Ly Hôn Và Tái Hôn Trong Giáo Hội Công Giáo Đối Với Người Công Giáo

 

LY HÔN VÀ TÁI HÔN TRONG GIÁO HỘI CÔNG GIÁO ĐỐI VỚI NGƯỜI CÔNG GIÁO

Báo Mai

Thảo luận về việc ly hôn và tái hôn giữa các Kitô hữu là một vấn đề nhạy cảm. Có rất nhiều nhận định sai lầm về giáo huấn của Giáo Hội trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, chỉ có một số ít gia đình vẫn còn bị ảnh hưởng bởi sự đau buồn từ sự đổ vỡ trong hôn nhân, hoặc từ những vấn đề được đề cập trong tiến trình xét xử các trường hợp xin tháo gỡ hôn phối với mục đích xem xét tính hiệu lực hoặc thành sự của một cuộc hôn nhân nào trước đó.

Khái Niệm Về Hôn Nhân

Để hiểu rõ về ý nghĩa của việc ban hành Phán Quyết Công Bố Hôn Phối Bất Thành trong Giáo Hội Công Giáo, sẽ thật hữu ích khi nhìn vào khái niệm tốt đẹp đã có từ lâu đời về hôn nhân trong Giáo Hội.  Hôn nhân được xem là một kết ước giữa một người nam và một người nữ để chung tay gắn kết xây dựng cuộc sống. Hôn nhân là một ơn gọi ấp ủ, nuôi dưỡng những điều tốt đẹp đối với các cặp vợ chồng và theo lẽ tự nhiên sẽ đưa tới sự sinh sôi nảy nở và giáo dục con cái.  Hôn nhân là một bí tích, như điều mà Thánh Phao-lô đã nhắc đến trong Tân Ước (Eph. 5).

Theo đó, một số những nguyên tố tất yếu bắt buộc phải hiện diện để tạo thành bí tích hôn phối. Điều đầu tiên đó là “Thể thức Giáo Luật” về việc kết hôn: một người Công Giáo theo lẽ thường bắt buộc phải kết hôn trong một nhà thờ Công Giáo và lễ cưới phải được cử hành trước một linh mục hoặc phó tế. Các yêu cầu về Thể thức Giáo Luật trong việc kết hôn chỉ áp dụng đối với người phối ngẫu theo đạo Công Giáo, do đó, chúng tôi vẫn sẽ công nhận việc kết hôn giữa hai người ngoại đạo, mặc dù họ đã không tổ chức hôn lễ trong nhà thờ hay cả khi hôn lễ của họ đã được tổ chức theo một dịch vụ tôn giáo khác.

Tuy nhiên, việc tuân thủ thể thức giáo luật về việc kết hôn không phải là tất cả những gì cần thiết để một bí tích hôn phối thành sự hoặc hợp lệ có thể xảy ra. Hơn thế, theo quy định của Giáo Hội về hôn phối, đôi vợ chồng bắt buộc phải được tự do và có chủ ý quyết định tiến tới hôn nhân. Đó chính là “Sự ưng thuận kết hôn.” Bày tỏ ý định ưng thuận tại thời điểm kết hôn là nghi lễ cốt yếu để sự ưng thuận kết hôn trở nên có hiệu lực, để thiết lập một mối tương giao không thể tách rời giữa người chồng và người vợ, và đó cũng chính là bí tích hôn phối. Đôi vợ chồng phải hiểu rõ thế nào là hôn nhân và họ bắt buộc phải có ý hướng cuộc hôn nhân của họ trở thành một kết ước vợ chồng cho đến suốt cuộc đời, để sinh hoa kết trái và sinh sản con cái. Họ phải có ý định trung tín cũng như đối xử tốt lẫn nhau.  Ngoài ra, họ phải có đủ năng lực về thể chất cũng như tâm lý để có thể theo đuổi những dự định này.

Khi tất cả những nhân tố trên được gộp lại với nhau, một bí tích hợp nhất và bất khả phân ly được tạo thành bởi tay Thiên Chúa. Nếu người chồng hoặc người vợ là người Công Giáo và kết hôn đúng theo Thể Thức Giáo Luật, và sự ưng thuận kết hôn đã được tỏ bày trong lời thề hứa hôn nhân, thì chúng tôi xem đó là một giao ước hôn phối bền vững, lâu dài, không thể bị hủy bỏ, kể cả khi chính quyền dân sự đã không còn công nhận sự tồn tại của hôn phối ấy thông qua việc ly hôn dân sự.

Khi hai Kitô hữu kết hôn theo cách trên, chúng tôi tin rằng Thiên Chúa đã đã làm cả hai nên một trong bí tích hôn phối (cf. Mt. 19:5).  Bởi vì Chúa Giêsu đã dạy về sự bất khả phân ly của hôn nhân rằng – “Vậy điều gì Thiên Chúa đã kết hợp, loài người không được phân ly” (Mt. 19:6) – chúng tôi tin rằng không ai có thể phá vỡ mối dây liên kết mà Thiên Chúa đã dựng nên, hoặc chính là giao ước bí tích giữa người chồng và người vợ.

Vậy, Phán Quyết Công Bố Hôn Phối Bất Thành Là Gì?

Có thể tiến tới một cuộc hôn nhân thứ hai hay không? Nếu một người phối ngẫu là người Công Giáo nhưng không kết hôn theo Thể Thức Giáo Luật, thì một tiến trình xét xử đơn giản sẽ được áp dụng nhằm mục đích đạt được Phán Quyết Công Bố Hôn Phối Bất Thành, bởi vì Thiếu Thể thức Giáo Luật. Nhưng nếu Thể thức Giáo Luật đã được tuân thủ, thì sẽ áp dụng tiến trình dành cho Trường Hợp Chính Thức.

Chúng ta cần phải phân biệt rõ ràng đâu là Trường Hợp Thiếu Thể Thức Giáo Luật và đâu thuộc Trường Hợp Chính Thức: Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành không phải là “Ly Dị Công Giáo.”  Giáo Hội không có bất kỳ quyền hạn nào để chia rẽ những ai đã được hợp nhất bởi tay Thiên Chúa. Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành chỉ nói lên rằng kết ước vĩnh cửu của bí tích hôn phối đã chưa bao giờ hiện hữu ngay từ thuở ban đầu của cuộc hôn nhân. Nếu điều này đã được Giáo Hội xác định, thì cả hai người phối ngẫu sẽ được tự do kết hôn một lần nữa.

Phải hiểu rõ rằng, Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến sự hợp pháp của con cái trong cuộc hôn nhân trước đây, cũng như nó không bao hàm các bổn phận tất yếu và nghĩa vụ dân sự khác như sự chu cấp và nuôi dưỡng con cái. Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành của Giáo Hội không có hàm ý rằng hôn phối này chưa bao giờ tồn tại, nhưng điều này chỉ có ý nghĩa rằng hôn phối ấy đã không có những đặc tính của một bí tích.  Giáo Hội không tìm cách gán trách nhiệm cho bất kỳ ai về sự tan vỡ hôn nhân.

Việc Ly Dị Có Ảnh Hưởng Tới Tình Trạng Của Tôi Trong Giáo Hội Công Giáo Không?

Xin vui lòng ghi nhớ rằng ly hôn không có bất kỳ ảnh hưởng hay trở ngại nào đối với sự tham dự của quý vị trong Giáo Hội Công Giáo. Nếu quý vị đã ly hôn và đã tái hôn mà không có Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành (và người phối ngẫu trước vẫn còn đang sống) thì đây mới nảy sinh vấn đề. Tương tự như vậy, nếu người phối ngẫu của quý vị đã kết hôn trước mà chưa nhận được Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành thì đây cũng là một vấn đề.  Trong những trường hợp như vậy, quý vị sẽ không thể tham dự vào các phép bí tích bao gồm việc lãnh nhận Mình Máu Thánh Chúa.  Chúng tôi trân trọng tất cả mọi cuộc hôn nhân. Do đó, tất cả những cuộc hôn nhân trước đây đều phải được xem xét, bởi vì mỗi một cuộc hôn nhân đều được xem là có hiệu lực hoặc thành sự với một cam kết vĩnh cửu và tồn tại đến suốt cuộc đời. Trong những trường hợp như vậy, không một ai có thể tự do kết hôn mà không có sự hiện hữu của bất kỳ tội trọng nào.

Nếu quý vị hoặc người phối ngẫu hiện tại của quý vị đã ly dị, hoặc tái hôn bên ngoài Giáo Hội Công Giáo, thì xin vui lòng lưu ý đến việc tìm kiếm sự hòa giải thông qua tiến trình xét xử để đạt được Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành, điều này có thể đem quý vị trở lại cùng thông phần trọn vẹn với Giáo Hội trong đời sống bí tích.

Tôi Có Thể Bắt Đầu Tiến Trình Này Bằng Cách Nào?

Việc đầu tiên, quý vị nên tham khảo các vị Linh Mục, Phó Tế hay Người Bảo Trợ Đệ Đơn tại giáo xứ của quý vị. Người này sẽ giúp quý vị định rõ trường hợp xin tháo gỡ hôn phối nào cần được đệ trình lên Tòa án.  Để bắt đầu Trường hợp Chính thức, quý vị sẽ phải hoàn thành một bản khai sơ khởi hỏi về quá khứ của cuộc hôn nhân trước đây của quý vị. Kế đó, quý vị sẽ gặp Người Bảo Trợ Đệ Đơn, có thể là linh mục, phó tế, hoặc giáo dân đã được huấn luyện, người này sẽ giải đáp những thắc mắc của quý vị, giải thích rõ hơn về tiến trình cũng như giúp quý vị hoàn thành các giấy tờ thủ tục mở đầu. Khi hồ sơ của quý vị đã được hoàn thành đầy đủ, Người Bảo Trợ Đệ Đơn theo đó sẽ chuyển đơn thỉnh cầu xin tháo gỡ hôn phối đã được công chứng của quý vị, cùng với những tài liệu, chứng từ được yêu cầu về mặt pháp lý cũng như thuộc Giáo Hội lên Tòa án Hôn phối.

Một Số Nhận Xét

Tiến trình xin tháo gỡ hôn phối có thể mất nhiều thời gian.  Bởi vì một số lượng lớn trường hợp xin tháo gỡ hôn phối còn đang trong giai đoạn chờ đợi sự xét xử của Tòa án, cũng như việc mỗi một trường hợp xin tháo gỡ hôn phối đều phải được xét xử thông qua một tiến trình vô cùng chi tiết và kỹ lưỡng, do đó, sẽ không bao giờ đảm bảo một ngày cụ thể để đưa ra phán quyết, thậm chí cũng không thể hứa hẹn một quyết định thuận lợi nào. Chính vì điều đó, nếu quý vị đang thỉnh cầu Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành cùng với ý định tái hôn trong tương lai, xin vui lòng biết rằng bất kỳ vị linh mục hay phó tế nào cũng không được phép, cũng như không thể hỗ trợ quý vị trong việc chuẩn bị cho hôn lễ, thậm chí chỉ là thiết lập ngày cưới linh hoạt cho đám cưới sắp tới, cho tới khi quý vị có phán quyết chấp thuận cuối cùng, bằng văn bản, từ Tòa án Hôn phối.

Trong tiến trình xét xử các trường hợp xin tháo gỡ hôn phối, có thể gợi lên những ký ức đau buồn trong quá khứ, nhưng theo kinh nghiệm của chúng tôi thì hầu hết tất cả mọi người đều tìm thấy được một nguồn sức mạnh mới, sự hiểu biết và sự hòa giải thông qua cuộc trò chuyện với người đại diện Giáo Hội về cuộc hôn nhân trước đây của họ.  Như một nguyên đơn gần đây đã nói với chúng tôi rằng, “Đó là một cách chữa lành tổn thương tuyệt vời dành cho tôi.” Một nguyên đơn khác cũng đã nói rằng: “Bây giờ tôi hiểu rõ bản thân và cuộc hôn nhân của mình!” Tất cả những ai liên quan tới việc hỗ trợ quý vị trong tiến trình xin tháo gỡ hôn phối này đều xem công việc của họ như thừa tác viên tông đồ phục vụ.

Chúng tôi rất hiểu và cảm kích sự nỗ lực của bất kỳ ai đang cố gắng tìm kiếm Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành. Tiến trình này có thể được xem như một sự trở ngại đối với sự thông phần đầy đủ của quý vị trong Giáo Hội Công Giáo. Tuy nhiên, đó cũng có thể được xem như sự trưởng thành trong tâm hồn của mỗi cá nhân hướng theo niềm hân hoan tham cùng tham dự với Thiên Chúa. Xin đừng để bất kỳ sự vướng mắc hay nghi ngờ nào khiến quý vị không thể tiếp cận được Tòa án Hôn phối về vấn đề liên quan đến cuộc hôn nhân trước đây.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho quý vị khi tìm đến Ngài và những ước nguyện của quý vị được thực thi theo ý Ngài. 

Nếu quý vị đã ly hôn, thì xin ơn Chúa xoa dịu những nỗi đau đớn trong cuộc sống của quý vị thông qua Giáo Hội. 

Nếu quý vị quyết định thỉnh cầu Sắc Lệnh Công Bố Hôn Phối Bất Thành, thì đây có thể sẽ là nguồn mạch giúp quý vị chữa lành mọi vết thương.

Báo Mai

Tại Sao Ngày Càng Nhiều Thanh Niên Mỹ Từ Chối Kết Hôn?

 

TẠI SAO NGÀY CÀNG NHIỀU THANH NIÊN MỸ TỪ CHỐI KẾT HÔN?

John Mac Ghlionn  _  Vân Sa

Hôn nhân là nền tảng của một xã hội lành mạnh. Đáng buồn thay, ở Mỹ, nền tảng này đang bị mài mòn.

Vào năm 1980, như một báo cáo gần đây của Pew đã ghi nhận, 94% những người 40 tuổi đã kết hôn. Hiện tại thì có 25% những người 40 tuổi chưa bao giờ kết hôn.

Mọi thứ đang xấu đi, và dường như đang trở nên tệ hơn. Từ chối kết hôn đang trở thành chuyện thường tình.

Một cuộc nghiên cứu gần đây do Trung tâm Tâm lý Thịnh vượng thực hiện đã phát hiện ra rằng 40% thanh niên ở Mỹ coi hôn nhân là một phong tục cổ xưa. Hơn nữa, 85% thanh niên bác bỏ ý kiến cho rằng hôn nhân là dấu hiệu căn bản của sự đính ước.

Đơn vị Giao ước Xã hội Mới (NSCU), một tổ chức chuyên củng cố gia đình và cộng đồng, lưu ý rằng hôn nhân là quan trọng nhất cụ thể hơn là hôn nhân kiểu truyền thống không nên được xem là một “phong tục lỗi thời.” Thay vào đó, hôn nhân là một “thành phần thiết yếu của một xã hội đạo đức.” “Nếu xã hội là một mạng lưới,” thì, “hôn nhân là những nút thắt giữ cho mạng lưới được gắn kết chặt chẽ lại với nhau.”

Việc tháo gỡ những nút thắt này có liên hệ mật thiết với sự gia tăng mạnh mẽ số lượng trẻ em ngoài giá thú.

NSCU đã nói đúng. Mặc dù hôn nhân mang lại cho hai người mức độ “đồng hành và an toàn tài chính” cao hơn, nhưng về cốt lõi, phong tục này được hình thành để kiểm soát việc “sinh con.”

Dĩ nhiên, “sinh con” chỉ là một phần của hôn nhân. Người ta không cần phải sinh con để hưởng lợi từ việc sinh con ngoài giá thú. Như bà Martha Albertson Fineman, một triết gia và là nhà lý luận pháp lý danh tiếng, đã nêu ra rằng hôn nhân có nhiều chức năng như: đóng vai trò là “một biểu tượng của sự đính ước,” “một phương tiện để hoàn thiện bản thân,” “một cách để bảo đảm chống lại nghèo đói và lệ thuộc vào chính phủ,” và/hoặc hiện thực hóa một “lý tưởng lãng mạn.” Hôn nhân cũng có thể đại diện cho “một mối nhân duyên tự nhiên hoặc thiêng liêng.”

Những người đã kết hôn có xu hướng sống hạnh phúc hơn, gắn kết hơn so với những người chưa kết hôn. Đầu năm nay, bà Libby Richards, một giáo sư điều dưỡng, đã nghiên cứu mối liên hệ giữa hoạt động cứu trợ xã hội và sự tác động đến sức khỏe, và các đồng sự của bà đã thảo luận về những cách mà hôn nhân mang lại cho các cặp vợ chồng cảm giác thân thuộc sâu sắc. Họ viết rằng hôn nhân mang lại cho các cặp vợ chồng “cơ hội giao tiếp xã hội và giảm bớt cảm giác cô đơn.” Trong năm 2023, khi tỷ lệ kết hôn giảm mạnh, quốc gia này rơi vào tình trạng đại dịch cô đơn thì cũng không có gì đáng ngạc nhiên.

Trung bình, nam giới và nữ giới đã kết hôn có xu hướng sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn so với những người chưa kết hôn. Một lý do cho điều này liên quan đến việc áp dụng các thói quen ăn uống tốt hơn. Những người đã kết hôn cũng rất ít hút thuốc hay uống rượu quá mức hơn.

Theo cuộc khảo sát nói trên, chi tiêu là một trong những lý do lớn nhất khiến rất nhiều người Mỹ trẻ tuổi từ chối kết hôn. Nói tóm lại: kết hôn quá tốn kém hoặc chúng tôi được cho biết như vậy.

Thế nhưng lý do để từ chối kết hôn này thật ngô nghê. Một đám cưới không nhất thiết phải là một sự kiện xa hoa như những gì được tô vẽ trên Instagram. Kết hôn với ngân sách tiết kiệm cũng khả dĩ. Trên thực tế, khi chi phí sinh hoạt tiếp tục tăng, chúng ta nên tổ chức đám cưới với chi phí vừa phải.

Nói tôi là một người hoài nghi cũng được, nhưng tôi vẫn cứ cảm thấy rằng lập luận “đám cưới quá đắt đỏ” chỉ là đang đang che đậy một lý do sâu xa hơn cho việc từ chối kết hôn. Xét cho cùng, cuộc khảo sát cho thấy nữ giới (52%) từ chối kết hôn nhiều hơn so với nam giới (41%).

Trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều phụ nữ trẻ thẳng thắn thừa nhận rằng họ ưu tiên sự nghiệp hơn hôn nhân. Thật đáng xấu hổ! Tất nhiên, công việc có thể là một nguồn hạnh phúc. Nhưng không có công việc nào, dù hấp dẫn đến đâu, lại có thể sánh bằng phúc lộc của một cuộc hôn nhân bền vững và lành mạnh.

Một thiết chế xã hội với những nghĩa vụ đạo đức, và hôn nhân truyền thống đang suy yếu rất nhiều. Với đà suy giảm như vậy, chúng ta sẽ thấy nước Mỹ trở nên rối loạn hơn, hỗn loạn hơn, và chia rẽ hơn. Mối liên hệ giữa hôn nhân và tỷ lệ tội phạm thấp hơn đã được chứng minh một cách rõ ràng. Đặc biệt, nam giới đã kết hôn ít có khả năng dính líu tới hoạt động tội phạm hơn nam giới chưa lập gia đình.

Tuy nhiên, một số người sẽ nói, chẳng phải sống thử cũng hiệu quả như kết hôn đó sao? Câu trả lời ngắn gọn là “Không.”

Như nhà văn và là nhà nghiên cứu Morten Blekesaune đã cho thấy, không giống như sống thử, kết hôn giúp thiết lập mức độ ổn định cao hơn và các vai trò xã hội được quy định. Nhà nghiên cứu này lưu ý rằng kết hôn thể hiện một sự cam kết sâu sắc hơn nhiều so với sống thử. Trích dẫn một tác phẩm của ông Blekesaune, bà Wendy L. Patrick lập luận rằng “sự cam kết sâu sắc hơn” này giúp hôn nhân “có khả năng chống lại sự tan vỡ hơn là sống thử… một phần bởi vì ly hôn được quy định hợp pháp hơn là chỉ chấm dứt một thỏa thuận sống thử.”

Những lợi ích này vượt xa phạm vi pháp lý. Ông Blekesaume nói về sự đầu tư vào mối quan hệ, và thực tế là các cặp đôi sống thử dường như ít sẵn sàng cam kết hoàn toàn trong mối quan hệ của họ hơn so với các cặp vợ chồng đã kết hôn. Những thỏa thuận sống thử có thể mơ hồ, và sự mơ hồ này có thể làm cho mối quan hệ này được làm sáng tỏ. Mặt khác, hôn nhân đi kèm với một bộ quy tắc thành văn và/hoặc bất thành văn. Sống thử với đúng người được cho là tốt hơn sống một mình. Tuy nhiên, hôn nhân, một sự kết hợp giữa hai cá nhân có cùng mục đích, là dấu hiệu căn bản của sự đính ước và chung thủy.

Rõ ràng là một xã hội lành mạnh là một xã hội mà ở đó ý tưởng về hôn nhân được tôn trọng. Một xã hội càng xa rời phong tục đã có từ lâu đời này thì xã hội đó càng có thể trở nên yếu nhược.

John Mac Ghlionn  _  Vân Sa

(Báo Mai)

Một Câu Nói Có Thể Giúp Các Cặp Đôi Hàn Gắn Hôn Nhân

 

MỘT CÂU NÓI CÓ THỂ GIÚP CÁC CẶP ĐÔI HÀN GẮN HÔN NHÂN

Chu Uyển  _  Xuân Hoàng

Chẳng hạn như làm thế nào để cân bằng giữa công việc và gia đình, hay ai là người phải thực hiện nghĩa vụ gia đình và giáo dục con cái…

Có thể mối quan hệ của bạn và nửa kia đang rơi vào cảnh khó khăn và phiền não về điều đó. Các cuộc tranh cãi đôi khi căng thẳng đến mức biến thành những lời chỉ trích vô ích, nhưng không ai muốn mạo hiểm xé bỏ mối quan hệ, và cũng không biết cách nào thoát ra. Bài viết này sẽ giới thiệu một phương pháp tuyệt diệu do các chuyên gia hôn nhân Mỹ quốc phát hiện. Để đưa mối quan hệ trở lại đúng quỹ đạo sau một cuộc tranh cãi nảy lửa thì chỉ cần nói một câu này thôi: “Chúng ta ở cùng một đội” (We are on the same team).

“Chúng ta ở cùng một đội”! Trong các cuộc tư vấn hôn nhân, người ta phát hiện rằng câu này có thể ngay lập tức đóng vai trò như một lời nhắc nhở và nhanh chóng kết thúc cuộc cãi vã. Rất nhiều cặp vợ chồng lập tức nhận ra rằng người trước mặt không phải là “đối thủ” của họ, sau đó có thể bắt đầu lắng nghe, giao tiếp và nhượng bộ để đi đến giải pháp.

Cô Marie Land, một nhà tâm lý học và trị liệu hôn nhân ở Washington, D.C. cho biết, khi từ “cùng một đội” xuất hiện, cường độ tranh cãi của các cặp vợ chồng có thể nhanh chóng giảm xuống. Sử dụng câu này một cách khôn ngoan và đúng lúc có thể nhắc nhở cả hai quay lại quá trình giải quyết vấn đề. Bởi vì hôn nhân giống như một trò chơi đồng đội, tinh thần hợp tác là đặc biệt quan trọng, dùng những lời lẽ sắc bén để đánh vào điểm yếu của đồng đội sẽ chỉ khiến bạn thua trận với tốc độ nhanh nhất.

“Khi nói ‘chúng ta ở cùng một đội’, có nghĩa là bạn không muốn cả hai rơi vào tình huống chia rẽ một lần nữa, trong khi vẫn đánh giá cao mối quan hệ giữa hai bên”. Cô Marie Land cho biết, “Làm như thế cho phép cả hai hạ tâm phòng bị xuống và bình tĩnh lại, cùng đạt đến trạng thái tìm giải pháp.”

Khi thực hiện thành công một lần, từ đó về sau sẽ càng có cơ hội hình thành được một mối quan hệ hữu hảo giữa hai vợ chồng. Khi một sự việc tương tự xảy ra, từ “cùng đội” sẽ là một lời nhắc nhở tử tế và sự hiểu ngầm; cả hai bên đều sẽ nhớ lại trước đây họ đã đạt được những nhượng bộ và hiểu biết lẫn nhau như thế nào, từ đó có thể tập trung vào giải quyết vấn đề nhanh hơn và tốt hơn.

Hoặc là cả hai cùng có lợi, hoặc là cả hai đều thua

Cô Jennifer Chappell Marsh, một nhà trị liệu hôn nhân và gia đình ở San Diego cho biết, điều khiến câu nói này trở nên hiệu quả là bởi vì nhu cầu tình cảm trong khi trò chuyện đã được công nhận, điều này rất quan trọng để đạt được một kết quả tích cực.

Nói chung, nguyên nhân biến một cuộc trò chuyện đơn giản thành chỉ trích lẫn nhau là vấn đề về giao tiếp. Nếu các cặp đôi xem cuộc trò chuyện như một cuộc chiến thắng thua, thì đã đi sai hướng ngay từ đầu. Có thể một bên sẽ sử dụng thủ đoạn cưỡng chế để cuối cùng khiến bên kia phải phục tùng, nhưng điều này không có lợi cho sự phát triển lành mạnh giữa hai người trong tương lai. Hơn nữa, rất thiếu khôn ngoan khi làm như vậy, nó không hề thực sự giải quyết được vấn đề.

Vì vậy, câu nói “chúng ta ở cùng một đội” có thể khơi dậy sự thông cảm và ý thức hợp tác của cả hai trên cơ sở nhìn nhận lẫn nhau, phá bỏ vòng luẩn quẩn của sự oán hận, loại bỏ sự tranh chấp thắng thua. Bạn cũng có thể nghĩ như thế này trong đầu: Tại sao tôi lại bị ám ảnh về việc thắng trong cuộc cãi nhau như thế? Tại sao ngay từ đầu trong tiềm thức đã đặt đối phương vào phía đối lập?

Các nhà tâm lý học đã phân tích rằng điều này có thể liên quan đến nhu cầu cần được lắng nghe và chấp nhận trong tiềm thức của con người: “người chiến thắng” có thể có được cảm giác an toàn; còn “thua trận cãi vã” trước mặt vợ/chồng có thể khiến người ta cảm thấy tồi tệ, sợ hãi, thất vọng, chán nản và mất đi cảm giác an toàn. Đó là lý do tại sao mọi người muốn “chiến thắng” bằng mọi giá. Lâu dần, nhiều người hình thành thói quen tranh chấp, đặc biệt là trước mặt người thân yêu nhất của họ, nhưng lại bỏ qua thực tế rằng vợ chồng là một thể cùng chung lợi ích.

Một số cặp vợ chồng già đã kết hôn hàng chục năm, từng trải qua nhiều lần va vấp trong quan hệ tình cảm thuở còn trẻ, thậm chí có những tranh chấp gay gắt. Tuy nhiên, những ai đã từng đi trên con đường này, cuối cùng đều phát hiện rằng: vợ chồng thực sự là “cùng chung một đội.” Bạn vĩnh viễn không thể “chiến thắng” được người bạn đời của mình, nếu không phải là cả hai cùng thắng, thì cả hai sẽ cùng thua.

Huấn luyện viên hôn nhân Trey Morgan ở Texas cho biết, nỗi sợ hãi và bất an sau khi “thua một cuộc tranh cãi” có thể khiến bạn khó chấp nhận sự thật rằng “vợ chồng cùng chung một đội.” “Ban đầu cả hai đều muốn giành chiến thắng, nhưng sau nhiều năm, chắc chắn họ sẽ thỏa hiệp với nhau.”

Xét từ rất nhiều trường hợp hôn nhân thực tế, một khi cặp vợ chồng nhận ra sự thật rằng họ “cùng đội”, thì tranh chấp sẽ biến mất, và phần còn lại chỉ là giải quyết vấn đề sao cho có hiệu quả. Lúc này, cả hai đều sẵn sàng suy nghĩ theo chiều hướng của đối phương, thấu hiểu nhau và đi đến thống nhất cuối cùng.

Nhà trị liệu hôn nhân và gia đình Winfred Reilly ở Berkeley, California, đưa ra lời khuyên rằng: khi cả hai bên đã bình tĩnh lại, hãy hỏi nửa kia một cách cởi mở và trung thực rằng trong vấn đề này, đối với họ, khía cạnh nào là quan trọng nhất? Điều gì làm họ phiền nhất? Họ muốn bạn hiểu điều gì? Lúc này, đừng nhấn mạnh vào lập trường của bản thân mà hãy bắt đầu lắng nghe và chấp nhận đối phương.

Các chuyên gia về hôn nhân khuyên mọi người khắc cốt ghi tâm câu nói “chúng ta ở cùng một đội.” Nếu có thể nắm vững được bí quyết sử dụng thì cuộc sống vợ chồng sẽ trở nên êm đềm hơn. Ngay cả khi mọi thứ không diễn ra theo cách bạn mong muốn, thì tâm thái cao của bạn sẽ khiến đối phương cảm thấy được tôn trọng chứ không phải bị tổn thương. Nhờ vậy, mối quan hệ giữa cả hai vẫn có thể duy trì khăng khít, và sẽ tiếp tục phát triển lành mạnh lâu dài.

Chu Uyển  _  Xuân Hoàng

(Báo Mai)

Chìa Khóa Mở Cánh Cửa Hạnh Phúc Của Hôn Nhân

 

CHÌA KHÓA MỞ CÁNH CỬA HẠNH PHÚC CỦA HÔN NHÂN

Trần Mỹ Duyệt

Nó được dệt bằng một chuỗi dài nối tiếp giữa những vui buồn, sung sướng, vất vả, hạnh phúc và thử thách. Nó không phải là một cái gì mà con người có thể mua bán, đổi chác, hoặc sở hữu. Nó luôn luôn ở trong thể động, và tùy thuộc vào người sống với những giây phút ấy của cuộc đời họ.

Bằng một cái nhìn tâm lý, hôn nhân là một nối kết, một sự hòa nhập, và tan biến giữa hai con người, mà hai người ấy lại đến từ hai thế giới hoàn toàn khác nhau. Tiến sĩ John Gray đã trình bày hai thế giới ấy trong tác phẩm nổi tiếng của ông, nhan đề: “Men are from Mars, Women are from Venus (Đàn ông đến từ Hỏa Tinh, đàn bà đến từ Kim Tinh). Khoảng cách giữa hai hành tinh này là 74,4 triệu miles tương đương với 119.740.000 Km. Nếu đem so sánh khoảng cách giữa chúng với những khác biệt giữa người đàn ông và người đàn bà thì không chỉ trong cấu trúc cơ thể, mà còn tiềm ẩn qua những khác nhau về di truyền, giáo dục, văn hóa, kiến thức, tâm lý, xã hội và tâm linh nữa. Tóm lại, đây là hai thế giới hoàn toàn riêng biệt, khác nhau và chỉ có thể đến với nhau được bằng con đường tình yêu.

Một điểm khác nữa khiến cho hạnh phúc hôn nhân luôn gặp thử thách, đó là trong hôn nhân không có thứ hạnh phúc một mình. Chồng không thể chỉ nghĩ đến hạnh phúc của chồng, và vợ cũng không thể nghĩ đến hạnh phúc của vợ. Hạnh phúc là hạnh phúc của cả hai. Điều này không chỉ là cảm nghiệm từ tâm lý, mà nó đã được tìm thấy trong Thánh Kinh: “Bởi thế người nam sẽ từ bỏ cha mẹ mà luyến ái với vợ, và cả hai trở nên một.” (Khởi Nguyên 2:24) Sự liên kết nên một sẽ làm cho tình yêu và hạnh phúc hôn nhân trở thành viên mãn, nhưng nó cũng là điều kiện khó lòng thực hiện.

Thống kê năm 2021 tại Hoa Kỳ, 6 trong số 1.000 người sống đời hôn nhân, mặc dù con số này có phần giảm tính từ năm 1990, khi đó mức độ là 9,8 trong số 1.000 người sống đời hôn nhân. 1 Trong một thống kê khác thì mỗi năm riêng tại Hoa Kỳ có 2,3 triệu đôi tình nhân trao lời hẹn ước, và trung bình mỗi ngày có khoảng 6.200 đám cưới. 2 Chỉ tiếc rằng, một nửa trong số những đôi tân hôn ấy bằng cách này hay cách khác đã không đi trọn hành trình với nhau. Có cặp chỉ mới ba tháng, sáu tháng, một năm, năm năm, mười năm, cũng có cặp đã đi với nhau được ba chục, bốn chục và năm chục năm rồi lại chia tay. Số còn lại hàng ngày vẫn trải qua những cuộc cãi vã, bất hòa, và gây đau khổ cho nhau, “vui ít, buồn nhiều!”

Nếu hôn nhân ngày nay theo nhận xét tiêu cực của một số người bi quan “là mồ chôn hạnh phúc”, thì tại sao Thượng Đế lại thiết lập đời sống hôn nhân, và trao cho nó trách nhiệm bảo tồn nòi giống, xây dựng một xã hội mà trong đó con người được sống trong tình yêu và cùng nhau vui hưởng hạnh phúc? Câu trả lời là tại do con người. Vì tự ái, vì muốn sống theo những dục vọng và đam mê bất chính nên đã tự phá hủy nền tảng gia đình, kiếm tìm và xây dựng một hình ảnh hôn nhân theo ý mình, theo với những gì mình muốn. Những nguyên tắc sau đây, do đó, được nêu lên như những ứng dụng thực hành nhằm bồi bổ và làm sống lại tương quan lành mạnh hầu xây dựng một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Chúng không phải là chiếc đũa thần được đặt vào tay những kẻ lười biếng, ỷ lại, và thiếu nỗ lực cố gắng. Đây là những kinh nghiệm thực hành được trao đổi, chia sẻ và đúc kết từ những khóa học, những buổi thuyết trình, hồi tâm và hội thảo trong lãnh vực tình yêu, hôn nhân, gia đình. Và chúng bao gồm 3 nguyên tắc, cũng là 3 chìa khóa mở ra những cánh cửa hạnh phúc của hôn nhân:

1_ Chấp nhận nhau: “Ngài dựng nên họ có nam, có nữ.” (Khởi Nguyên 5:2). Đây là sự chấp nhận căn bản và đầu tiên trong tương quan hôn nhân. Khi bước vào đời sống hôn nhân, cả hai đều bị thu hút một cách mãnh liệt. Theo tự nhiên, đó là sự hấp dẫn của con người khác phái (physical attraction). Lực hấp dẫn này cho thấy cả nam lẫn nữ đều bị thu hút bởi nhau để từ đó, những nảy sinh tình cảm, tình yêu, và tình dục phát triển theo một chiều hướng tích cực đưa hai người lại với nhau, gần nhau, và cho nhau.

Khi chấp nhận nhau theo phái tính, người nam cũng như người nữ đều hiểu rằng sự khác biệt căn bản đã có sẵn, và chúng ta không thể làm gì khác hơn, ngoài việc tìm kiếm những cách thức hiểu biết để ngày càng trở nên bị thu hút và chinh phục từ những khác biệt ấy.

Những lý thuyết và trào lưu tư tưởng hiện nay về bình quyền nam nữ, đồng tính, hôn nhân đồng tính, và chuyển giới chỉ là những tư tưởng lệch lạc, nếu không muốn nói là bệnh hoạn đang làm sụp đổ nền tảng về gia đình của thế hệ trẻ. Có thể những lý thuyết này chỉ hấp dẫn và bùng phát trong chiều hướng suy tư và quan niệm xã hội nhất thời, nhưng tự căn bản chúng hoàn toàn đi ngược lại với căn tính và chủ đích tạo dựng ban đầu của Thượng Đế. 

2_ Lắng nghe nhau: “Cảm thông là chìa khóa của hạnh phúc.” Trong tâm lý hôn nhân, ngoài việc vợ chồng chấp nhận nhau về thể lý, tâm lý, và tâm linh, thì việc sống chung với nhau giữa những khác biệt ấy đòi hỏi phải có sự cảm thông và chia sẻ. Đây là chìa khóa thứ hai để mở cửa lòng nhau, và là phương thuốc hóa giải mọi bất hòa, đổ vỡ. Chính trị ngoại giao cũng là một phần trong học thuyết điều hành quốc gia và thế giới hiện nay. Bởi đó mới có những cuộc hội họp thượng đỉnh, những buổi gặp gỡ cấp quốc gia, quốc tế, hoặc những buổi hội thảo, trao đổi trong mọi ngành nghề, mọi cấp độ.

Hạnh phúc hôn nhân được xây dựng trên khả năng lắng nghe và chia sẻ. Nó không liên quan gì đến tuổi tác, ngày giờ cưới hỏi. Và nó cũng không phải là lý do dựa vào hai chữ khắc khẩu. Tất cả những cái đó chỉ nói lên rằng, hai vợ chồng có những bất hòa, tranh chấp, cãi vã chỉ vì không hiểu nhau, hoặc do cái tôi, do tự ái đã dẫn đến những đổ vỡ ấy. Cảm thông và chia sẻ (communication) là một phần trong khoa tâm lý hôn nhân, là một chìa khóa được dùng để mở ra con đường hòa giải, tha thứ và hiểu nhau.

Nhưng làm sao để hai người có thể hiểu nhau và thông cảm được với nhau? Một cách tổng quát họ phải biết cách nói, cách chia sẻ, và cách lắng nghe nhau. Đây là những đề tài cần phải được khai triển rộng rãi hơn. Nhưng tóm lại, thì người ta có thể nói với nhau bằng lời, bằng hành động, và bằng biểu cảm. Không nhất thiết phải gào lên, phải la lối, phải tranh luận. Để lắng nghe nhau, thì tiên vàn chúng ta phải đặt mình vào vài trò người nói. “Hãy xỏ chân vào đôi giầy của người khác”, như vậy mình sẽ có cảm giác thế nào là phù hợp. Và sau cùng là không phỏng đoán, giả định (assume) chuyện này, chuyện khác về nhau hoặc cho nhau. Cái gì không biết hoặc không nắm chắc thì không quả quyết hoặc gán ghép cho nhau.

3_ Đồng hành trong niềm tin: Chìa khóa thứ ba là tình yêu xây trên nền tảng tôn giáo. Niềm tin vào Thượng Đế là món quà tinh thần mà Ngài ban tặng cho con người. Nó được ghi khắc trong lòng của mỗi người. Nó không phân biệt chủng tộc, văn hóa, hay tôn giáo. Chính trong niềm tin tôn giáo mà con người tìm được ý nghĩa của cuộc sống, được nâng đỡ và cảm thấy an tâm trên hành trình cuộc sống. Xây dựng tình yêu của mình trên căn bản niềm tin là tin rằng: “Thiên Chúa là tình yêu.” (1 Gioan 4:8). Từ niềm tin ấy, chúng ta mới trả lời được câu hỏi: “Con người được sinh ra để làm gì?” Đó là, để yêu và được yêu.

Hấp dẫn, mời gọi, thơ mộng, lãng mạn và cuốn hút như tình yêu nam nữ. Hy sinh, quên mình, xả thân như tình yêu cha mẹ dành cho con cái. Tình yêu anh chị em, bè bạn, quê hương… Tất cả đều phát xuất từ tình yêu Thượng Đế chia sẻ với con người.

Nếu đi tìm một thứ tình yêu nào ngoài ý nghĩa của tình yêu ấy là con người đang đi vào con đường dẫn tới hủy diệt, ích kỷ, đam mê, và dục vọng. Bởi vì tình yêu rất mù quáng, nhưng lại mãnh liệt: “Tình yêu mạnh như sự chết.” (Diễm ca 8:6)

Xây dựng một niềm tin tôn giáo vững mạnh cũng chính là tìm được chìa khóa mở cánh cửa dẫn vào một tình yêu bền vững, chung thủy và hạnh phúc của hôn nhân.  

Trần Mỹ Duyệt

Đâu Mới Thực Sự Là Kho Báu Vô Giá Trong Đời?

 

ĐÂU MỚI THỰC SỰ LÀ KHO BÁU VÔ GIÁ TRONG ĐỜI?

Quán Minh  _  Xuân Hoàng

Con người ta khi sống sẽ theo đuổi một thứ gì đó, nhưng thứ đáng theo đuổi nhất trên đời là gì? Rất ít người suy nghĩ nghiêm túc về điều đó.

Rất nhiều người chỉ làm theo những gì người khác nói, nước chảy theo dòng, khi họ thấy người khác theo đuổi thứ gì, thì bản thân mình cũng mô phỏng theo như vậy. Khi nói về lý tưởng sống với một số bạn trẻ, có người cho rằng tiền bạc và của cải là rất quan trọng, không có tiền bạc thì không thể hạnh phúc, vì vậy nó đáng để theo đuổi cả đời. Có người cho rằng danh vọng rất quan trọng, đã thành danh thì tiền tài sẽ cuồn cuộn mà đến. Có người lại nói rằng quyền lực đáng theo đuổi hơn, bởi vì một khi có quyền lực thì có thể đạt được cả danh lẫn lợi… Những lập luận như vậy là rất thường thấy, người ta cũng rất khó nghĩ đến mục tiêu cao hơn là gì, lại càng hiếm người có thể lấy phẩm đức cao thượng hoặc đời sống tinh thần hoàn mỹ làm mục tiêu theo đuổi trong cuộc sống.

Kỳ thực một khi lấy việc theo đuổi của cải vật chất làm mục tiêu của cuộc đời mình, thì người đó sẽ rất khó làm ra hành vi với đạo đức cao thượng. Vả lại, vinh hoa phú quý trên đời không phải chỉ cần dựa vào nỗ lực là có thể nắm trong tay, như ngạn ngữ có câu:

“Mệnh trung chích hữu bát đấu mễ, tẩu biến thiên hạ bất mãn thăng” (Trong mệnh chỉ có tám đấu gạo, đi khắp thiên hạ cũng không thể lấy hơn). Có một số người cả đời lao tâm khổ tứ vì danh lợi, giống như Khoa Phụ đuổi theo Mặt Trời, vĩnh viễn không bao giờ tìm được, cuối cùng chỉ có thể kiệt sức và thất vọng không nguôi. Đó là bởi vì danh lợi, phú quý cũng là từ Đức mà chuyển hóa, người không có đức thì dù có vất vả cả đời, tính toán chi li, thì cũng chỉ là phí công vô ích.

Tác giả từng có một đồng nghiệp ở trường đại học, một thân kiêm hai công việc nên thu nhập khá tốt, nhưng cô ấy vẫn chưa hài lòng. Để có thu nhập cao hơn, cô ấy tìm việc làm thêm vào ban đêm, khiến bản thân thường xuyên thiếu ngủ. Tác giả từng có thiện ý khuyên cô ấy hãy bằng lòng với bản thân, trên con đường nhân sinh hãy đi và dừng đúng lúc, biết đủ mới có thể an vui. Thế nhưng cô ấy không cho là vậy, vẫn tiếp tục miễn cưỡng gắng sức đi làm hàng ngày. Vào ngày thứ hai sau khi cô vui mừng nhận lương của công việc thứ ba (2,500 đài tệ), do thiếu ngủ, chiếc xe hơi cô đang lái đã đâm vào đuôi xe của người khác. Mặc dù không có thương vong nhưng hai chiếc xe đã bị hư hỏng, chi phí sửa chữa đúng bằng 2,500 Đài tệ. Một tháng làm việc vất vả trong phút chốc chuyển hết thành tiền sửa xe, lúc này cô ấy mới ngộ ra đạo lý rằng: của cải vật chất trên đời là không thể cưỡng cầu.

Tiền tài vật chất vốn là thứ không thể mang theo đến khi sinh, cũng không thể mang theo đi khi chết, và ngay cả trong thế giới vật chất có thể nhìn thấy này, tác dụng của nó cũng là rất hữu hạn. Nó không thể xoa dịu nỗi đau tinh thần của con người, không thể kéo dài tuổi thọ, cũng không thể khiến con người thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử và tiến tới cảnh giới tinh thần cao thượng, tự tại tự do.

Mặc dù có người nói rằng phẩm chất đạo đức cao thượng không phải là thứ có thể ăn được, nhưng trên thực chất, người không có đức thì dẫu làm ăn mày cũng không thể kiếm được miếng cơm, còn người có đức hạnh thì dù ở đâu cũng không lo đói cơm ăn áo mặc. Đôi mắt thịt này của con người mặc dù không thể nhìn thấy sự tồn tại của đức, nhưng đức lại có ở khắp mọi nơi, đức là cội nguồn của hết thảy vinh hoa phú quý.

Vậy nên, nhân sinh quý ở tu dưỡng đạo đức. Có đức thì sẽ có được mọi thứ mà bản thân mong muốn. Người tích đức và thủ đức cũng giống như đem tài phú cất giữ trên trời, có thể sống một đời an nhiên sung túc. Do đó chỉ có phẩm chất đạo đức cao thượng và đời sống tinh thần hoàn mỹ, mới thực sự là kho báu vô giá đáng để chúng ta truy cầu mà thôi.

Quán Minh  _  Xuân Hoàng