Trung Cộng Dằn Mặt Hoa Kỳ?

 

TRUNG CỘNG DẰN MẶT HOA KỲ?

Nhất Hùng

Cuộc đụng độ căng thẳng giữa Lực lượng Hải cảnh Trung Cộng và các lực lượng Philippines tại Biển Đông (đặc biệt là khu vực bãi Cỏ Mây - Second Thomas Shoal, Ayungin Shoal) mang tính thời sự rõ rệt. Hành động này diễn ra ngay trước thềm chuyến thăm Manila của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhân Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN.

Cụ thể: Ngày 20/07/2026, Hải cảnh Trung Cộng đã chặn, đâm va, sử dụng vòi phun nước và dùng cả gậy gộc để tấn công các xuồng của Philippines trong nhiệm vụ tiếp tế, tuần tra tại bãi Cỏ Mây, khiến một sĩ quan Philippines bị thương và nhiều thiết bị hư hỏng. Sự việc xảy ra chỉ chưa đầy 24 giờ trước khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đặt chân đến Manila - ngày 21/07/2026 - để củng cố liên minh Mỹ - Philippines và dự họp với các Ngoại trưởng ASEAN, nơi ông cũng dự kiến gặp Ngoại trưởng Trung Cộng Vương Nghị.

Bắc Kinh Toan Tính Gì?

Trung Cộng luôn coi việc chính quyền Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. thắt chặt quan hệ quân sự với Washington là một mối đe dọa trực tiếp đối với vùng ảnh hưởng của họ. Việc gia tăng áp lực ngay trước khi ông Rubio đến là lời cảnh cáo và chứng minh rằng các cam kết an ninh hay sự hiện diện ngoại giao của Washington sẽ không ngăn cản được Trung Cộng thực thi quyền kiểm soát trên thực địa. Họ muốn ép Philippines phải cân nhắc giữa cái giá phải trả trên biển như ngư dân, lực lượng hải quân, cảnh sát biển của Phi bị cản trở, chèn ép nếu cứ tiếp tục gia tăng hợp tác an ninh với Mỹ.

Bằng cách tạo ra “gay cấn” ngay trước cuộc gặp cấp cao, Trung Cộng muốn kiểm tra xem Washington sẽ phản ứng ở mức độ nào - dừng lại ở các tuyên bố "bảo vệ tự do hàng hải" và lên án ngoại giao, hay có bước đi thực tế kích hoạt Hiệp Ước Tương Hỗ Mỹ - Philippines. Họ tính rằng chủ động tạo ra “gay cấn” trên biển, Ngoại trưởng Vương Nghị khi bước vào cuộc gặp song phương với ông Rubio bên lề ASEAN sẽ nắm thế chủ động đàm phán, dùng “sự việc” làm "món hàng trao đổi" để yêu cầu Mỹ bớt can thiệp vào khu vực.

Ngoài ra Trung Cộng tiếp tục dùng lực lượng phi quân sự như Hải cảnh, Tàu dân binh, những công cụ phi sát thương như vòi phun nước - va chạm, húc ủi - gậy gộc) mà không sử dụng tàu quân sự để nổ súng trực tiếp, Bắc Kinh giữ mức xung đột ở dưới ngưỡng tranh chấp vũ trang, khiến Mỹ khó đưa ra lý do can thiệp quân sự trực tiếp.

Việc phong tỏa và liên tục va chạm khiến việc tiếp tế cho căn cứ BRP Sierra Madre của Philippines ngày càng tốn kém và nguy hiểm. Với mục tiêu dài hạn, Trung Cộng buộc Philippines phải từ bỏ căn cứ này. Dù đang đạt được mục tiêu ngắn hạn là thể hiện sự cứng rắn nhưng những hành động hung hăng của Hải cảnh Trung Cộng càng làm tăng sự đồng thuận nội bộ tại Philippines trong việc mở rộng các căn cứ cho quân đội Mỹ và tăng cường tuần tra chung với Mỹ, Úc, Nhật Bản.

Sự việc xảy ra đúng thời điểm Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN diễn ra tại Manila, nó củng cố lo ngại của các quốc gia Đông Nam Á về sự thiếu thiện chí của Bắc Kinh trong việc đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Khi các vụ đụng độ trên biển chuyển từ phun nước sang xô xát trực tiếp và đâm va nguy hiểm, ranh giới giữa "vùng xám" và xung đột quân sự trở nên rất mong manh. Một sự việc, nếu gây thiệt hại nhân mạng nghiêm trọng hoàn toàn có thể đẩy Mỹ và Trung Cộng vào một cuộc đối đầu trực diện ngoài tầm kiểm soát.

Được biết, chuyện tàu Hải Cảnh, Cảnh Sát Biển Trung Cộng (thường được nhà cầm quyền VN gọi là TÀU LẠ) va chạm, phun nước, húc chìm tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam trên vùng biển thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền của VN đã và vẫn đang xảy ra thường xuyên. Đã đến lúc nhà cầm quyền VN cần có thái độ đối kháng cụ thể (ít nhất cũng như Philippines) thay vì chỉ “Quan Ngại Sâu Sắc” hay vẫn chọn làm “CÂY TRE” lắc lư giữa Biển Đông bão tố.

Nhất Hùng