Greenland "Trôi Dạt" Về Phía Hoa Kỳ Vì Đan Mạch Đã Bỏ Rơi Nó Trong Giờ Phút Quyết Định Của Lịch Sử

 

GREENLAND ‘’TRÔI DẠT” VỀ PHÍA HOA KỲ VÌ ĐAN MẠCH ĐÃ BỎ RƠI NÓ TRONG GIỜ PHÚT QUYẾT ĐỊNH CỦA LỊCH SỬ

Luan Vo (VLKT NEWWS)

Greenland không đi vào quỹ đạo BẢO HỘ của Hoa Kỳ một cách tình cờ.

Thực tế lịch sử cho thấy hòn đảo này rơi vào vòng tay Hoa Kỳ vì Đan Mạch đã đánh mất rồi buông bỏ trách nhiệm chủ quyền trong thời khắc sinh tử của Thế Chiến Thứ Hai.

Tháng 4 năm 1940, Đan Mạch bị Đức Quốc Xã chiếm đóng chỉ trong vài giờ, chính quyền Copenhagen đầu hàng và chọn con đường thích nghi, cộng tác hành chánh và kinh tế với lực lượng chiếm đóng.

Trong hoàn cảnh đó, Greenland bị cắt đứt hoàn toàn khỏi mẫu quốc, không tiền bạc, không tiếp vận, không phòng thủ, không chỉ thị.

Đan Mạch không còn kiểm soát Greenland, mà đã thực sự từ bỏ nó trong mọi khía cạnh cốt lõi của chủ quyền.

Chủ quyền không phải là cảm xúc hay biểu tượng, mà là tổng hợp các trách nhiệm cụ thể trước hết là quốc phòng, tài chánh và đối ngoại.

Khi một quốc gia vĩnh viễn không còn khả năng thực thi các chức năng này trên một lãnh thổ, thì danh nghĩa chủ quyền chỉ còn là vỏ rỗng.

Năm 1940, Đan Mạch không thể bảo vệ Greenland, không thể tài trợ cho Greenland, không thể duy trì liên lạc hữu hiệu với Greenland,

và tệ hơn nữa, đã đặt mình dưới ảnh hưởng trực tiếp của một thế lực thù nghịch với thế giới tự do.

Greenland, trái lại, đã không đi theo con đường đầu hàng đó.

Giới chức địa phương tại Greenland từ chối công nhận quyền lực của Đức Quốc Xã và xem sự đầu hàng của Copenhagen là không còn giá trị pháp lý và đạo lý đối với tương lai hòn đảo.

Đứng trước nguy cơ hiện hữu, Greenland đã chủ động tìm đến Hoa Kỳ, quốc gia duy nhất có khả năng bảo vệ họ.

Tháng 4 năm 1941, trước cả Trân Châu Cảng và trước khi Hoa Kỳ chính thức tham chiến, Greenland đã ký thỏa thuận đặt quốc phòng của mình dưới sự bảo hộ của Hoa Kỳ. Đây là một trong những cam kết phòng thủ tiền phương sớm nhất của Hoa Kỳ trong Thế Chiến Thứ Hai.

Về phương diện luật pháp quốc tế lẫn lẽ phải thông thường, sự khác biệt này mang tính quyết định.

Đan Mạch chấp nhận chiếm đóng và cộng tác Greenland thì chống lại, tự khẳng định quyền quyết định, và mời Hoa Kỳ bảo vệ để ngăn lãnh thổ rơi vào tay Đức.

Hoa Kỳ không áp đặt, mà được yêu cầu, và đã đáp lời.

Tổng thống Roosevelt hiểu rất rõ rằng khi một lãnh thổ có giá trị chiến lược sống còn, trong khi chủ quyền danh nghĩa đã bị tê liệt hoặc thỏa hiệp, thì trách nhiệm sẽ chuyển sang quốc gia có năng lực hành động.

Hoa Kỳ tiến vào Greenland không với tư cách kẻ chinh phục, mà là người bảo hộ.

Thỏa thuận năm 1941 không phải là cử chỉ xã giao, mà là nhu cầu sinh tồn.

Hoa Kỳ xây dựng phi đạo, trạm khí tượng, hải cảng, hệ thống thông tin bảo đảm nguồn cung cho nền kinh tế địa phương.

Đặc biệt, mỏ cryolite tại Ivittuut, tài nguyên sống còn cho sản xuất nhôm và kỹ nghệ hàng không thời chiến được Hoa Kỳ bảo vệ và khai thác bằng ngân sách của người dân Hoa Kỳ.

Đan Mạch không đóng góp gì trong giai đoạn then chốt này.

Điểm mấu chốt mà nhiều người ngày nay cố tình né tránh là nguyên tắc trách nhiệm gắn liền với quyền lợi.

Ai bảo vệ, ai đầu tư, ai duy trì an ninh và sinh kế trong lúc hiểm nguy

người đó tạo ra quyền lợi đạo lý và chiến lược lâu dài.

Nguyên tắc này tồn tại trong luật tư lẫn quan hệ quốc tế.

Đan Mạch rời bỏ Greenland khi nguy cấp Hoa Kỳ đứng ra bảo vệ và tái thiết.

Hành động đó đã vĩnh viễn thay đổi trục quan hệ của hòn đảo.

Sau chiến tranh, Đan Mạch quay lại một lãnh thổ đã được biến đổi hoàn toàn và tái khẳng định chủ quyền phần lớn bằng quán tính lịch sử, không có sự bù đắp hay chuyển giao nghĩa vụ nào đối với Hoa Kỳ.

Greenland, về địa lý, kinh tế và an ninh, đã gắn chặt với Bắc Mỹ.

Dân số Inuit mang bản sắc Bắc Cực và Bắc Mỹ rõ rệt hơn Âu Châu.

Kinh tế Greenland nhỏ bé, lệ thuộc vào trợ cấp khoảng $600 triệu Mỹ kim mỗi năm từ Copenhagen cho một GDP chỉ khoảng $3 tỷ Mỹ kim, một trạng thái trì trệ hơn là đối tác bình đẳng.

Trong bối cảnh Bắc Cực tan băng, tuyến hàng hải mới mở ra Nga và Trung Cộng gia tăng hiện diện quân sựTổng thống Trump đã đúng khi đặt Greenland vào trọng tâm an ninh quốc gia.

Đây không phải là ý tưởng kỳ quặc mà là SỰ TIẾP NỐI logic lịch sử chưa được giải quyết dứt điểm từ năm 1940.

Greenland, theo Đạo luật Tự Trị năm 2009 đã được trưng cầu dân ý, có quyền tự quyết hoàn toàn, kể cả quyền rời Vương quốc Đan Mạch bằng con đường pháp lý. Đan Mạch đã cam kết tôn trọng quyết định đó.

Câu hỏi còn lại không phải là liệu Greenland có quyền chọn con đường khác mà là liệu thế giới có dám nhìn thẳng vào sự thật lịch sử đã hình thành mối quan hệ đặc biệt giữa Greenland và Hoa Kỳ hay không.

Phân tích và biên tập: Luan Vo

Tin Hoa Kỳ by VLKT News