Thứ Bảy, 17 tháng 1, 2026

Phó Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại Và Hải Chiến Hoàng Sa - Phần 1

 


PHÓ ĐỀ ĐỐC HỒ VĂN KỲ THOẠI và HẢI CHIẾN HOÀNG SA – Phần 1
Thềm Sơn Hà 

P1

LỜI MỞ ĐẦU:

Qua bài viết ‘Tổng thống Thiệu và hải chiến Hoàng Sa’ trong quyển sách ‘Sự Thật Hải Chiến Hoàng Sa’ tác giả đã chứng minh đầy đủ sự vô lý về thủ bút của TT Thiệu trong cuốn sách ‘Can Trường Trong Chiến Bại’ cho phép ĐĐ Thoại được “nổ súng cảnh cáo trước mũi các chiến hạm này và nếu họ ngoan cố thì toàn quyền sử dụng vũ khí để bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ VNCH.”

Và đã chứng minh là lịnh khai hỏa lên đảo Quang Hòa của ĐĐ Thoại không phải là do từ thủ bút của TT Thiệu mà thực sự là do từ cuộc điện đàm giữa ông và TT Thiệu vào sáng ngày 19-1.

Phó Đề đốc Diệp Quang Thủy Tham mưu trưởng Hải quân chính là người đã ra lịnh khai hỏa vào các chiến hạm Trung Cộng và khai hỏa lên đảo Quang Hòa.

Tác giả nghĩ là dẫn chứng như thế cũng đủ, không cần viết thêm về cuộc phỏng vấn tháng 9-1975, trong đó ĐĐ Thoại đã trả lời thế nào về nội dung TT Thiệu viết trong thủ bút.

Tuy nhiên trước sự kiện Tiến sỹ Nguyễn Tiến Hưng qua bài “Tổng thống Thiệu ra lệnh khai hỏa ở Hoàng Sa” (đăng trên BBC tiếng Việt ngày 7 tháng 3-2017) khẳng định một sự kiện quan trọng đối với lịch sử, tác giả buộc lòng phải trình bày đầy đủ câu trả lời của ĐĐ Thoại về thủ bút của TT Thiệu.

Ngoài ra bài viết cũng đối chiếu các diễn tiến quan trọng giữa bài phỏng vấn, nhật ký hành quân TTHQ/HQ và cuốn sách ‘Can Trường Trong Chiến Bại’ của Đô đốc Thoại.**

Biến cố Hoàng Sa xảy ra trong tháng 1-1974 và cuộc phỏng vấn do Tiến sĩ Oscar Fitzgerald thuộc Trung tâm Hải sử Hải quân HK thực hiện vào tháng 9-1975 ** (chỉ vài tháng sau khi ĐĐ Thoại tị nạn ở HK), thời gian cách nhau hơn một năm rưỡi, dĩ nhiên là khi đó ĐĐ Thoại phải còn nhớ rất chính xác hơn những gì mà ông đã viết trong cuốn sách cho ra đời 30 năm sau.

Tuy nhiên qua các phương tiện truyền thông, Đô đốc Thoại chưa bao giờ xác nhận là ông đã gọi vô dinh Độc lập sáng ngày 19/01 và tiếp theo đó, sau cuộc đổ bộ bất thành đã có cuộc điện đàm giữa Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu và ông, trước khi ông ra lịnh khai hỏa.

Những điểm không chính xác trong ‘CAN TRƯỜNG TRONG CHIẾN BẠI’

1.- Lý do Tuần dương hạm Lý Thường Kiệt HQ 16 ra Hoàng Sa

ĐĐ Thoại nêu hai lý do khác nhau về nhiệm vụ của HQ 16.

a.- Trích từ “Can Trường Trong Chiến Bại (CTTCB)”:

“Vào ngày 15 tháng 1, năm 1974, tuần dương hạm Lý Thường Kiệt (HQ 16), hạm trưởng là trung tá Lê văn Thự, được lịnh của Bộ Tư Lịnh Vùng I Duyên Hải đưa địa phương quân thuộc tiểu khu Quảng Nam và nhân viên khí tượng ra Hoàng Sa để thay thế toán đang ở ngoài đó đã hết nhiệm kỳ… Chuyến hải hành này của tuần dương hạm Lý Thường Kiệt (HQ 16) hoàn toàn có tính cách định kỳ.”

_______________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT

Đây là chuyến công tác đặc biệt. Công tác định kỳ mỗi ba tháng là để thay quân và toán khí tượng,

Nếu là công tác định kỳ, HQ 16 đưa toán thay thế lên đảo và rút toán được thay thế về lại tàu vào lúc nào? Họ làm gì trong suốt thời gian ở trên tàu?

Không tìm thấy có bất cứ một tài liệu nào đề cập đến việc thay và rút quân.

_______________________________________________________________________________________________________________________

b.- Trích từ tài liệu phỏng vấn của Hải quân HK: “Tôi gởi chiến hạm ra ngoài đó chỉ để thăm viếng. Ngày hôm đó tôi gởi tàu đi vì Tướng Trưởng dự định một ngày nào ra thăm đảo. Ông không biết là ông có thể đáp máy bay xuống đảo được hay không. Tôi muốn chắc chắn là điều này có thể được, bởi vì tôi không nghĩ là bất cứ máy bay nào cũng có thể đáp xuống đảo Hoàng Sa. Nhưng tôi vẫn gởi tàu ra ngoài đó để xem chúng tôi có thể xây một phi đạo hay một cái gì giống như vậy.” …“Anh ấy chỉ đến đó và rồi tôi nhớ là anh rời Đà Nẵng đêm thứ Hai và tôi đã trù tính anh trở lại Đà Nẵng vào sáng thứ Tư (thứ Hai là ngày 14 tháng 1, thứ Tư là ngày 16-1).

_______________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT

Điện văn Tòa Đại sứ HK gởi về BNG/HK trùng hợp với câu trả lời của ĐĐ Thoại trong cuộc phỏng vấn: “Ngày 14 tháng 1, chiến hạm Hải quân Việt Nam HQ 16, nguyên là loại Cutter của lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, rời Đà Nẵng lúc 17:50H một trong các chuyến công tác thường lệ mà thời gian lần nữa không được dự kiến sẽ vượt quá 72 giờ. (điện văn số 924 nhóm ngày giờ 21 0920Z JAN 74BNG/HK)

__________________________________________________________________________________________________________________________________

2.- Lý do viên chức DAO Gerald Kosh tháp tùng HQ 16 ra Hoàng Saa.- Trích từ ‘CTTCB’: “cùng lúc đó Bộ Tư Lịnh Quân Đoàn 1 liên lạc với tôi để xin cho hai sĩ quan công binh đi theo tàu ra ngoài đó để nghiên cứu việc tu sửa lại cầu tàu tại Hoàng Sa. Sau đó văn phòng tổng lãnh sự của Hoa Kỳ cũng xin phép tôi cho một người Mỹ tên Gerald Kosh cùng đi theo tàu để biết đảo Hoàng Sa”

b.- Trích từ tài liệu phỏng vấn của hải quân HK :

••• Phó Đề đốc Hồ văn Kỳ-Thoại: “Anh ấy từ Tướng Trưởng đến Toà Đại sứ Hoa Kỳ. Nhưng dù sao, anh đã được gửi đi vì các tướng ở Quân Đoàn I có thói quen mời quan khách mỗi lần có thăm viếng hay chuyện gì đó. Ngày hôm đó, Tướng Trưởng muốn biết là chúng tôi có thể xây một phi đạo ở ngoài đó, hoặc một cái gì đó giống như thế. Vì vậy, ông yêu cầu Phòng 3/BTL/QĐ1 gởi người. Và rồi đã xảy ra chuyện Trưởng phòng 3 gọi viên chức đối tác của mình là ông Tổng Lãnh sự.

Tổng Lãnh sự hỏi anh ấy, “Anh có muốn đi ra Hoàng Sa; có một số Sĩ quan đi ngày hôm nay?

Sau đó Tổng Lãnh sự gửi anh ta để chụp ảnh. Tất cả là như vậy. Anh ta đi chỉ để cho vui. Anh đến gặp tôi; tôi quên tên anh. Tôi nói, “được rồi, không sao hết.”

Tôi không biết là chúng tôi sẽ có một trận chiến hay bất cứ điều gì như thế. Bởi vì chiến hạm được dự trù trở về vào ngày hôm sau.”

••• HQ Đại tá Nguyễn Xuân Sơn Tư lệnh Hạm đội. *

“Chuyện HQ 16 ra Hoàng Sa đến tai tòa Tổng Lãnh sự HK ở Đà Nẵng và Kosh muốn đi theo. Đó là lý do tại sao chúng tôi có người Mỹ trên tàu. Anh ấy là người của tòa Tổng Lãnh sự ở Đà Nẵng. Anh ấy không biết gì về việc Trung Cộng xâm nhập trong khu vực đó. Anh ấy chỉ muốn đi theo”.

Phần trả lời qua hai cuộc phỏng vấn Đô đốc Thoại và Đại tá Sơn do Hải quân Hoa Kỳ thực hiện xác nhận là chính Tướng Ngô Quang Trưởng Tư lệnh Vùng 1 Chiến thuật là người đã đưa ra ý kiến về việc xây phi đạo trên đảo Hoàng Sa và đây là lý do tại sao HQ 16 chở toán Công binh ra Hoàng Sa và luôn tiện Gerald Kosh tháp tùng.

3.- Tình trạng trú đóng trên các đảo trong nhóm Nguyệt Thiềm (Lưỡi Liềm)

Trang 152 ‘CTTCB’ ĐĐ Thoại viết:

• Nhưng ông lại mâu thuẩn khi trả lời BBC trong tháng 1/2010: “Những đảo kia thuộc quyền kiểm soát của VNCH, và không có quân.”

• Và tiếp theo trong lần phỏng vấn với Hải quân Hoa Kỳ: [“Chiến hạm đi quan sát và phát hiện có nhiều người trên đảo khác. Đảo từng bị bỏ hoang, không ai ở trên đảo này. Như các đảo Cam Tuyền, Quang Hòa và Duy Mộng. Nhưng bây giờ thấy nhiều người, với lều.

NHẬN XÉT: bắt đầu từ 5 tháng 10-1959, Tỉnh đoàn Bảo an (sau này đổi tên là Địa phương quân) thuộc tỉnh Quảng Nam gởi 43 lính Bảo an ra Hoàng Sa thay thế Đại đội TQLC, tuy nhiên một số TQLC thuộc Tiểu đoàn 3 còn được duy trì cho đến cuối năm 1963.

Từ năm 1964 duy nhất chỉ còn toán ĐPQ khoảng một Trung đội trú đóng trên đảo Hoàng Sa.

4.-Diễn tiến trước khi TT Thiệu đến thăm Vùng 1 Duyên hải

Trong sách, ĐĐ Thoại đã nêu ra các sự kiện dồn dập và căng thẳng để chứng minh sự hợp lý thủ bút của TT Thiệu.

a.- Ngày 15/01

••• Trích trong‘CTTCB’: “Khi chiến hạm vừa khởi hành từ Đà Nẵng thì tiểu khu Quảng Nam cho hay địa phương quân trên đảo báo cáo là thấy một vài ghe đánh cá xuất hiện rất gần bờ tại đảo Pattle. Tôi liền chuyển tin tức đó cho chiến hạm HQ 16, ngay khi đến nơi phải đi tuần chung quanh tất cả đảo và báo cáo chi tiết.Sáng ngày 16 (đúng ra là ngày 15/01), chiến hạm HQ 16 khi đến nơi vùng đảo thuộc chủ quyền của Việt Nam, báo cáo rằng có một số tàu đánh cá chạy về hướng Bắc và đồng thời khi người nhái của Hải quân Việt Nam đổ bộđể thám sát các đảo Duncan và Drummond thì đụng ngay một toán quân nhân Trung Cộng …(trang 155)

••• Từ nhật ký hành quân TTHQ/HQ

• lúc 10:00H: HQ 16 đến đảo Hoàng Sa, neo ở hướng Đông Nam, sau khi hoàn tất nhiệm vụ đưa phái đoàn tháp tùng lên đảo, nhổ neo vận chuyển đến thả trôi ở hướng Đông đảo Cam Tuyền.

• lúc 14:40H: phát hiện cờ TC trên đảo Cam Tuyền cùng với 1 tàu đánh cá neo gần bờ treo cờ đảng Cộng sản Trung Hoa màu đỏ với hình cái búa và cái liềm. Tàu mang số 402, có tên là Ngư (viết bằng tiếng Trung Hoa). Tàu có 2 antenna và cần trục trên boong tàu để điều khiển lưới, nhưng không thấy lưới hoặc vũ khí. Đã có báo cáo tàu neo trong khu vực này từ ngày 10 tháng 1-1974. Có nhiều ghe nhỏ quanh tàu. HQ 16 dùng quang hiệu để hỏi lý do tàu có mặt nơi đây, nhưng không được trả lời.

(HQ Đại úy Đào Dân diễn tả tương tự: “Bao nhiêu ống nhòm đổ đồn vào nó, và khi tàu đến gần hơn, nền cờ đỏ và 5 ngôi sao vàng ở ngay góc làm cho tôi hơi khựng lại. Tàu Trung Cộng.” Ngoài ra, ông cũng không ghi nhận tàu có trang bị vũ khí )

• lúc 17:30H: HQ 16 dùng tiểu đĩnh với 6 nhân viên đến gần kiểm soát tàu xâm nhập, người trên tàu ra cử chỉ làm dấu hiệu không muốn họ đến gần và chỉ cờ TC trên đảo Cam Tuyền.

• lúc 18:00H: tiểu đĩnh trở về tàu, sau đó HQ 16 nhận chỉ thị thám sát các đảo còn lại là Vĩnh Lạc, Quang Hòa và Duy Mộng.

••• Điện văn tòa Đại sứ HK gởi về BNG/HK: “ Lúc 14:40H ngày 15 tháng 1, HQ 16 phát hiện một tàu đánh cá TC trọng tải khoảng 100 tấn, mang số 402 neo gần đảo Cam Tuyền và thấy cờ TC trên đảo.”

Các dẫn chứng trên đã xác nhận HQ 16 có mặt ở Hoàng Sa ngày 15-01 cho đến hết ngày 18-01 và trong khoảng thời gian này không hề có chuyện “Sáng ngày 16 … người nhái của Hải quân Việt Nam đổ bộđể thám sát các đảo Duncan và Drummond thì đụng ngay một toán quân nhân Trung Cộng”.Và cũng không ngạc nhiên khi sự thật được phóng đại qua qua bài viết THĐ 47 của Đại tá khuê: “HQ 16 đến Hoàng Sa vào sáng ngày 15/1/74, chiến hạm phát hiện nhiều ngư thuyền võ trang Trung Cộng hiện diện trong nhóm “Nguyệt Thiềm”. Ngoại trừđảo Pattle (Hoàng Sa), các đảo còn lại đều có cờ Trung Cộng. Trung Cộng đã chiếm đóng đảo Duncan.”(trang 297)

Và tiếp theo trong trang 298:

“Hồi 10:00H, HQ 16 neo tại Đông Nam đảo Pattle, sau đó nhổ neo tuần tiễu và đã phát giác trên đảo Robert có cắm cờ Trung Cộng và gần đó có một tàu đánh cá Trung Cộng. Tàu này mầu xanh xám, mang tên Nam Ngư, số 402. Vỏ bằng sắt, mũi hình chữ “V”, trọng tải 130 tấn, trang bịđại bác 25 ly.”

b.- NGÀY 16-01

••• Trích trong‘CTTCB’:

“Trong đêm tình hình yên lặng. Sáng ngày 17/01, tuần dương hạm HQ 16 báo cáo là hai tàu đánh cá Trung Cộng không tuân lịnh của chiến hạm Việt Nam ra khỏi lãnh hải Việt Nam.

Ngoài ra chiến hạm HQ 16 báo cáo sự xuất hiện của hai tàu chở quân của Trung Cộng đến gần đảo và trên bờ có cắm nhiều cờ Trung Cộng. Trung tá Thự cho một toán đổ bộ gồm một trung úy và mười bốn đoàn viên của chiến hạm trang bị M79 và súng cá nhân lên bờ bằng xuồng cao su để nhổ hết cờ Trung Cộng và thay bằng cờ Việt Nam. Khi lên bờ toán này gặp nhiều người Trung Hoa nhưng không rõ là ngư phủ hay binh sĩ tuy nhiên toán đổ bộ được chỉ thị không được bắn trước trừ khi phải tự vệ… Trong lúc đó vì chiến hạm HQ 16 phải di chuyển chiến thuật nên toán đổ bộ sau khi xong công tác phải ở lại trên đảo và sống với lương thực khô mang theo.”(trang 156)Đúng 8 giờ sáng ngày hôm sau, tổng thống và phái đoàn …đến bộ tư lịnh Vùng 1 Duyên Hải bằng xe…Tôi nhấn mạnh việc chiến hạm Việt Nam cố gắng mời chiến hạm Trung Cộng rời khỏi lãnh hải một cách ôn hòa nhưng tình hình trong 24 giờ qua cho thấy Trung Cộng có ý định khiêu khích (trang 157).

••• Từ nhật ký hành quân TTHQ/HQ

Sáng ngày hôm sau 16 tháng 1, HQ 16 thám sát các đảo khác trong nhóm Nguyệt Thiềm và phát hiện người trên đảo Quang Hòa và tàu thuyền di chuyển chung quanh đảo Duy Mộng.

• lúc 11:00H: HQ 16 đưa một toán nhân viên lên thám sát đảo Vĩnh Lạc. Kết quả tìm thấy một quả lựu đạn, một chai rượu Suntory và nơi giấu thực phẩm trống trơn. Toán này trở về tàu lúc 12:25H sau khi cắm 2 lá cờ VNCH trên đảo.

• lúc 11:50H: HQ 16 báo cáo phát hiện 1 tàu TC di chuyển chung quanh đảo Cam Tuyền, tuy nhiên vì khoảng cách xa không thể xác định rõ chi tiết.

••• Điện văn tòa Đại sứ HK gởi về BNG/HK: “ Sáng ngày hôm sau 16 tháng 1, HQ 16 thám sát các đảo khác trong nhóm Nguyệt Thiềm và phát hiện người trên đảo Quang Hòa và tàu thuyền di chuyển chung quanh đảo Duy Mộng.”

_________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉTa.- ĐĐ Thoại: Qua hai trang 155&156 trong sách ‘CTTCB’ có thể nhận ra tình hình trước khi TT Thiệu đến BTL/V1DH được ĐĐ Thoại ghi nhận như sau:

• HQ 16 báo cáo có một số tàu đánh cá chạy về hướng Bắc.

• Người nhái của Hải quân Việt Nam đổ bộ để thám sát các đảo Duncan và Drummond thì đụng ngay một toán quân nhân Trung Cộng.

• Hai tàu đánh cá Trung Cộng không tuân lịnh của chiến hạm Việt Nam ra khỏi lãnh hải Việt Nam.

• HQ 16 báo cáo sự xuất hiện của hai tàu chở quân của Trung Cộng đến gần đảo và trên bờ có cắm nhiều cờ Trung Cộng.

• Trung tá Thự cho một toán đổ bộ …nhổ hết cờ Trung Cộng và thay bằng cờ Việt Nam.

• Khi lên bờ toán này gặp nhiều người Trung Hoa nhưng không rõ là ngư phủ hay binh sĩ.

• Toán đổ bộ sau khi xong công tác phải ở lại trên đảo và sống với lương thực khô mang theo.

Đúng 8 giờ sáng ngày hôm sau, tổng thống và phái đoàn …đến bộ tư lịnh Vùng 1 Duyên Hải bằng xe …Tôi nhấn mạnh việc chiến hạm Việt Nam cố gắng mời chiến hạm Trung Cộng rời khỏi lãnh hải một cách ôn hòa nhưng tình hình trong 24 giờ qua cho thấy Trung Cộng có ý định khiêu khích (trang 157).”

_______________________________________________________________________________________________________________________

b.- HQ Đại tá Phạm Mạnh Khuê trong THĐ 47

• nhiều ngư thuyền võ trang Trung Cộng hiện diện trong nhóm “Nguyệt Thiềm”.

• Ngoại trừđảo Pattle (Hoàng Sa), các đảo còn lại đều có cờ Trung Cộng.

• Trung Cộng đã chiếm đóng đảo Duncan.

• tàu đánh cá Trung Cộng trang bịđại bác 25 ly.”

c.- Trong khi nhật ký hành quân TTHQ/HQ ghi nhận• HQ 16không có nhận chỉ thị đi tuần khi đến Hoàng Sa. Do đó sau khi đưa toán tháp tùng lên đảo HS, HQ 16 trở ra thả trôi gần đảo Cam Tuyền phát hiện tàu đánh cá mang số 402 và cờ TC trên đảo.

• Chỉ có 1 tàu đánh cá và HQ 16 không có ra lịnh cho tàu này ra khỏi lãnh hải Việt Nam.

• Không có báo cáo nào ghi nhận sự xuất hiện của hai tàu chở quân của Trung Cộng

• TT Thiệu đến BTL/V1DH lúc 08:00H ngày 16/01, trong khi HQ 16 đưa nhân viên cơ hữu lên đảo Vĩnh Lạc lúc 11:00H.

• Trên đảo Vĩnh Lạc không có ‘nhiều người Trung Hoa’ và không có cờ TC như ĐĐ Thoại viết trong sách.

• Toán đổ bộ HQ 16 trở về tàu lúc 12:25H, không ở lại trên đảo.

• Sáng ngày 17/01, HQ 16 đưa toán 15 người trở lên đảo Vĩnh Lạc.

5.- Thủ bút TT Thiệua.- ĐĐ Thoại

• Trong sách ‘CTTCB’: “Tổng thống bảo tôi cho đánh máy ngay chỉ thị này và cho một sĩ quan mang tay về cho thủ tướng Khiêm chỉ thị trên.” • Trong cuộc phỏng vấn: “Thủ bút chỉ thị của TT Thiệu đã được đánh máy lại …Các bản đánh máy được sĩ quan mang tay về Sài Gòn trong ngày hôm đó cho Bộ Tư lệnh Hải quân (ai có đọc bản này thì tôi không rõ) và văn phòng Thủ tướng Đại tướng Trần Thiện Khiêm …” (trang 348 Tài liệu phỏng vấn _Hải Chiến Hoàng Sa_ của Ủy ban Nghiên cứu Hải chiến Hoàng Sa, xuất bản năm 2010 tại Hoa Kỳ)

b.- HQ Đại tá Nguyễn Xuân Sơn: “Tổng thống chỉ thịtrao cho Thủ tướng và Tổng Tham mưu trưởng mỗi vị một bản sao. Đó là thủ bút của chính ông.” (HQHK phỏng vấn tháng 7/1975)

c.- ĐĐ Chơn: “Tổng thống ra lệnh cho ông Thoại có giấy viết tay đàng hoàng, viết dài lắm, tôi đãđọc lệnh đó (khi ởĐà Nẵng), …” (trang 325 Tài liệu phỏng vấn _Hải chiến Hoàng Sa_ của Ủy ban Nghiên cứu Hải chiến Hoàng Sa, xuất bản năm 2010 tại Hoa Kỳ)

______________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT: ĐĐ Chơn xác nhận ông đọc thủ bút TT Thiệu khi ông ở Đà Nẵng. Nếu có người mang thủ bút quan trọng của TT Thiệu về BTL/HQ sao ông lại không biết, không đọc!

________________________________________________________________________________________

6.- HQ 4 rời Đà Nẵng

a.- Trích từ ‘Hồ Văn Kỳ-Thoại_Naval Battle of The Paracels_Cornell University_2014’: “Trở về BTL/HQ chiều tối ngày hôm đó, tôi gởi khu trục hạm HQ 4, dưới quyền chỉ huy của HQ Trung tá Vũ hữu San ra Hoàng Sa hợp lực với HQ 16. Sáng ngày hôm sau, 17/01 TT Thiệu đến BTL/V1DH ở Đà Nẵng.”b.- Trích trong‘CTTCB’: “Sáng ngày 17 tháng 1… BTL/HQ biệt phái thêm cho Hải Quân V1DH khu trục hạm Trần Khánh Dư HQ 4.’ (trang 156&157)

c.- Từ nhật ký hành quân TTHQ/HQ: Lúc 21:30H ngày 16/01 HQ 4 rời Đà Nẵng với 27 Biệt hải thuộc Sở Phòng vệ Duyên hải và một nhiếp ảnh viên.

________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT• Dẫn chúng “a” cho thấy HQ 4 ra HS vào chiều ngày 15/01.

• Dẫn chứng “b” không chính xác. Thật sự HQ 4 đang biệt phái và dưới quyền điều động của V1DH.

• Dẫn chứng “c” cho thấy thực sự HQ 4 ra HS lúc 9 giờ 30 đêm 16/01.

_______________________________________________________________________________________________________________________7.- Toán Người nhái đổ bộ lên đảoTheo ĐĐ Thoại: “Trung úy Đơn, sĩ quan người nhái bị tử thương ngay lúc đầu khi xuồng cao su vừa đến bờ. Vì lực lượng người nhái Việt Nam quá ít nên sau cùng phải đầu hàng và bị bắt làm tù binh. (trang 172&173)”.

Thực sự toán người nhái triệt thoái về tàu, không ai bị bắt làm tù binh.

8.- Toán Biệt hải trên đảo Hoàng Sa

Theo Đô đốc Thoại: ‘Toán đổ bộ của khu trục hạm Trần Khánh Dư, trên đảo Cam Tuyền cũng như nhân viên đài khí tượng, địa phương quân và biệt hải trên đảo Hoàng Sa bị bắt làm tù binh, tổng cộng 43 người”. (trang 173)

Thực sự trên đảo Hoàng Sa không có Biệt hải và tổng cộng có 48 người bị bắt làm tù binh.

9.- Toán đổ bộ của HQ 16

ĐĐ Thoại viết: “Toán đổ bộ của chiến hạm HQ 16 được lịnh trở ra chiến hạm …(trang 166) …Toán đổ bộ của HQ 16 trên xuồng cao su đang chèo ra khơi thì trận hải chiến bắt đầu …” (trang 167)

______________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT: Dựa theo chú thích 92 ở phần dưới trang 166 thì đây là toán đổ bộ lên đảo Vĩnh Lạc.

Trận chiến chưa thực sự bắt đầu. Họ đang ở trên đảo Vĩnh Lạc cách xa vùng chiến hơn 10 hải lý, ra lịnh cho họ chèo trở ra chiến hạm để làm gì?

Toán này xuống bè đào thoát trong ngày 20/1 sau khi TC bắt đầu tấn công lên đảo Cam Tuyền.

_______________________________________________________________________________________________________________________

10.- Tăng phái HQ 6 và HQ 11

ĐĐ Thoại cho là: “Tôi thấy tình hình sau đó trở nên bi đát ví như châu chấu đá voi, tới không được mà lùi cũng chết. Giải pháp duy nhất mà một cấp chỉ huy tối thiểu phải làm là xin tăng viện. Bộ Tư Lịnh tăng phái thêm cho Vùng 1 Duyên Hải hai chiến hạm nữa là tuần dương hạm Trần Quốc Toản (HQ 6) và hộ tống hạm Chí Linh (HQ 11).” (trang 169)

_______________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT: trong lúc này trận chiến vẫn đang tiếp diễn.

• Xin tăng viện vào giờ phút này có quá trễ hay không?

• Có lẽ ĐĐ Thoại quên là HQ 11 đang ở dưới quyền sử dụng và điều động của V1DH.

Chính ông đã ra lịnh toán tăng phái gồm Hộ tống hạm Chí Linh HQ 11 và 3 Tuần duyên đĩnh (WPB) 709, 711 và 723 mang theo 91 Địa phương quân thuộc Tiểu khu Quảng Nam và 15 Biệt hải thuộc Sở Phòng vệ Duyên hải ra Hoàng Sa.

Toán tăng phái rời Đà Nẵng lúc 22:35H ngày 18/1, trong giờ phút này họ đang trên đường tới Hoàng Sa. Cần gì phải xin tăng phái thêm HQ 11!

_______________________________________________________________________________________________________________________

Những điểm không chính xác trongcuộc phỏng vấn với Hải quân Hoa Kỳ••• Theo ĐĐ Thoại: “Chiến hạm đi quan sát và phát hiện có nhiều người trên đảo khác. Đảo từng bị bỏ hoang, không ai ở trên đảo này. Như các đảo Cam Tuyền, Quang Hòa và Duy Mộng. Nhưng bây giờ thấy nhiều người, với lều. Chiến hạm báo cáo lên tôi. Đêm đó tôi đi dự buổi cơm chiều và nói chuyện với Tướng Trưởng.

NHẬN XÉT: Ngày 15/01 sau khi đưa người lên đảo Hoàng Sa, HQ 16 thả trôi gần đảo Cam Tuyền và chỉ phát hiện 1 tàu TC không võ trang gần đảo Cam Tuyền.

Trên đảo Cam Tuyền có cờ TC nhưng không có người.

Ngoài ra HQ 16 không nhận được lệnh đi quan sát các đảo Quang Hòa và Duy Mộng.

••• “Và chiến hạm báo cáo có vài tàu đánh cá, tàu đánh cá TC, đi vòng quanh bảo chiến hạm ra khỏi vùng, bắt đầu đẩy và đụng vô hông chiến hạm.

– Tàu VN đụng tàu TC?

Không, tàu đánh cá TC đâm vô chiến hạm. Tôi có nhiều hình ảnh. Họ cũng ra dấu hiệu. Sau đó tôi báo cáo cho Tướng Trưởng và ông bảo chính tôi nên tường trình lên TT Thiệu. Vì thế tôi nói với ông (TT Thiệu) vào buổi cơm chiều.

_______________________________________________________________________________________________________________________NHẬN XÉT: Chiến hạm VN được ĐĐ Thoại ám chỉ là HQ 16, các sự kiện xảy ra vào chiều 15/1.

HQ 16 chỉ phát hiện một tàu đánh cá, không có sự va chạm nào giữa HQ 16 và tàu đánh cá TC. Buổi tiệc khoản đãi TT Thiệu được tổ chức vào chiều ngày 15/01.

Sự kiện tàu đánh cá TC cố tình đâm vô HQ 4 xảy ra trong ngày 18/01.

________________________________________________________________________________________

Điểm không chính xác trong bài viết‘Naval Battle of The Paracels’:“Khi chiến hạm đến Hoàng Sa sáng ngày 16/1, Hạm trưởng để ý thấy một vài tàu đánh cá không treo cờ đang di chuyển chung quanh các đảo và trên đảo Vĩnh Lạc có nhiều cờ nhỏ.” (Cornell University _2014 _trang 153-157)

_______________________________________________________________________________________________________________________

NHẬN XÉT: Thực sự HQ 16 phát hiện cờ TC trên đảo Cam Tuyền cùng với 1 tàu đánh cá neo gần bờ treo cờ đảng Cộng sản Trung Hoa màu đỏ với hình cái búa và cái liềm.

Trên đảo Vĩnh Lạc không có cờ.

________________________________________________________________________________________

Những điểm không chính xác trongcuộc phỏng vấn với BBC ngày 19/01/2010• ĐĐ Thoại kể lại: “Trong các đảo thuộc chủ quyền VN thì đảo Hoàng Sa (Pattle) có người ở. Trên đảo có đài khí tượng và một đại đội línhđồn trú.”Nhưng khi trả lời trong cuộc phỏng vấn với HQHK thì chỉ có một Trung đội:

Thực sự chỉ có một Trung đội ĐPQ đồn trú trên đảo Hoàng Sa.

• Và ông kể tiếp: “Khi thấy xuất hiện một số sinh hoạt khác thường trên đảo, chúng tôi cử người nhái và biệt hải lên thăm dò thì thấy quân nhân lạ và những chiếc tàu đánh cá có võ trang xuất hiện xung quanh.”

Không hiểu ông dẫn chứng sự kiện trên xảy ra vào lúc nào và trên đảo nào?

Chỉ có lần chạm trán thật sự giữa Người nhái và Biệt hải xảy ra trong sáng ngày 19/01/1974 khi họđổ bộ lên đảo Quang Hòa thì bị lính Trung Cộng nổ súng gây thương vong.Qua dẫn chứng từ sách, bài viết và các lần phỏng vấn đã cho thấy hình như các sự kiện xảy ra trong ngày 15 và sáng ngày 16/1 đã được ĐĐ Thoại diễn tả theo ý hướng làm cho tình hình có vẽ trầm trọng hơn để rồi từ đó:

Điểm chính yếu mà ông muốn nêu ra chính là sự hợp lý của thủ bút Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cho phép ông dùng vũ lực.

NHẬN XÉT VỀ YẾU TỐ THỜI GIAN

Nếu đọc kỹ bài ‘TRẬN HẢI CHIẾN TẠI HOÀNG SA’ của ĐĐ Thoại, thật sự không thể hiểu thứ tự thời gian

các diễn tiến xảy ra như thế nào:

– trang 155: sáng ngày 16, HQ 16 đến Hoàng Sa …

– trang 155: chiều ngày 16-1 gặp TT Thiệu ở BCH/1/Tiếp vận ở Mỹ Khê…TT Thiệu chỉ thị ĐĐ Thoại chuẩn bị để ngày hôm sau lúc 8 giờ sáng TT sẽ cùng phái đoàn đến BTL/V1DH.

NHẬN XÉT: như vậy TT Thiệu sẽ đến BTL/V1DH ngày 17/01.

– trang 156&157: ĐĐ Thoại viết tiếp: “Trong đêm tình hình yên lặng. Sáng ngày 17/01, tuần dương hạm HQ 16 báo cáo là hai tàu đánh cá Trung Cộng không tuân lịnh của chiến hạm Việt Nam ra khỏi lãnh hải Việt Nam…

Đúng 8 giờ sáng ngày hôm sau, tổng thống và phái đoàn …đến bộ tư lịnh Vùng 1 Duyên Hải bằng xe …Tôi nhấn mạnh việc chiến hạm Việt Nam cố gắng mời chiến hạm Trung Cộng rời khỏi lãnh hải một cách ôn hòa nhưng tình hình trong 24 giờ qua cho thấy Trung Cộng có ý định khiêu khích (trang 157).”

NHẬN XÉT: qua đoạn viết trên, sẽ nhận ra là ĐĐ Thoại có ý muốn người đọc hiểu là TT Thiệu đến Vùng 1 Duyên hải ngày 18/01, tức là sau khi HQ 16 báo cáo ‘hai tàu đánh cá Trung Cộng không tuân lịnh của chiến hạm Việt Nam ra khỏi lãnh hải Việt Nam…sự xuất hiện của hai tàu chở quân của Trung Cộng đến gần đảo và trên bờ có cắm nhiều cờ Trung Cộng. Trung tá Thự cho một toán đổ bộ gồm một trung úy và mười bốn đoàn viên của chiến hạm trang bị M79 và súng cá nhân lên bờ…Khi lên bờ toán này gặp nhiều người Trung Hoa nhưng không rõ là ngư phủ hay binh sĩ tuy nhiên toán đổ bộ được chỉ thị không được bắn trước trừ khi phải tự vệ …’Như vậy là tình hình thật sự nghiêm trọng, do vậy để thi hành lịnh của TT Thiệu cho phép ĐĐ Thoại được ‘toàn quyền sử dụng vũ khí để bảo vệ sự vẹn toàn của lãnh thổ Việt Nam Cộng Hòa’ qua sáng hôm sau quân ta thực hiện ngay cuộc hành quân tái chiếm đảo Quang Hòa và khai hỏa vô tàu địch.

Tuy nhiên các dẫn chứng sau đây chứng minh ngược lại là thật sự TT Thiệu đã đến Đà Nẵng chiều ngày 15/01 và sau đó đến BTL/V1DH sáng 16/01.

••• Tòa Đại sứ HK: “Ngày 14 tháng 1, chiến hạm Hải quân Việt Nam HQ 16, nguyên là loại Cutter của lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ, rời Đà Nẵng lúc 17:50H một trong các chuyến công tác thường lệ mà thời gian lần nữa không được dự kiến sẽ vượt quá 72 giờ.”

••• phỏng vấn do Trung tâm Hải sử Hải quân/HK thực hiện, ĐĐ Thoại trả lời về chuyến đi ngắn hạn của G.Kosh: “Anh ấy đã đến đó, và sau đó tôi nhớ anh rời Đà Nẵng tối ngày thứ Hai và tôi dự trù anh trở lại Đà Nẵng sáng ngày thứ Tư.”

Căn cứ theo lịch tháng 1, ngày thứ Hai là ngày 14 tháng 1, ngày thứ Tư là ngày 16 tháng 1.

Tài liệu TTHQ/HQ xác nhận HQ 16 rời Đà Nẵng chiều ngày 14/01 và đến Hoàng Sa sáng ngày 15/01, trưa ngày hôm đó phát hiện tàu TC. Sáng ngày hôm sau 16/01, ĐĐ Thoại trình bày sự kiện lên TT Thiệu.

••• Bài viết Hành quân Trần Hưng Đạo 47 của HQ Đại tá Phạm Mạnh Khuê: “đồng thời cũng chỉ thị Tư Lệnh Vùng I Duyên Hải trình bày trực tiếp sự kiện trên lên Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa nhân dịp Tổng thống đến Bộ Tư lệnh Vùng 1 Duyên hải ngày 16 tháng 1 năm 1974.”

(Đại tá Khuê và ĐĐ Thoại cùng khóa 4/SQHQ/NT)

•••điện văn số 046612 ngày 22 tháng 1 của Toà Đại sứ gởi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (BNG/HK):

Lịch trình TT Thiệu thăm viếng Quân đoàn I

– Ngày 15/01, TT Thiệu bắt đầu ủy lạo một số đơn vị ngoài mặt trận thuộc tỉnh Quảng Ngải. Vào chiều ngày 15, ông đến Đà Nẵng và dùng cơm tối tại Bộ Chỉ huy Tiếp vận I ở Mỹ Khê.

– Ngày 16/01, lúc 8 giờ sáng TT Thiệu đến Bộ Tư lệnh/Vùng 1 Duyên hải (BTL/VIDH). Sau đó ông thăm các chiến sĩ đóng tại phía Bắc đèo Hải Vân.

Rõ ràng là TT Thiệu đã rời Vùng 1 Chiến Thuật sau ngày 16/01, làm sao ông có thể có mặt tại BTL/V1DH ngày 18/01?

ĐĐ Thoại đã viết sai về ngày HQ 16 rời Đà Nẵng, do vậy các sự việc tiếp theo như ngày HQ 16 đến Hoàng Sa và ngày TT Thiệu đến BTL/V1DH cũng sai đi (tuy nhiên trong bài phỏng vấn do Oscar P. Fitzgerald thực hiệnông trả lời đúng là ngày thứ Hai tức là ngày 14-01).

Sự mâu thuẫn trong các dẫn chứng về thời gian đã đưa đến sự tương phản trong các bài viết dựa trên tham khảo từ cuốn sách của ông.

Ví dụ nếu dựa vào trang 155 thì TT Thiệu sẽ đến V1DH vào sáng ngày 17-1 trong khi dựa vào trang 157 thì ông sẽ đến ngày 18-1 (thực sự TT Thiệu đến V1DH sáng ngày 16-1).

Và ngay cả Tiến sỹ Nguyễn Tiến Hưng cũng đã sai lầm dựa vào cuốn sách của ĐĐ Thoại khi ông xác định: “Ngày 18 tháng 1, Tổng thống Thiệu bay ra tận Đà Nẵng, lấy giấy ra viết tay thẳng cho PhóĐềđốc Hồ Văn Kỳ Thoại, Tư lệnh Hải quân Vùng 1 Duyên hải.”

Dù vậy, trong bài viết “Hải Chiến Hoàng Sa 19.01.1974 -Một vài dữ kiện do Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng nêu ra.” Để trả lời thắc mắc một số cựu Hải quân, ĐĐ Thoại vẫn quả quyết:

“Tổng thống Thiệu đi kinh lý miền Trung và dự cơm tối tại Sơn Chà đêm 16 tháng giêng 1974 và đến Bộ Tư Lịnh Vùng 1 Duyên Hải đúng 8 giờ sáng ngày 17 tháng 1, 1974 (không phải ngày 18 tháng 1, 1974).” (www.navygermany.gerussa.com)

Và cũng tương tự khi ông viết về HQ 4:

– trang 156&157: Sáng ngày 17 tháng 1…BTL/HQ biệt phái thêm cho Hải Quân V1DH khu trục hạm Trần Khánh Dư HQ 4

– trang 157: Đúng 8 giờ sáng hôm sau, TT Thiệu và phái đoàn đến BTL/V1DH.

– trang 160: Khi khu trục hạm Trần Khánh Dư (HQ4) đến Đà Nẵng …

– trang 164: Mười giờ sáng ngày 18 tháng 1, trung tá San, hạm trưởng khu trục hạm Trần Khánh Dư (HQ4) cho toán đổ bộ lên bờ gồm 1 trung úy và 13 đoàn viên để thám sát đảo Cam Tuyền…

Trong khi thực sự HQ 4 rời Đà Nẵng lúc 21:30H ngày 16/01, đến Hoàng Sa lúc 15:00H ngày hôm sau 17/01, sau đó lập tức đưa toán Biệt hải lên thám sát đảo Cam Tuyền.

Không hiểu sao, ĐĐ Thoại lại có thể lẫn lộn về thời gian và ông cũng không muốn viết nhiều về những diễn tiến quan trọng từ sáng sớm ngày 19/01 cho đến khi khai hỏa mà chính ông đóng vai trò chủ yếu. Và tương tự nhưĐại Tá Khuê, ông chấm dứt trận chiến vào lúc 11:00H.Đây là một sự sơý hay chủ ý?

Trong cuốn sách ‘Can Trường Trong Chiến Bại’, ông tập trung vào vấn đề chính yếu là thủ bút của TT Thiệu đã cho phép ông ra lịnh khai hỏa.

Do vậy ông đã sắp xếp những sự kiện dồn dập, có tính cách nghiêm trọng để căn cứ vào đó TT Thiệu viết thủ bút cho phép ông được quyền khai hỏa vì như thế “lịnh khai hỏa” trận hải chiến lịch sử của TT Thiệu mới hợp lý và có giá trị.

ĐÔĐỐC THOẠI VÀ HQ ĐẠI TÁ HÀ VĂN NGẠCTrong sách ĐĐ Thoại cho biết lý do chọn Đại tá Ngạc chỉ là ngẫu nhiên khi ông có mặt tại Đà Nẵng.

Vì nhu cầu hành quân khẩn cấp cần phải có một vị chỉ huy các đơn vị hiện diện ngoài Hoàng Sa nên Đại tá Ngạc đã tình nguyện. Và ĐĐ Thoại “rất cảm kích về sự tình nguyện của đại tá Ngạc.” (trang 162).

Chính vì thế trong sách ông hết lời ca ngợi Đại tá Ngạc: “… Anh là một anh hùng trong lịch sử hải chiến…” (khi liên lạc điện thoại với đại tá Ngạc tháng 2/1999 _trang 177) và nơi trang 178 ông còn viết thêm: “Đại tá Hà Văn Ngạc… xứng đáng là… anh hùng của Quân lực Việt Nam.”

• Tuy nhiên sự thật không dừng lại nơi đây, những gì ông trả lời trong cuộc phỏng vấn với HQ/HK hoàn toàn mâu thuẩn:

“Q. Tại sao ông chọn Đại tá Ngạc?

A. Bởi vì ông ấy là người thâm niên thuộc hạm đội. Tôi đã chọn Đại tá Thiện vì tôi biết Thiện giỏi hơn. Tôi biết Thiện có nhiều khả năng. Nhưng trong lúc này Thiện đang ở Nha Trang để cố gắng trục vớt một chiếc tàu. Thiện là Chỉ huy trưởng Hải đội Chuyển vận và Đổ bộ. Nhưng tôi yêu cầu Sài Gòn gửi ra cho tôi Thiện thay vì Ngạc. Nhưng Thiện đã bay về Sài Gòn, và ông đã ở lại qua đêm, và khi ông đến đây thì đã quá muộn. Tôi phải gửi Ngạc ra.”

______________________________________________________________________________________________________________________NHẬN XÉT: Đoạn trả lời phỏng vấn trên về việc ĐĐ Thoại thoạt đầu đề nghị BTL/HQ gởi Đại tá Thiện là chính xác. Đại tá Thiện xác nhận trong cuộc phỏng vấn với UBHS là ông được lệnh về Sài Gòn trình diện Phó Đề đốc Tham mưu trưởng Diệp Quang Thủy để lấy sự vụ lệnh gấp ra Đà Nẵng trình diện ĐĐ Thoại (Phỏng vấn HQ Đại tá Nguyễn Văn Thiện_trang 410_UBNC/HCHS).

_______________________________________________________________________________________________________________________• Trận hải chiến chấm dứt, ĐĐ Thoại phê bình Đại tá Ngạc:

“- Hỏi:Ông có hài lòng với thành tích của ông ấy?

–Đáp:Không, thực sự không. Nhưng tôi nghĩ lý do vì đây là trận hải chiến đầu tiên của ông; thứ hai, các tàu không thích hợp cho trận hải chiến.”

Và một trong các lý do ông không hài lòng vì:

1.- HQ 5 bắn lầm HQ 16:

“vào lúc này, 2 chiến hạm ta và 2 chiến hạm địch quá gần nhau. Đại tá Ngạc đặt hai chiến hạm của ông quá xa ở phía bên kia đảo. Có lẽ một quả đạn trúng HQ 16. Chiếc HQ 16 bị trúng có lẽ do đạn của ta. Vì ở phía bên kia đảo, họ cũng đang đánh nhau.” (trang 51_ phỏng vấn với HQHK)

(LTG: ĐĐ Thoại muốn nói là HQ 4 và HQ 5 quá gần 271 và 274, trong khi quá xa HQ 10 và HQ 16)

2.- Đại tá Ngạc đã thẳng thắng trình bày ý kiến đôi khi phản bác lịnh của ĐĐ Thoại trong giai đoạn rút quân về tàu và chuẩn bị khai hỏa. Do vậy đã đưa đến sự can dự của Tham mưu trưởng Phó Đề đốc Diệp Quang Thủy.

3.- Đại tá Ngạc đã tự ý ra lịnh di tản khỏi vùng giao chiến lúc 11:00H.

NHẬN XÉT VỀ PHẢN ỨNG CỦA ĐÔĐỐC THOẠI

1.- ƯU ĐIỂMa.-Tuyệt đối thi hành mệnh lệnh thượng cấp.

Là sĩ quan gương mẫu, ông thi hành lịnh của TT Thiệu đuổi tàu TC ra khỏi lãnh hải nhưng không bắt giữ và tuân hành lịnh của BTL/HQ khi ra lịnh cho các chiến hạm chuẩn bị tái chiếm Quang Hòa.

Với lực lượng TC trên biển và trên đảo so sánh với lực lượng ta sau khi HQ 5 vừa đến Hoàng Sa thì đây là điều khả thi vì chính ông cũng đã trình lên BTL/HQ là việc tái chiếm đảo Quang Hòa cần được thực hiện càng sớm càng tốt bởi vì họ chưa sẵn sàng.

Tuy nhiên khoảng 4 giờ sau khi HQ 5 đến vùng, TC lập tức tăng cường 389 và 396. Qua sáng ngày 19/01 chúng đưa 400 quân lên đảo Quang Hòa, chứng tỏđịch đã sẵn sàng.

ĐĐ Thoại sáng suốt nhận ra ngay là nếu phải thi hành lịnh của TL/HQ đổ bộ quân lên đảo, với quân số quá ít ỏi, sẽ mang đến thất bại. Là quân nhân gương mẫu, ông không thể trái lịnh.

Tuy nhiên ông vẫn còn nuôi hy vọng cuối cùng là nếu trình bày sự việc lên TT Thiệu_ người đã viết thủ bút ra lịnh trực tiếp cho ông_ TT Thiệu sẽ can thiệp, ra lịnh cho TL/HQ hủy bỏ cuộc đổ bộ.

Tiếc thay TT Thiệu vẫn còn ở Đà Lạt, không còn lựa chọn nào khác hơn, lúc 06:00H, ĐĐ Thoại đành phải ra lịnh cho Đại tá Ngạc đổ bộ Hải kích và Biệt hải lên đảo Quang Hòa.

b.- Nghiêm ngặt thi hành trách nhiệm.••• Đối phó với tàu đánh cá Trung Cộng.

Dựa trên thủ bút của TT Thiệu từ cuộc phỏng vấn của Trung tâm Hải sử HK thì chính thủ bút này đã hạn chế việc ĐĐ Thoại sử dụng vũ lực để bắt giữ 2 tàu đánh cá ngụy trang TC. Và nếu càng truy cứu, nghiền ngẫm, đọc đi đọc lại … sẽ nhận ra một điều là lịnh này quá tổng quát, không đi sâu vào chi tiết, không có một chữ nào cho phép ĐĐ Thoại bắt giữ chúng hoặc nổ súng dù chỉ nổ súng cảnh cáo nói chi đến chuyện “toàn quyền sử dụng vũ lực”.

Vì thế nên ông chỉ quan tâm đến việc đuổi tàu TC ra khỏi hải phận như ông đã trình lên TL/HQ là: “Tổng thống ra lệnh cho Đôđốc Thoại phải giữ vững Hoàng Sa và đuổi tàu Trung Cộng ra khỏi hải phận.”

Dĩ nhiên là nếu nhận lệnh từ BTL/VIDH, HQ 16 và HQ 4 phải làm tròn nhiệm vụ kể cả việc sử dụng vũ khí để áp đảo và bắt giữ chúng, nhưng vì lệnh từ BTL/VIDH chỉ yêu cầu chiến hạm cố gắng đuổi chúng ra khỏi khu vực đảo Hoàng Sa và Cam Tuyền, không được bắt giữ và sử dụng vũ khí.

Chính vì thế mà trong ngày 18-1, HQ 16 đã hai lần yêu cầu thẩm quyền cao cấp ở BTL/HQ được phép tác xạ để ngăn chận chiếc 407 tiến vào đảo nhưng không được chấp thuận.

Sự dè dặt trong việc sử dụng biện pháp cứng rắn đối phó với lực lượng TC hiện diện trong khu vực nhóm Nguyệt Thiềm đã được ghi nhận qua sự kiện các chiến hạm VN chưa hề nhận được lịnh sử dụng vũ khí, kể cả vũ khí cá nhân, ngay cả khi tàu đánh cá và chiến hạm địch khiêu khích bằng cách vận chuyển đâm ngang mũi hoặc quá gần chiến hạm ta.

Theo lời ĐĐ Thoại thì ông luôn nhấn mạnh tới điểm sử dụng biện pháp ôn hòa để mời tàu đánh cá và chiến hạm TC ra khỏi lãnh hải VNCH từ ngày 15/01 đến sáng ngày 19/01.

Là Tư lệnh vùng duyên hải, dĩ nhiên ĐĐ Thoại đã biết phương cách đối phó với tàu thuyền ngoại quốc xâm phạm lãnh hải, tuy nhiên vì phải thi hành theo nội dung trong thủ bút của TT Thiệu nên đã khiến ông e ngại không dám bắt giữ hoặc sử dụng vũ lực để đối đầu với hai tàu đánh cá TC.

Mặc dù TL/HQ ra lịnh: “nếu nó không nghe thì lôi nó giải giao vềĐà Nẵng.” nhưng ông vẫn không thi hành, vì dù sao TT Thiệu vẫn là vị tư lệnh tối cao của quân đội, là người đã ra lịnh trực tiếp cho ông.

Và cũng chính vì sự dè dặt này mà 2 tàu đánh cá TC 402 và 407 vẫn tự do hoạt động trong nhóm Nguyệt Thiềm và đã thực hiện công tác hướng dẫn và đổ quân chiếm trọn 3 đảo còn lại là Cam Tuyền, Hoàng Sa và Vĩnh Lạc trong ngày 20/01.

••• Đổ bộ lên đảo Quang Hòa sáng ngày 19-1.

Đồng ý với ý kiến ĐĐ Thoại ‘Tôi nghĩ càng sớm càng tốt. Bởi vì họ chưa sẵn sàng.’ Lúc 15:50H ngày 18/01, BCH/HQ/Biển chuyển lịnh của TL/HQ đến TL/V1DH yêu cầu chỉ thị lực lượng đặc nhiệm tái chiếm đảo Quang Hòa và Duy Mộng bằng mọi giá, không được trì hoãn vì như thế sự tái chiếm sẽ khó khăn hơn.

Lịnh còn chỉ thị nên sử dụng hành động ôn hòa trước, nhưng nếu địch kháng cự, tiêu diệt chúng. Ngoài ra cố gắng vận chuyển đặt 2 chiếc Kronstadt của địch trong tầm tác xạ của các chiến hạm ta.

Tham chiếu khẩu lịnh từ TL/HQ, BTL/V1DH soạn thảo lịnh hành quân gởi đến 4 chiến hạm để thi hành.

Lúc 05:15H sáng ngày 19/01, 2 chiến hạm TC đổ bộ 400 quân lên hướng Đông Bắc đảo Quang Hòa.

Đại tá Ngạc lo ngại nếu trận chiến bùng nỗ, lực lượng Việt Nam sẽ bị thiệt hại nặng vì ngoài việc phải chống trả chiến hạm địch, thêm vào đó ông còn phải đổ bộ quân và lực lượng này sẽ cần sự yểm trợ.

Ông yêu cầu phi cơ được phái đến tăng viện có mặt ở khu vực trong giờ đổ bộ.

Về phần ĐĐ Thoại, nếu như trong đêm rạng sáng ngày 18-01, nhận rõ được cán cân chênh lệch lực lượng ông đã hủy bỏ lịnh đổ bộ toán Biệt hải 27 người từ HQ 4 lên đảo Duy Mộng, thì sáng ngày 19-01, cán cân lực lượng chênh lệch quá nhiều.

Không như chiều ngày hôm qua 18/01, lúc này địch đã sẵn sàng sau khi tăng cường hai chiếc T 43 389, 396 và mang 2 tàu chuyển vận đổ bộ 400 quân lên đảo Quang Hòa.

Nắm chắc phần thất bại trong tay, ĐĐ Thoại gọi điện thoại trực tiếp về phủ Tổng thống với ý định trình bày lên TT Thiệu sự bất lợi.

Tuy nhiên, trong lúc này, TT Thiệu đang ở Đà Lạt, vì thế ông trình bày với vị Đại tá trong phủ Tổng thống là ông nghĩ hành quân tái chiếm đảo chiếm đảo Quang Hòa không thể thực hiện được vì chúng tôi sẽ gặp sự kháng cự mạnh mẽ.

Nhưng họ (LTG: Phủ Tổng thống) vẫn muốn tôi làm bất cứ điều gì mà luật pháp quốc tế bắt buộc phải thi hành; có nghĩa là Hoàng Sa thuộc về Việt Nam; họ (LTG: Trung Cộng) sẽ phải rời khỏi đảo. Và nếu họ nổ súng vào lực lượng ta, bắn trả lại họ.

(LTG: vị Đại tá đầy uy quyền, thay mặt TT Thiệu để quyết định các sự việc quan trọng khi ông vắng mặt, có lẽ không ai khác hơn là Đại tá Võ Văn Cầm, Chánh văn phòng phủ Tổng thống. Ông ít khi tháp tùng TT Thiệu trong các chuyến kinh lý.)

Sự sai biệt thời gian từ lúc Đại tá Ngạc báo cáo Trung Cộng đổ bộ thêm 400 lính lên đảo Quang Hòa _ lúc 05:15H cho đến khi ĐĐ Thoại ra lịnh đổ bộ lúc 06:00H_ một lần nữa đã chứng minh sự xác thực của cuộc điện đàm và sự khôn ngoan của ông.

Có thắc mắc không tìm được câu trả lời trong bất cứ tài liệu nào là không hiểu ĐĐ Thoại có điện đàm trình bày với ĐĐ Chơn trước khi ông gọi vô dinh Độc Lập?Chắc hẳn là trước sự kiện TỐI QUAN TRỌNG này ĐĐ Thoại bắt buộc phải báo cáo và trình bày ý kiến của ông với TL/HQ.

Đô đốc Chơn không còn nữa, thắc mắc này chỉ có ĐĐ Thoại và một vài vị Sĩ quan cao cấp như Đại tá Đỗ Kiểm, Đại tá Phạm Mạnh Khuê …có thể trả lời mà thôi.

Cuộc điện đàm đã giải tỏa trách nhiệm cho ĐĐ Thoại, lúc 06:00H, V1DH ra lịnh Đại tá Ngạc tái chiếm đảo Quang Hòa. Toán Hải kích và Biệt hải đổ bộ lên đảo Quang Hòa với chỉ thị từ Đại tá Ngạc: “… không được nổ súng và lên bờ yêu cầu toán quân của họ rời đảo.”

Khi TC nổ súng gây thương vong cho toán đổ bộ cũng vừa lúc TT Thiệu gọi điện thoại ra V1DH.

Sau cuộc điện đàm với TT Thiệu vì không nhận được chỉ thị rõ rệt ngoài câu hỏi “Như vậy Hải quân đã làm gì chưa?” nên ĐĐ Thoại lưỡng lự không biết đối phó như thế nào, ông chỉ muốn giới hạn cuộc chiến trên bộ bằng cách tập trung hỏa lực khai hỏa lên đảo và giữ đầu cầu.

Nhật ký TTHQ/HQ ghi nhận Trung Cộng nổ súng vào toán Hải kích lúc 08:30H làm 1 người tử thương và 1 người bị thương. Toán Hải kích không phản pháo. Lúc TC khai hỏa, toán Hải kích đang ở ngoài bãi biển và lính TC ở trong hầm trú ẩn.

Phải chờ đến 22 phút, sau cú điện thoại của TT Thiệu, lúc 08:52H TL/V1DH mới ra lịnh cho toán Hải kích phản pháo và các chiến hạm khai hỏa yểm trợ tối đa toán Hải kích.

Điều này cho thấy là ông vẫn còn ngần ngại trong quyết định sử dụng vũ lực để đối đầu với TC và ông chỉ ra lệnh khai hỏa sau khi đã có một sự hối thúc nào đó từ cấp thẩm quyền cao cấp và thẩm quyền này không ai khác hơn là TT Thiệu qua câu hỏi chấm dứt cuộc điện đàm.

Nhật ký hành quân của TTHQ/BTL/HQ xác nhận lúc 08:52H ĐĐ Thoại ra lịnh chiến hạm HQVN tác xạ vào đảo trong lúc triệt thoái toán Hải kích và Biệt hải về tàu nhưng không giao chiến với tàu TC.

Tuy nhiên HQ Đại tá Phạm Mạnh Khuê viết trong HSTT hơi khác đi “Hồi 08:50H, Tư lệnh Vùng I Duyên hải chỉ thị chiến hạm bắn tối đa vào đảo; đồng thời, nếu cần,triệt hạ luôn chiến hạm địch.”

Hai tài liệu dẫn chứng trên đã cho thấy sự trùng hợp về thời gian và mục tiêu tác xạ lên đảo của lệnh khai hỏa, chỉ khác ở điểm là bài viết THĐ 47 của Đại tá Khuê có thêm câu: “… đồng thời, nếu cần, triệt hạ luôn chiến hạm địch.”

Tòa Đại sứ HK cũng báo cáo về BNG/HK với nội dung tương tự TTHQ/HQ:“VNN ships were ordered to shell island while extracting troops, but not to engage the PRC ships. [18]

Ghi nhận của TTHQ/BTL/HQ cho thấy Trung Cộng nổ súng vào lực lượng ta vào lúc 08:30H.

Như vậy nếu dựa vào thủ bút của TT Thiệu thì TL/V1DH phải ra lệnh phản pháo ngay vào giờ phút này khi địch nổ súng gây thương vong về phía ta, không cần phải chờ đến 20 phút sau mới quyết định ra lệnh khai hỏa.

••• Khai hỏa vào chiến hạm TC.

Câu nói “Như vậy hải quân đã làm gì chưa?” quá tổng quát. Lịnh TT Thiệu viết trong thủ bút chỉ muốn ĐĐ Thoại đưa quân lên đảo và bảo quân TC rời đảo, do vậy đã giới hạn khả năng hành động của ông. Ông không muốn trận chiến sẽ xảy ra trên mặt biển vì ông sẽ là người phải chịu trách nhiệm, do vậy TL/V1DH nhấn mạnh khi ra lịnh cho Đại tá Ngạc:

“Anh phải cố gắng để tránh trận hải chiến.”

Sự giằng co giữa ĐĐ Thoại và Đại tá Ngạc đã đưa đến sự can thiệp của ĐĐ Thủy qua lịnh của ông lúc 09:27H: “lực lượng đặc nhiệm giữ đầu cầu và sử dụng các khẩu đại bác bắn vào tàu địch. Đây là lịnh các anh phải thi hành.”

Lịnh này dung hòa ý định của cả ĐĐ Thoại lẫn Đại tá Ngạc và lại một lần nữa trách nhiệm của ĐĐ Thoại đã được giải tỏa vì lịnh của ĐĐ Thủy bao gồm luôn khai hỏa vào tàu địch.

c.- Lắng nghe ý kiến cấp dưới, sáng suốt nhận định tình hình và có quyết định nhanh chóng.••• Hủy bỏ lịnh tái chiếm đảo Duy Mộng.

Với ý định muốn chiếm lại đảo càng sớm càng tốt, ông đã ra lệnh cho HQ 4 đưa toán Biệt hải lên đảo Duy Mộng trước rạng đông ngày 18-01. Tuy nhiên trước sự trình bày hợp lý của Hạm trưởng HQ 4, ĐĐ Thoại đồng ý hủy bỏ lịnh đổ bộ lên đảo Duy Mộng.

d.- Thận trọng trước khi quyết định.

Sự thận trọng của ĐĐ Thoại thể hiện khi TT Thiệu chỉ thị: “ông nói tôi chỉ cần đổ bộ quân lên đảo và bảo Trung Cộng ra khỏi.”

Không hiểu sao TT Thiệu lại quá lạc quan, ông nhìn vấn đề thật đơn giản, ta chỉ cần đưa quân lên đảo và bảo TC ra khỏi đảo. Tuy nhiên ĐĐ Thoại nghĩ khác hơn nên đã bày tỏ sự lo ngại: ““Và tôi đã nói tôi sẽ làm điều đó, nhưng tôi sợ là có chuyện gì đó có thể xảy ra.”

Thực tế cho thấy khi toán đổ bộ 49 người vất vả tiến vào bờ, trong khi quân TC đã bố trí sẵn sàng chờ đợi. Khi TC nổ súng vào toán đổ bộ, mặc dù đã nhận lịnh từ TL/HQ: “Nếu địch sử dụng vũ lực thì phải khai hỏa đồng loạt để tự vệ và tiêu diệt chiến hạm địch” nhưng ông cẩn thận vẫn chưa ra lịnh khai hỏa. Ông đang ở vào thế tiến thoái lưỡng nan, vì với lực lượng quá yếu ớt, chỉ có 49 chiến sĩ, trong khi lực lượng địch hơn 400 người sẵn sàng trong các công sự phòng thủ, nếu ra lịnh toán đổ bộ tiếp tục tiến sâu vào trong, ĐĐ Thoại biết chắc là sẽ thất bại.

Nếu ông ra lịnh chiến hạm khai hỏa lên đảo yểm trợ toán đổ bộ, cuộc chiến toàn diện sẽ bùng nổ và có nguy cơ là toán đổ bộ sẽ bị thảm sát.

Ông không muốn là người phải chịu trách nhiệm trực tiếp với Tổng thống Thiệu.

Do vậy, ông đã chọn giải pháp an toàn là rút quân về lại chiến hạm, vì ông đã có đủ lý lẽ để giải thích.

Nếu như không có cúđiện thoại của TT Thiệu chắc chắn là ông sẽ liên lạc với các giới chức cao cấp hơn để nhận chỉ thị mới.

Qua bài viết của Đại úy Thự, TT Thiệu chỉ đặt câu hỏi, ông không ra lịnh cho ĐĐ Thoại phải đối phó như thế nào. Vì TC chỉ nổ súng vào toán đổ bộ trên đảo nên ông chỉ muốn giới hạn cuộc chiến trên bộ, ông đáp lại bằng cách chỉ ra lịnh chiến hạm khai hỏa lên đảo.

Thềm Sơn Hà 


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét