Tại Sao Cuba Vẫn Tồn Tại Thể Chế Chính Trị Đối Nghịch Với Hoa Kỳ Đã Gần 70 Năm?

 

TẠI SAO CUBA VẪN TỒN TẠI THỂ CHẾ CHÍNH TRỊ ĐỐI NGHỊCH VỚI HOA KỲ ĐÃ GẦN 70 NĂM?.

Nhất Hùng

Hoa Kỳ đã không can thiệp quân sự trực tiếp để thay đổi chế độ tại Cuba trong suốt gần 70 năm qua là một vấn đề địa chính trị phức tạp. Dù Hoa Kỳ đã có những nỗ lực trong quá khứ (như sự kiện Vịnh Con Heo năm 1961), nhưng Washington đã chuyển sang chiến lược bao vây và cấm vận thay vì tấn công trực diện vì những lý do chính sau: Trong thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, Cuba là đồng minh chiến lược của Liên Xô. Trong khủng hoảng hỏa tiễn Cuba (1962), khi Liên Xô đưa hỏa tiễn hạt nhân đến Cuba, thế giới đã suýt rơi vào chiến tranh hạt nhân, sau cuộc khủng hoảng này, Hoa Kỳ và Liên Xô đã có những thỏa thuận ngầm, trong đó có việc Mỹ cam kết không xâm lược Cuba đổi lại việc Liên Xô rút hỏa tiễn. Cho nên trước khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, bất kỳ cuộc tấn công nào vào Cuba cũng có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh toàn cầu với khối Xã Hội Chủ Nghĩa.

Năm 1961, Hoa Kỳ cố gắng thay đổi chế độ bằng cách hỗ trợ lực lượng Cuba lưu vong đổ bộ vào Vịnh Con Heo. Tuy nhiên, chiến dịch này thất bại do sự chuẩn bị kém khiến các chính quyền Mỹ sau đó rút ra nhiều bài học và thận trọng hơn rất nhiều đối với các phương án can thiệp quân sự trực tiếp. Vả lại một cuộc tấn công quân sự vào một quốc gia có chủ quyền tại Mỹ Latinh sẽ bị các nước láng giềng coi là hành động "đế quốc", làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh và quan hệ của Mỹ với toàn bộ khu vực.

Thay vì dùng biện pháp quân sự, Hoa Kỳ chọn cách tiếp cận dài hạn: Duy trì lệnh cấm vận thương mại khắt khe nhất lịch sử với mục tiêu làm suy yếu nền kinh tế Cuba, hy vọng áp lực đời sống sẽ khiến người dân tự đứng lên thay đổi chính quyền. Sử dụng các chương trình hỗ trợ dân chủ, truyền thông và siết - mở chính sách visa để tạo sức ép từ bên trong.

Vào đầu năm 2026, quan hệ Mỹ - Cuba lại bước vào giai đoạn căng thẳng mới dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Sau khi tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị bắt giữ bởi lực lượng Mỹ vào đầu tháng 1/2026, Hoa Kỳ tin rằng Cuba đang ở trạng thái "sắp sụp đổ" do mất đi nguồn cung dầu mỏ và hỗ trợ từ Venezuela. Thay vì can thiệp quân sự, Mỹ đang tăng cường phong tỏa dầu mỏ và siết chặt danh sách các thực thể bị hạn chế (CRL) nhằm bóp nghẹt tài chính của chính quyền Havana. Các quan chức Mỹ như Ngoại trưởng Marco Rubio hiện đang ưu tiên các biện pháp cấm vận kinh tế tối đa hơn là một cuộc chiến tranh tốn kém.

Nhìn chung, chúng tôi nghĩ, Hoa Kỳ vẫn kiên trì với chiến thuật "bao vây để Cuba tự sụp đổ" và hoàn cảnh 2026 khó khăn và khác rất xa hoàn cảnh năm 1991. Có thể nói là “NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC”

Nhất Hùng