Anh Hùng Bàn Phím

 

ANH HÙNG BÀN PHÍM

Nhất Hùng

Thật nực cười khi chứng kiến đám đông "chiến lược gia bàn phím" đang cuống cuồng lên đồng trước những nước đi của Tổng Thống Trump trong hồ sơ Iran. Có vẻ như trong thế giới của những người này, ngoại giao quốc tế nên diễn ra giống như một trận đấu vật biểu diễn - cứ phải lao vào húc nhau hùng hục cho đến khi một bên đo ván thì mới gọi là "anh hùng".

Hãy bỏ đi cái nhìn đầy cảm tính và có phần ngây ngô mà thay bằng một lăng kính thực tế hơn - thứ mà những người thích la lối mỉa mai thường thiếu vắng.

Khi TT Trump đưa ra một thời hạn chót, những người chỉ trích vội vã lôi thước dây ra đo lòng dũng cảm.

- Họ bảo: "Sao chưa đánh? Hết giờ rồi mà!"

- Thực tế là: Một thời hạn chót trong ngoại giao không phải là tiếng còi khai cuộc của một trận bóng đá, nó là một áp lực tâm lý đặt lên bàn cân lợi ích.

Việc ấn định một cái mốc rồi lùi lại không phải là sự do dự, đó là nghệ thuật của kẻ đang cầm trịch cuộc chơi. Khi đối phương (Iran) đang toát mồ hôi hột kiểm kê kho đạn và tính toán đường lui, thì những "nhà phê bình" của chúng ta lại ngồi rung đùi chê Tổng thống... hèn. Thật đúng là những người không bao giờ phải chịu trách nhiệm cho sinh mạng của binh lính thì luôn là những kẻ hiếu chiến nhất trên mạng xã hội.

Đàm phán trong chiến tranh là một cuộc đấu trí mà ở đó, tiếng súng đôi khi chỉ là nhạc nền. Những người chê cười việc “nói đàm rồi lại đánh - đánh rồi lại đàm” có lẽ không hiểu: Đàm bao lâu cũng còn hơn để một thế hệ phải nằm xuống trong vài ngày vì những quyết định nóng nảy.

Lối nhìn sự việc theo kiểu "đen hoặc trắng" - hoặc đánh cho tan nát, hoặc thôi đừng nói gì - là kiểu tư duy của những kẻ xem phim hành động quá liều. Họ không hiểu rằng:

Đánh là để buộc đối phương phải Đàm - Đàm là để củng cố vị thế cho những đòn Đánh tiếp theo nếu cần.

Việc Iran phủ nhận đàm phán trong khi các nước trung gian xác nhận là một màn kịch vụng về mà ai cũng thấu. Nhưng thay vì nhìn thấy cái thế yếu của Tehran, đám đông lại quay sang chỉ trích sự kiên nhẫn chiến lược của Washington.

Tại sao họ lại gọi là "hèn" khi thời hạn được dời lại? Đơn giản vì họ coi chính trị quốc tế là một sân khấu để thỏa mãn cái tôi cá nhân. Một suy tư đầy cảm tính: “Nếu ông không làm đúng như lời ông nói ngay lập tức, ông là kẻ yếu , kẻ hèn!”. Họ là những kẻ thích thỏa mãn cảm xúc nhất thời, bất chấp cái giá về kinh tế hay địa chính trị.

- Với cái nhìn cảm tính: Đặt “thời hạn chót” là không thể thay đổi - thay đổi thời hạn là hèn - là thỏa hiệp - là yếu đuối - là thua cuộc…

- Với cái nhìn thực tế chiến lược: Đặt “thời hạn chót” là công cụ ép đối phương nhượng bộ - là sự linh hoạt để đạt được kết quả tối ưu - là mục đích cuối cùng của sức mạnh quân sự - là bảo vệ lợi ích quốc gia lâu dài

Không có gì khôi hài hơn khi không ít ngườ thích dạy một tỷ phú, một Tổng thống cách đàm phán với những chế độ cứng đầu nhất thế giới. Sự thật là, trong khi đám đông còn mải mê tranh cãi xem ai "hèn", ai "dũng", thì những bánh răng của quyền lực thực sự vẫn đang chuyển động. TT Trump có thể dời thời hạn, có thể đàm phán ngầm, có thể bị chửi là "làm màu", nhưng kết quả cuối cùng mới là thứ định nghĩa lịch sử. Còn những tiếng la ó về sự "hèn nhát"? Chúng sẽ tan biến nhanh như làn khói súng sau một chiến dịch mà thôi.

Hãy bớt đọc tiểu thuyết anh hùng và bắt đầu học cách nhìn vào các con số và bàn cờ địa chính trị, trước khi mở miệng phê bình những "tính toán lợi hại" mà tầm mắt của mình chưa tới.

Những người đứng ngoài cuộc cứ đòi "phải đánh, phải diệt" hoặc la toáng lên “là hèn là thua cuộc”, cứ giống mấy ông khách xem đánh cờ vậy - người chơi thì đang toát mồ hôi tính từng nước đi để giữ quân, còn người xem thì cứ mắng sao không thí quân để ăn cho sướng mắt.

Chính trị đỉnh cao là trò chơi của những cái đầu lạnh, không phải nơi cho những trái tim nóng nảy và những cái miệng thích "nói cho sướng". Bớt hồ đồ đi mấy “ANH HÙNG BÀN PHÍM”

Nhất Hùng