UAE Rời OPEC - Thắng Lợi Của Donald Trump

 

UAE RỜI OPEC - THẮNG LỢI CỦA Donald Trump

Nhất Hùng

Sự kiện Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) chính thức thông báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh OPEC+ vào cuối tháng 4/2026 (có hiệu lực từ 1/5/2026) là một "cơn địa chấn" đối với thị trường năng lượng và địa chính trị toàn cầu. Đây được xem là một thắng lợi lớn đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump vì ông vốn luôn chỉ trích OPEC thao túng giá dầu. Việc UAE - một đồng minh chiến lược của Mỹ - rời khối giúp làm suy yếu khả năng kiểm soát năng lượng của các đối thủ địa chính trị và củng cố vị thế của Mỹ trên thị trường năng lượng.

- Quyết định của Abu Dhabi không phải là sự bột phát mà là kết quả của những mâu thuẫn âm ỉ kéo dài nhiều năm. UAE đã đầu tư hàng chục tỷ USD để nâng công suất sản xuất lên mức gần 5 triệu thùng một ngày. Tuy nhiên, dưới cơ chế của OPEC+, họ chỉ được phép sản xuất khoảng 3,2 triệu thùng mỗi ngày. Việc phải "đắp chiếu" công suất dư thừa gây tổn thất doanh thu ước tính lên tới 50 tỷ USD mỗi năm. Bất mãn về hạn ngạch sản lượng chính là nguyên nhân đã làm “Giọt Nước Tràn Ly”

- Có xung đột lợi ích giữa UAE với Saudi Arabia. Trái với Saudi Arabia, cần giá dầu cao (trên 80 USD) để phục vụ tầm nhìn 2030, trong khi UAE chỉ cần bán với mức giá thấp hơn nhiều (khoảng 50 USD). UAE ưu tiên bán được nhiều dầu hơn để tích lũy tài chính cho quá trình chuyển đổi kinh tế hậu dầu mỏ.

- Cuộc xung đột tại Trung Đông nổ ra đầu năm 2026 khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa, làm sản lượng xuất khẩu của UAE sụt giảm nghiêm trọng (giảm 44% trong tháng 3/2026). Trong tình cảnh ngặt nghèo, UAE chọn cách tự quyết để bảo vệ lợi ích quốc gia thay vì tuân thủ kỷ luật tập thể của khối.

Trật tự của thị trường dầu mỏ sẽ có sự thay đổi. Đối với OPEC và Saudi Arabia, đây là đòn giáng mạnh nhất vào uy tín của OPEC kể từ khi thành lập. Sau sự ra đi của Qatar (2019) và Angola (2024), việc mất đi UAE - thành viên sản xuất lớn thứ ba - khiến thẩm quyền điều phối giá dầu của OPEC bị suy giảm. "Trục quyền lực" Riyadh - Abu Dhabi chính thức rạn nứt, đẩy Saudi Arabia vào thế cô độc trong việc dẫn dắt thị trường.

- Khi không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch, UAE sẽ dần đưa hàng triệu thùng dầu dự phòng ra thị trường. Điều này tạo áp lực giảm giá dầu, có lợi cho các nước nhập khẩu nhưng gây khó khăn cho các nước xuất khẩu đang cần ngân sách.

- Quyết định của UAE cho thấy kỷ nguyên phối hợp đa phương đang nhường chỗ cho chiến lược "mạnh ai nấy binh”. Các quốc gia ưu tiên tối đa hóa sản lượng trước khi nhu cầu dầu thế giới đạt đỉnh.

UAE đi theo chiến lược thực dụng và chơi một ván bài sòng phẳng. Họ hiểu rằng kỷ nguyên dầu mỏ đang đi đến những chương cuối. Thay vì hy sinh để duy trì mức giá cao cho các nước khác, họ chọn cách "vét" tối đa lợi nhuận từ nguồn tài nguyên của mình để đầu tư vào công nghệ, du lịch và năng lượng tái tạo. Việc rời OPEC đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn đoàn kết Arab trong vấn đề năng lượng. Mối quan hệ giữa UAE và Saudi Arabia giờ đây không còn là đồng minh chiến lược thuần túy mà đã chuyển sang trạng thái cạnh tranh trực tiếp về cả kinh tế lẫn ảnh hưởng khu vực.

UAE rời OPEC không chỉ đơn thuần là chuyện hạn ngạch dầu mỏ, mà là biểu tượng cho sự sụp đổ của trật tự năng lượng cũ. Một trật tự mới đang hình thành, nơi các cường quốc năng lượng ưu tiên sự linh hoạt và lợi ích quốc gia tối thượng hơn là những cam kết tập thể thiếu hiệu quả trong bối cảnh thế giới đầy biến động năm 2026.

Đây cũng là một thắng lợi của Tổng Thống Donald Trump.

Nhất Hùng