Trong cuộc họp báo, nguyên thủ Mỹ đã chỉ trích gay gắt các đồng minh, xem khối NATO chỉ là « con hổ giấy », cáo buộc Seoul và Tokyo là « không hữu ích », đồng thời không quên nhắc lại rằng « 45 ngàn lính Mỹ đang đồn trú ở Hàn Quốc trong tầm ngắm của một thế lực hạt nhân (ngụ ý nhắc đến Bắc Triều Tiên) » và « 50 ngàn lính Mỹ ở Nhật Bản để bảo vệ nước này trước hiểm họa Bắc Triều Tiên »...
Rõ ràng Donald Trump đã bị hụt hẫng vì Hàn Quốc và Nhật Bản không đáp ứng yêu cầu điều động tàu tuần tra hay hải quân đến eo biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa. Tuy nhiên, tờ Le Figaro lưu ý, vào tháng Ba năm nay, Washington đã di chuyển nhiều hệ thống phòng không THAAD ở Hàn Quốc sang Trung Đông. Nhật báo Pháp đánh giá đây là một đòn mạnh giáng vào đồng minh này.
Theo nhận định của nhà nghiên cứu Paik Wooyeal, trường đại học Yonsei ở Seoul, chính sách can thiệp theo kiểu mới của Trump đang làm chao đảo các nước đồng minh châu Á, vốn phụ thuộc nhiều vào chiếc ô bảo vệ an ninh Mỹ. Vị chuyên gia Hàn Quốc này cho rằng « chiến tranh tại Iran cho thấy rõ sự thiếu nhất quán của Mỹ. Hàn Quốc và Nhật Bản nên chuẩn bị chiến đấu với ít sự hỗ trợ của Mỹ hơn ».
Liệu rằng hai cường quốc kinh tế châu Á có thể làm khác? Câu trả lời dường như là « Không ». Chuyến công du châu Á của tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cho thấy rõ thế nan giải của Nhật Bản và Hàn Quốc. Bất chấp lợi thế « đe dọa » của Pháp và châu Âu, cùng lời mời thành lập một « liên minh độc lập », « đa dạng hóa » quan hệ đối tác, hay thiết lập một « mối quan hệ chiến lược thân thiết mới »…, Nhật Bản cũng như Hàn Quốc vẫn tỏ ra dè dặt, không chỉ trích trực diện Donald Trump.
Lý do là Hàn Quốc và Nhật Bản hiện đang trong thế kẹt giữa hai mặt trận quốc phòng và thương mại, nên không thể để xảy ra một cuộc khủng hoảng công khai với chủ nhân Nhà Trắng. Trả lời Le Figaro, nhà nghiên cứu Robert Dujarric, trường đại học Temple ở Tokyo, lưu ý « dù có nghĩ xấu về Trump, họ cũng không dám nói ra. Chủ nghĩa can thiệp của tổng thống Mỹ đang làm chao đảo Nhật Bản, nhưng cái giá phải trả cho một kế hoạch B ngoài Hoa Kỳ là rất lớn ».
Tuy bị Trump ép phải đầu tư vào Mỹ với số vốn khổng lồ, tức là 350 và 550 tỷ đô la, cả hai quốc gia châu Á này « không thể để mất thị trường Mỹ », chiếm gần 20% kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc, theo nhận định của Paik Wooyeal. Đây cũng là quan điểm của một doanh nhân Hàn Quốc khi trả lời nhật báo kinh tế Les Echos, lưu ý rằng Hàn Quốc không có cùng một vị thế chính trị như Pháp. Hậu quả sẽ tức thì nếu Seoul có những chỉ trích thẳng thắn như ông Macron, do « mối quan hệ giữa Hàn Quốc với Mỹ là rất khác biệt ».
Cuối cùng, trong lĩnh vực quốc phòng, nếu như Pháp và Nhật Bản có cùng quan điểm, ủng hộ « giảm leo thang » xung đột ở Trung Đông, thì ý tưởng « tự chủ phòng thủ » do Paris đề xuất lại được Tokyo tiếp nhận với một sự « cảnh giác », theo như lưu ý từ nhà nghiên cứu Valerie Niquet, chuyên gia về châu Á, đặc biệt là về Nhật Bản, thuộc Quỹ Nghiên cứu Chiến lược (FRS).
Tại Nhật Bản, nơi trú đóng đến 50.000 quân Mỹ, liên minh quân sự với Hoa Kỳ còn là nền tảng tuyệt đối của chính sách đối ngoại. Les Echos dẫn lời một cố vấn của chính phủ Nhật Bản khẳng định: « Các nước phương Tây dễ dàng kêu gọi Nhật Bản lánh xa Hoa Kỳ, đó là vì họ sống trong môi trường an toàn hơn chúng tôi rất nhiều. »
Về phần Hàn Quốc, tổng thống Lee Jae Myung, thuộc cánh tả, có chủ trương tự chủ chiến lược và đang chuẩn bị dần dần cho một thế giới hậu Hoa Kỳ, cũng đang tìm cách khẳng định vị thế cạnh tranh của mình, với tham vọng đưa nước này trở thành nhà xuất khẩu vũ khí hàng thứ tư thế giới. Dù vậy, Seoul cũng chẳng được lợi gì khi « chọc tức » Washington!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét