Iran - Vì Đâu Nên Nỗi

 

IRAN - VÌ ĐÂU NÊN NỖI

Nhất Hùng

Trong hoàn cảnh Iran hiện nay, muốn thoát khỏi nguy cơ sụp đổ, giới cầm quyền cần sự linh hoạt về chiến thuật và sự lạnh lùng về cảm xúc. Tehran hiện đang thiếu cả hai.

Những lãnh đạo Iran, nòng cốt là các giáo sĩ bảo thủ, đã xây dựng tính chính danh của mình trên nền tảng "Bài Mỹ" - “Diệt Israel”. Nếu thỏa hiệp với Mỹ, họ sẽ tự tay đập nát niềm tin của lực lượng ủng hộ cốt lõi và các nhóm dân quân ủy nhiệm (Hezbollah, Houthis). Một khi từ bỏ "ngọn cờ chống Mỹ", chế độ giáo quyền Tehran sẽ mất đi lý do tồn tại duy nhất. Họ không thể từ bỏ giáo điều vì họ bị chính những lời thề thốt của mình trói chặt tay chân.

Tehran đã sai lầm khi tin rằng Nga và Trung Quốc là những đối tác thay thế hoàn hảo cho phương Tây và bảo vệ họ hữu hiệu trong lúc nguy nan. Trong khi Iran nghĩ mình đang "hợp tác chiến lược", Nga và Trung Cộng lại coi Iran là một vùng đệm - một kho dầu giá rẻ - một thị trường vũ khí béo bở - một địa điểm chiến lược làm tiêu hao sức mạnh Mỹ - một cơ hội khuấy đảo Trung đông. Sự “giảo hoạt” của Iran chỉ dừng lại ở các tiểu xảo chính trị vùng, còn trên bàn cờ toàn cầu, họ vẫn là những tay chơi hạng hai.

Để cứu Iran trước nguy cơ sụp đổ và trong vòng sâu xé của các siêu cường, Tehran cần một lãnh đạo có tư duy thực dụng - người sẵn sàng gạt bỏ giáo điều để cứu lấy quốc gia nhưng hiện tại, cấu trúc quyền lực của Iran là một sự chồng chéo giữa Chính phủ và Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC). IRGC hưởng lợi trực tiếp từ sự đối đầu với Mỹ và sự bảo hộ của Nga - Trung. Họ sẽ không bao giờ cho phép một sự thoả hiệp với Mỹ, điều đó sẽ làm mất đi quyền lợi kinh tế và quân sự của họ.

Lịch sử đã chứng minh: Những kẻ “cứng nhắc”, không biết chuyển mình đúng lúc sẽ bị bẻ gãy, bị sụp đổ. Người sáng suốt là biết bắt tay với kẻ thù của ngày hôm qua để triệt tiêu mối đe dọa của ngày hôm nay. Iran thì ngược lại, họ tạo ra quá nhiều kẻ thù và chỉ có những người bạn tồi.

Iran không còn đủ nội lực kinh tế, cũng không còn đủ sức mạnh quân sự để làm "điều kiện" mặc cả với Washington. Giới lãnh đạo hiện nay lại không đủ sáng suốt. Họ chỉ là những kẻ cuồng tín đang cố gắng giữ lấy một con thuyền đang thủng trong bất nhất và hoảng loạn.

Số phận của Iran dường như đã được định đoạt: Đang có sự sụp đổ từ bên trong khi áp lực từ Mỹ và Israel vượt quá sức chịu đựng của họ. Sự cuồng tín và kiêu ngạo về ý thức hệ đã tước đi của họ cơ hội để trở thành một “Con Rồng - Con Hổ” thực thụ trên bàn cờ địa chính trị thế giới.

Nhất Hùng