có thể khiến học sinh khó phân biệt giữa việc nghiên cứu một hệ tư tưởng và việc đánh giá mọi chính sách hoặc mọi quốc gia từng theo hệ tư tưởng đó. Từ đó, họ đề nghị việc giảng dạy nên khuyến khích học sinh đọc nhiều nguồn khác nhau và thảo luận các cách diễn giải khác nhau.

Nhóm 3: Nhiều nhà giáo dục có quan điểm dung hòa cho rằng, điều quan trọng không phải là "dạy chống cộng" hay "dạy ủng hộ cộng sản", mà là dạy lịch sử dựa trên chứng cứ. Một chương trình tốt nên giúp học sinh hiểu vì sao chủ nghĩa cộng sản xuất hiện, hiểu vì sao nhiều người từng tin tưởng vào nó, hiểu những thành tựu và những thất bại được ghi nhận, cùng phân tích các vi phạm nhân quyền và hậu quả của các chế độ toàn trị, đồng thời biết đánh giá các nguồn tư liệu và nhận ra rằng các sự kiện lịch sử có thể được diễn giải theo nhiều góc nhìn khác nhau.

5-    Cảm nghĩ của người viết

Nếu nhìn từ góc độ giáo dục, bài học có giá trị nhất từ chương trình của Florida có lẽ không nằm ở việc lên án hay ca ngợi một hệ tư tưởng, mà ở việc khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, đối chiếu nguồn tư liệu và tự hình thành nhận định của mình dựa trên bằng chứng. Một nền giáo dục phát triển năng lực suy nghĩ phản biện sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu lịch sử sâu sắc hơn và có khả năng tham gia xây dựng tương lai một cách có trách nhiệm.

Có lẽ đó cũng là mục tiêu mà mọi nền giáo dục, dù ở bất kỳ quốc gia nào, đều có thể hướng tới: không chỉ truyền đạt ký ức về quá khứ, mà còn rèn luyện năng lực để thế hệ sau giải quyết những thách thức của tương lai. Thiết nghĩ, việc Florida đưa môn "History of Communism" vào chương trình học là một bước đi hợp lý, nếu đáp ứng được ba điều kiện. Lịch sử thế giới không nên có "vùng trắng". Nếu mục tiêu là giúp học sinh có cái nhìn đầy đủ về lịch sử thế kỷ XX, thì việc bổ túc giáo dục nầy điều cần nên làm.

Chúng ta không nên thay một thiên lệch bằng một thiên lệch khác. Một chương trình giáo dục sẽ không đạt mục tiêu nếu chỉ kể những thành công mà bỏ qua thất bại; hoặc chỉ nhấn mạnh thất bại mà không giải thích vì sao một hệ tư tưởng từng thu hút được hàng triệu người. Học sinh nên được tìm hiểu cả nhiều góc đô khác nhau về hoàn cảnh bất bình đẳng, chiến tranh và khủng hoảng đã tạo điều kiện cho các phong trào cộng sản phát triển, về những mục tiêu mà các phong trào cộng sản theo đuổi, và cả những hậu quả, bao gồm các vi phạm nhân quyền, khi quyền lực tập trung và thiếu cơ chế kiểm soát. Điều đó giúp các em hiểu lịch sử thay vì chỉ ghi nhớ kết luận.

Và sau cùng, giá trị cốt lõi cần rút ra không phải là "chống cộng", mà là bất kỳ hệ thống chính trị nào cũng cần có cơ chế kiểm soát quyền lực. Lịch sử đã cho thấy nhiều chế độ toàn trị, dù mang danh nghĩa khác nhau, đều có thể dẫn đến sự hạn chế quyền tự do, sự đàn áp đối lập, kiểm soát báo chí, và làm suy yếu khả năng tự điều chỉnh của xã hội. Đó là bài học có tính phổ quát, không chỉ áp dụng cho một hệ tư tưởng.

Nếu một ngày nào đó Việt Nam có điều kiện xây dựng một chương trình lịch sử mới, theo người viết, chương trình đó cần nên:

• Trình bày nhiều góc nhìn về các giai đoạn lịch sử;
• Khuyến khích học sinh đọc và so sánh nhiều nguồn dữ liệu khác nhau;
• Phân biệt rõ giữa sự kiện, diễn giải và ý kiến của cá nhân hay nhóm chính trị;
• Và tạo không gian để học sinh tự hình thành nhận định dựa trên bằng chứng cụ thể.

Một nền giáo dục như vậy sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu quá khứ mà không bị ràng buộc bởi một cách nhìn duy nhất đến từ bất cứ phía nào, hay khuynh hướng chính trị nào.

Một nền giáo dục tốt không đào tạo những người chỉ biết học và đọc tin tức, mà đào tạo những người biết đặt câu hỏi, biết kiểm chứng và biết suy nghĩ độc lập. Lịch sử nên được giảng dạy để giúp người học hiểu vì sao các sự kiện xảy ra, những hậu quả của chúng là gì, và những bài học nào có thể giúp xã hội tránh lặp lại các sai lầm trong tương lai. Như vậy, đó mới là giá trị bền vững nhất của việc học lịch sử.

Lịch sử luôn có nhiều tầng lớp. Mỗi biến cố đều có người chiến thắng, người thất bại, người chứng kiến và thế hệ sinh sau. Nếu chỉ nhìn từ một phía, chúng ta rất dễ biến lịch sử thành một công cụ để khẳng định niềm tin có sẵn, thay vì coi lịch sử là một cơ hội để hiểu con người và xã hội trong một giai đoạn nào đó. Do đó, người nghiên cứu lịch sử nên giữ ba nguyên tắc:

• Tôn trọng sự kiện: Không nên phủ nhận hay bóp méo những sự kiện đã được chứng minh bằng nhiều nguồn đáng tin cậy.
• Phân biệt sự kiện với diễn giải: Sự kiện là điều đã xảy ra; cách giải thích ý nghĩa của sự kiện có thể khác nhau và cần được tranh luận bằng lập luận và chứng cứ.
• Luôn luôn mở rộng tâm thức dành cho khả năng học hỏi: Khi có thêm tài liệu mới hoặc nghiên cứu mới đáng tin cậy, nhận thức cũng có thể được điều chỉnh.

Việt Nam có thể học được gì từ lịch sử để đi tới tương lai? Quá khứ cần được hiểu để phục vụ tương lai, chứ không phải để giữ mãi những chia rẽ. Có một câu nói của sử gia người Anh Edward Hallett Carr:" Hãy nghiên cứu quá khứ để hiểu hiện tại -  Study the past in order to understand the present".

Và:"Hiểu hiện tại để xây dựng tương lai."

Và, câu hỏi cuối cùng cho bài viết nầy là:”Luật về Gíáo dục nầy sẽ được hưởng ứng và áp dụng rộng rãi không trong thế kỷ thứ XXI?

Câu trả lời chù quan sẽ là, Luật giáo dục lịch sử cộng sản này có nhiều khả năng sẽ được nhiều tiểu bang có xu hướng bảo thủ (conservative) hưởng ứng, nhưng khó trở thành một chương trình thống nhất trên toàn nước Mỹ trong tương lai gần.

Tại Hoa Kỳ, giáo dục phổ thông thuộc thẩm quyền của các tiểu bang chứ không phải chính phủ liên bang. Nếu Florida khai triển thành công, các tiểu bang có quan điểm tương đồng như:Texas, Oklahoma, Tennessee, South Carolina, Mississippi, Alabama... có thể xem mô hình này như một tài liệu tham khảo. Nhưng, Hoa Kỳ là một quốc gia liên bang với truyền thống đa nguyên rất mạnh, các tiểu bang như California, New York, Massachusetts, Washington, Oregon, Seattle... thường có cách tiếp cận khác trong việc xây dựng chương trình lịch sử.

Nhiều nhà giáo dục tại các bang này cho rằng, nên dạy về chủ nghĩa cộng sản, nhưng cũng cần dạy song song về các chủ đề như chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa thực dân, phân biệt chủng tộc, chế độ nô lệ và các hình thức toàn trị khác. Do đó, nếu có đưa nội dung về chủ nghĩa cộng sản vào, họ có thể xây dựng theo một cấu trúc và trọng tâm khác với Florida.

Một nền dân chủ trưởng thành không sợ học lịch sử của mình, kể cả những chương đau thương hay gây tranh cãi. Điều quan trọng là lịch sử được trình bày sao cho người học có thể kiểm chứng, suy luận và đối thoại. Khi đó, lịch sử không còn là công cụ để chia rẽ, mà trở thành nền tảng để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Đó là lý do người viết cho rằng, về lâu về dài, giá trị bền vững nhất của chương trình giáo dục cộng sản này sẽ không nằm ở việc phê phán một hệ tư tưởng nào, mà ở chỗ nó có khuyến khích được tinh thần tìm kiếm sự thật và tư duy độc lập hay không.

Hy vọng vài tâm tư lắng đọng trên giải tỏa được phần nào, những cách ly qua ý thức hệ cực đoan. Thế giới cần an bình với niềm cảm thông chung của nhân loại!

Mai Thanh Truyết

Con đường Việt Nam

Houston - Tháng 8-2026