Meta Của Mark Zuckerberg Bị Tòa Án Buộc Trả $25 Tỷ Mỹ Kim Vì Lừa Dối Người Sử Dụng Facebook Trong Vụ Cambridge Analytica

 

META CỦA MARK ZUCKERBERG BỊ TÒA ÁN BUỘC TRẢ $25 TỶ MỸ KIM VÌ LỪA DỐI NGƯỜI SỬ DỤNG FACEBOOK TRONG VỤ CAMBRIDGE ANALYTICA

Phân tích và biên tập: Luan Vo Tin Business Hoa Kỳ by VLKT News

Ngày 21 tháng 10 năm 2026, một thẩm phán tiểu bang New Mexico đã ra phán quyết buộc Meta, công ty của Mark Zuckerberg, phải trả khoản tiền phạt lên đến $25 tỷ Mỹ kim vì đưa ra những thông tin sai lệch về quyền riêng tư và việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của người sử dụng Facebook. Phán quyết liên quan đến vụ tai tiếng Cambridge Analytica, trong đó dữ liệu của hàng chục triệu người sử dụng Facebook đã bị thu thập mà không có sự đồng ý của họ.

Phán quyết được đưa ra vào ngày thứ Tư, kết thúc vụ kiện do Bộ Trưởng Tư Pháp tiểu bang New Mexico khởi xướng vào năm 2021. Vụ kiện bắt nguồn từ những tiết lộ cho thấy Cambridge Analytica, một công ty tham vấn chính trị của Anh Quốc, đã thu thập trái phép dữ liệu cá nhân của khoảng 87 triệu người sử dụng Facebook thông qua một ứng dụng của bên thứ ba. Công ty tham vấn chính trị này từng tham gia chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của Tổng thống Trump.

Ngày 25 tháng 9 năm 2026, bồi thẩm đoàn tại New Mexico xác định Meta đã vi phạm luật bảo vệ người tiêu thụ của tiểu bang hơn 43 triệu lần do đưa ra những tuyên bố gây hiểu lầm liên quan đến vụ tiết lộ dữ liệu. Theo luật tiểu bang, mỗi hành vi vi phạm có thể chịu mức phạt $5,000 Mỹ kim. Thẩm phán Francis Mathew được giao trách nhiệm quyết định tổng số tiền phạt mà Meta phải trả.

Trong văn kiện dài 20 trang giải thích phán quyết, thẩm phán Matthew viết rằng những hành vi sai trái của Facebook đã diễn ra trong nhiều năm và được phổ biến một cách có hệ thống đến công chúng. Ông nhận định những hành vi này liên quan trực tiếp đến các phương thức kinh doanh căn bản của Facebook.

Vụ kiện bắt nguồn từ những phúc trình của giới truyền thông năm 2018, khi các cơ quan báo chí phát giác Cambridge Analytica đã thu thập thông tin riêng tư của người sử dụng Facebook mà họ không hề hay biết. Những dữ liệu này được sử dụng để lập hồ sơ phân loại cử tri Hoa Kỳ. Trong phiên xét xử, bồi thẩm đoàn xác định 26 trong tổng số 29 tuyên bố do Meta và các viên chức điều hành công ty đưa ra liên quan đến vụ tiết lộ dữ liệu và những vấn đề có liên hệ đã gây hiểu lầm cho công chúng.

Khoản tiền phạt $25 tỷ Mỹ kim vẫn thấp hơn đáng kể so với mức tối đa mà luật New Mexico cho phép. Theo quy định của tiểu bang, thẩm phán Matthew có thể áp dụng mức phạt lên đến $219 tỷ Mỹ kim. Các luật sư đại diện tiểu bang trước đó đã yêu cầu tòa án buộc Meta trả khoản tiền từ $35 tỷ đến $40 tỷ Mỹ kim.

Vincent Joralemon, chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Trung Tâm Luật Pháp và Kỹ Thuật Berkeley, nhận định phán quyết của thẩm phán có nhiều khả năng được giữ nguyên nếu Meta kháng cáo. Trả lời New York Post, ông cho rằng những dữ kiện trong vụ kiện gây bất lợi đáng kể cho Meta và ông không thấy có nhiều căn cứ để tranh cãi về các dữ kiện đó. Tuy nhiên, ông cũng cho biết số tiền phạt thực tế có thể được giảm trong tiến trình kháng cáo.

Theo Joralemon, thẩm phán đã cố gắng ấn định mức phạt hợp lý nhất có thể. Ông lưu ý rằng khoản tiền $25 tỷ Mỹ kim đã được giảm khoảng 90% so với mức tối đa được luật New Mexico cho phép.

Trước khi tòa án công bố phán quyết, Meta lập luận rằng tổng số tiền phạt không nên vượt quá $3.45 tỷ Mỹ kim. Công ty cho rằng một khoản tiền phạt cao hơn có thể khiến các doanh nghiệp rời bỏ tiểu bang New Mexico. Sau khi phán quyết được công bố ngày thứ Tư, CJ Mahoney, viên chức pháp lý cao cấp nhất của Meta, tái khẳng định lập trường này và tuyên bố công ty sẽ kháng cáo.

Trong bản tuyên bố, Mahoney cho rằng về căn bản, vụ kiện tìm cách áp đặt một loại thuế đối với quyền phát biểu nhằm cưỡng hành những quy định mới về những gì người dân được phép nói trên mạng. Ông cũng khẳng định Meta sẽ tiếp tục xây dựng một nền tảng an toàn và tự do để kết nối hàng triệu người Mỹ, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ phát triển và giúp Hoa Kỳ duy trì lợi thế cạnh tranh.

Phán quyết $25 tỷ Mỹ kim là một trở ngại pháp lý lớn khác đối với Meta, giữa lúc công ty đang phải đối diện hàng ngàn vụ kiện tại nhiều tiểu bang trên toàn quốc. Những vụ kiện này liên quan đến phương thức kinh doanh, quyền riêng tư dữ liệu, an toàn trên mạng và tình trạng nghiện các phương tiện truyền thông xã hội.

New Mexico là một trong những tiểu bang đi đầu trong những vụ kiện liên quan đến Meta. Vào tháng 3 năm 2026, một bồi thẩm đoàn tại tiểu bang này đã ra phán quyết buộc Meta trả $375 triệu Mỹ kim tiền phạt dân sự. Bồi thẩm đoàn xác định công ty đã đưa ra những thông tin gây hiểu lầm cho công chúng về sự an toàn của trẻ em trên các ứng dụng do Meta điều hành, đồng thời khiến trẻ em có nguy cơ tiếp xúc với những kẻ săn tìm nạn nhân trên mạng. Đến tháng 8 năm 2026, một thẩm phán tiếp tục áp dụng thêm khoản tiền phạt $567 triệu Mỹ kim liên quan đến vụ kiện đó.

Cũng trong tháng 8 năm 2026, Meta đồng ý một thỏa thuận dàn xếp trị giá $18 tỷ Mỹ kim với liên minh gồm 48 bộ trưởng tư pháp tiểu bang. Các viên chức này cáo buộc Meta đã góp phần gây ra tình trạng nghiện mạng xã hội và cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần trong giới thanh thiếu niên. Theo thỏa thuận, Meta dành riêng $459 triệu Mỹ kim để trang trải những khoản tiền phạt mà một số tiểu bang yêu cầu liên quan đến vụ Cambridge Analytica.

Tổ chức giám sát an toàn trên mạng Fairplay gọi phán quyết của New Mexico trong vụ Cambridge Analytica là một khoản tiền phạt mang tính bước ngoặt. Giám đốc điều hành Fairplay, Josh Golin, tuyên bố rằng mọi người, bất kể quan điểm chính trị, đều phải kinh hoàng trước việc Meta coi thường luật bảo vệ quyền riêng tư và đưa ra những lời nói dối trắng trợn về phương thức hoạt động của công ty.

Golin cũng cho biết những tài liệu nội bộ của Meta mà tổ chức ông đã xem xét đều cho thấy công ty chỉ quan tâm đến lợi nhuận của mình. Ông chúc mừng tiểu bang New Mexico vì đã áp dụng một khoản tiền phạt đánh trực tiếp vào lợi ích tài chánh của Meta.

Nguồn: New York Post Phân tích và biên tập: Luan Vo Tin Business Hoa Kỳ by VLKT News