Thứ Năm, 25 tháng 6, 2026

Khóc Cha!

 


KHÓC CHA!
Sỏi Ngọc

Biết bao bài viết về Mẹ, công ơn sinh thành, ca ngợi sự hy sinh cao cả không gì sánh được của người Mẹ vào ngày lễ Mẹ, nhưng rất ít bài nhớ về công lao Cha, chả lẽ những điều cha làm chỉ là bổn phận, là điều hiển nhiên? Hôm nay ngày Father’s Day, ngày CHA của cả thế giới, tôi muốn nói lên Cha trong trái tim con như thế nào!

Người cha có nhiều công lao dưỡng dục, dù không là người trực tiếp mang nặng đẻ đau như người mẹ, nhưng người đổ rất nhiều công sức như đi làm kiếm tiền trang trải cuộc sống, gánh vác kinh tế cả gia đình; cuộc sống có tốt đẹp, ấm no, con cái có học hành, phẩm hạnh có đạo đức không, chính nhờ phần lớn mồ hôi, công sức nuôi dậy của người CHA.

Tôi là đứa con trai đầu trong gia đình năm chị em, ba gái đầu liên tiếp và hai trai sau, mà tôi là người anh đầu. Lẽ ra ba chỉ muốn có hai người con, một trai và một gái thôi, hoặc ba người là nhiều rồi, vì ba bảo có nhiều con vui thật nhưng trách nhiệm nặng nề, phải nuôi con đến nơi đến chốn, cho ăn học và đến khi lập gia đình cũng còn phải lo!
 
Lần đầu mẹ mang bầu, ba phấn khởi hạnh phúc vô cùng, ba đặt nhiều hy vọng, mong một thằng cu! Ba hay kể với bác Tư, bạn thân của gia đình là ba cảm thấy rất phấn khích, khỏe mạnh khi “gần” mẹ, chắc chắn kỳ này phải là đứa con trai. Thế nhưng kết quả là… người chị cả ra đời! Ba tự an ủi, nói với ông bà Nội rằng:
 
- Không sao, đứa đầu lòng là gái hay trai cũng được, là con gái thì sau này dậy dỗ trông nom em càng tốt hơn nữa, nhất là chỉ bảo em trai thì tốt đẹp biết bao.
 
Hai năm sau, để được có con trai, ba nghe mấy người xưa nói phải ăn trứng, ăn đồ mặn, uống bia thì sẽ toại nguyện; ba nghe theo và mẹ mang bầu lần hai, ba đặt tất cả kỳ vọng vào cái bầu tròn căng vượt mặt của mẹ. Thuở ấy chưa có siêu âm ở những vùng tỉnh nhỏ, chỉ nhìn dáng bụng thì suy đoán là trai hay gái; ông bà nội với nhiều kinh nghiệm, ngắm cái bầu của mẹ khi lên Dalat thăm gia đình nhỏ của chúng tôi:
 
- Cái bầu tròn như thế thì 80% là con gái rồi!
 
Ba cố chống chế:
 
- Nhưng sao kỳ này mẹ chúng nó lại thích ăn ngọt chứ không thích ăn chua như lần mang bầu đầu tiên, có thể nào là con …trai?
 
Ba vẫn nuôi hy vọng, tối nào về cũng áp tay vào bụng mẹ, nghe tiếng chân đạp của đứa bé, nói chuyện với cái bụng tròn căng ấy. Ngày mẹ đi sanh, ba thấp thỏm bên ngoài cửa, chờ đợi đứng ngồi không yên, khi nghe tiếng khóc oa oa của đứa bé, ba bế thốc chị tôi lúc đó 2 tuổi, chạy vội vào, cô y tá báo tin vui:
 
- Chúc mừng ông bà có thêm cô công chúa thứ hai!
 
Ba hơi thất vọng, nhưng tự trấn an:

- Mình sẽ có ba đứa con như dự tính, nhất định đứa thứ ba sẽ là con trai!
 
Đến ba năm sau, ba lại nhất quyết “thua keo này ta bầy keo khác”, không chịu thua số phận, hy vọng tăng trội hơn khi thấy khuôn bụng của mẹ nhỏ gọn hơn hai lần trước. Ngày mẹ đi sanh chỉ có ông bà ngoại bên cạnh vì ba phải đi làm xa ở Liên Khương, ba phone về thấp thỏm hỏi ông bà ngoại:
 
- Vợ con sanh có tốt không bố? có dễ dàng hơn hai kỳ trước không? …và có phải là con… trai?
 
Ông ngoại ái ngại, ngần ngừ:
 
- …Ưm… nhờ Trời thương mẹ tròn con vuông!...
 
- Đứa bé là…
 
- Ừ… Con bé khỏe mạnh!
 
Ba thốt lên một cách thất vọng:
 
- …Lại là con gái ư!
 
Một khoảng thời gian yên lặng, giọng ba yếu xìu:
 
- Con nhờ ông ngoại đặt tên cháu nhé.

- … Ừ được rồi, nhưng con bé này rất kháu khỉnh, có cặp mắt tròn to, da trắng và rất nhiều tóc!

- Vâng! Ông cứ đặt tên cho cháu đi nhé, con cám ơn ông bà Ngoại giúp con nuôi vợ con và các cháu nhé; con phải làm đến hết tuần này mới về nhà được ạ.
 
- Được rồi, con cứ an tâm đi.
 
Ông Ngoại rất hiểu con rể mình đã « ngán » con gái lắm rồi, nếu mẹ cứ tiếp tục cái đà này thì chắc ba ở luôn trên Liên Khương khỏi về! Số lượng ba đứa con mà ba đã đề ra bây giờ hình như phải vượt mức rồi, ba không thể nào không có con trai! muốn sanh thêm thì ba phải làm việc nhiều hơn, phải có nhiều tiền hơn nữa để nuôi gia đình.
 
Ba cố gắng thức đêm học hành, thi lên ngạch trong khi nhiều bạn bè cùng trang lứa lúc đó đưa gia đình đi chơi nghỉ mát đây đó, họ đi du lịch ở nước ngoài không vướng bận. Ba đã có lần than thở với ông bà Nội rằng: “… Con thật mong có một thằng cu…”
 
- Vậy con phải được tăng chức, khi nào có nhà cao cửa rộng, đầy đủ tiện nghi thì thằng cu mới ra đời!
 
Ban ngày đi làm công sở, ban đêm ba miệt mài học lên cao; sự khó nhọc của ba cũng được đền bù, ba đậu vào làm Đốc Sự Hành Chánh, rồi tiếp tục học thi lên làm giám đốc nha Hỏa Xa, được chính phủ Việt Nam Cộng Hòa cấp nhà thật to rộng như căn biệt thự ngay giữa lòng thành phố Saigon.
 
Lần thứ tư mang bầu, mẹ tôi cảm thấy lúc nào cũng đói, nhất là rất thích ăn kem, ăn đồ lạnh. Ba nhìn cái bụng nhọn lạ lùng của mẹ mà không còn mong ngóng thằng cu thật nhiều nữa vì sợ thất vọng!

Ngày mẹ đau bụng, mới đến nhà thương chưa kịp vào phòng sanh, đứa trẻ đã muốn lọt ra ngoài, họ vội vàng đẩy mẹ vào phòng ngay; ba đứng bên ngoài chờ cho mọi chuyện êm thắm một chút, định bỏ về đi làm thì nghe tiếng khóc thét hùng hồn của tôi vọng ra; ba đã biết đó là thằng con trai! Ba mừng đến rơi nước mắt và chắp tay cảm ơn Trời Phật ngay tại trước cửa phòng sanh chưa được mở!
 
Tôi sanh ra khi ba ở đỉnh cao của sự nghiệp, có nhà to rộng, tiền tài không thiếu, tôi được cho là đứa con trai đem điều may mắn đến cho gia đình, nên được cưng chiều đến nỗi chỉ một tiếng khóc nhỏ cũng được chị vú ẵm bồng, dỗ dành.
 
Mỗi buổi chiều đi làm về, ba rửa tay thật sạch, vào thăm thằng cu Thơm, vì hồi bé tôi thơm mùi sữa, mùi phấn lắm nên được đặt tên ở nhà là cu Thơm, ba mua đồ chơi, hôn hít, bồng bế cả buổi chiều không chán.
 
Dù ba cưng chiều tôi nhất nhà, nhưng ba chị của tôi cũng được ba chăm sóc, lo lắng cho từng người. Tôi nhớ chị lớn nhất của tôi đến tuổi có bạn trai, người nào đến nhà cũng nơm nớp sợ hãi, vì họ biết ba tôi rất khó, hay nói chuyện với các anh chừng như cảnh sát hỏi cung phạm nhân vậy, đến nỗi các anh ấy không dám vào nhà mà hẹn chị ở góc đường đưa sách vở, ba nói:
 
- Đứa nào có can đảm trả lời được với ba thì mới xứng đáng làm bạn trai của con gái ba!
 
Ba nhắc mẹ dắt các chị đi chợ vải, chọn tiệm may có tiếng cắt may quần áo đẹp, chọn trường tư tốt, có được môi trường cùng đẳng cấp để các chị giao du với những bạn tử tế, học tập thêm ở họ. Ba rất thường dậy dỗ các chị về phẩm giá, cách giữ gìn ý tứ của người con gái ra sao khi quen bạn trai…
 
Mỗi lần chúng tôi bị bệnh, cho dù con gái hay trai thì khỏi nói rồi, ba thức đêm lo cho uống thuốc đúng giờ thay vì là mẹ, ba cẩn thận đến nỗi sợ mẹ mệt ngủ quên nên ba để đồng hồ báo thức dậy đúng giờ đó, và tự tay cho chúng tôi uống.
 
Sau tôi, thêm một người em trai nữa ra đời, ba rất vui mừng và ngưng tại đây.

*

Những ngày vui hạnh phúc chưa được bao nhiêu thì miền Nam bị nhuộm đỏ, công việc dưới chính quyền cũ không còn nữa, ba phải cơ cực làm những công việc chẳng phải là chuyên môn của mình, hy sinh tất cả cho các con từ hạt cơm bo bo đến miếng thịt heo cả tháng mới mua được một lần ở hợp tác xã.
 
Sau đó là những lần vượt biên không thành, ba bán dần dần những đồ đạc trong nhà, ba ít nói hơn, mái tóc bất ngờ chuyển màu trắng toát chỉ qua vài đêm, ngồi yên nhìn vào khoảng trống như suy tính mọi cách làm sao cho con cái thoát thân trước, rồi ba mẹ mới là người cuối cùng.

May mắn làm sao đúng vào lúc gia đình cạn kiệt nguồn vốn để dành bao lâu nay, giấy tờ bảo lãnh của người thân bên Canada về đúng lúc, chúng tôi sửa soạn rời xa quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn đến một xứ sở thứ hai với hai bàn tay trắng, tương lai mịt mờ, chỉ còn mỗi niềm hy vọng mong manh trong tim.

*

Ba mươi năm sống ở xứ Canada lạnh giá, ba năm đầu ở Montreal, ba đã bỏ cả tự ái, quên đi cái chức giám đốc nha hỏa xa, xưa kia ở Saigon, một thời cai quản hơn cả mấy chục nhân viên dưới quyền, ba đã phải làm công nhân với mức lương 4$/ giờ trong hãng làm giầy da. Sáng sớm dậy chờ bus lạnh lẽo ở đầu đường, đến chiều 6:00 về nhà mệt nhoài, những đầu ngón tay chảy máu, chai sần vì không quen với những công việc tay chân. Với số tuổi không còn trẻ, 55, Ba cố gắng quên mình, bỏ cả lòng tự trọng còn sót lại để đi làm công việc không giành cho mình, với một mức lương tối thiểu mà không hề than trách, để cho chị em chúng tôi đừng bị dang dở việc học.

Ba luôn nhắc chúng tôi phải đi học lại, chỉ có kiến thức mới giúp mình tìm được việc với đồng lương tốt ở xứ người, sống không phải bị cúi mặt tự ti với người bản xứ, sau này lập gia đình dậy dỗ con cái tốt hơn…
 
Vài ba năm sau, năm 1990 dù ở tuổi 58, ba vẫn lấy thêm chứng chỉ học ban đêm, mỗi tối cả nhà chúng tôi đều yên lặng, ai nấy đều gục đầu vào quyển sách bên chiếc đèn vàng vọt cũ kỹ xin được ở nhà thờ, chỉ nghe tiếng trang sách lật; ba thi vào một chức vụ hành chính về quyền con người của cấp thành phố Montreal, tỉnh Quebec nơi chúng tôi đang cư ngụ, chức vụ này có đến trên 10 người thi vào, chỉ một mình ba là người Việt tỵ nạn đến Quebec được ba năm rưỡi, còn những thí sinh kia là dân bản xứ, họ thi lên ngạch, làm lâu năm trong guồng máy hành chính này. Ba nói với chúng tôi:
 
- Cứ thử sức xem sao, không mất mát gì cả, nếu đậu thì cả nhà chúng ta sẽ được thay đổi đời sống, mâm cơm sẽ khác hơn, sẽ có xe đi và chỗ ở tốt hơn; nếu không được thì mình cũng học cho có thêm sự hiểu biết về luật pháp của Canada, không có gì mất công hết!
 
Chúng tôi rất cảm động vì thấy tuổi ba đã lớn, trên 58 mới bắt đầu học lại, ba không muốn mẹ phải đi làm, không muốn thấy chúng tôi phải bỏ học ngang để đi kiếm tiền, ba lúc nào cũng tự cho mình phải mang trách nhiệm này đối với gia đình.
 
Nhiều đêm thấy ba đọc sách mà quyển sách đã tự rơi xuống đất vì buồn ngủ và mệt quá, ban ngày đi làm từ sáng sớm, tối thức khuya đến 12:00 đêm làm sao sức nào chịu nổi. Tôi thương ba vô cùng, tự hứa với lòng sẽ ráng học ra trường kỹ sư để ba hài lòng.
 
Rồi một ngày, ba về nhà mang trên tay bao nhiêu giỏ xách, ba hớn hở nói như reo, lần đầu tiên sau ba năm ở xứ “tủ đá” này, tôi thấy ba vui như trúng số:
 
- Mẹ chúng nó này! Tôi đã… thắng rồi nhé, tôi được chọn vào làm văn phòng của chính phủ rồi, thứ hai tới này sẽ đi làm công sở mới!
 
Lúc ấy chúng tôi chưa hiểu ba đang muốn nói gì, mắt chúng tôi trố lên, miệng tròn nhìn ba, khuôn mặt ông rạng rỡ, tươi tỉnh và tràn đầy hạnh phúc, chị tôi lắp bắp vui mừng:
 
- Ba… ba đã đậu vào cấp… chính phủ rồi?! Ba! Ba… giỏi quá!
 
Thế là cả 5 chúng tôi ùa lại một lúc, vừa khóc vừa cười, nước mắt rơi lã chã xuống ướt cả mặt, ôm lấy ba muốn nghẹt thở, chúc mừng, chúng tôi huyên thuyên nói:
 
- Ba giỏi quá! Chúng con phải noi theo gương ba!... Từ đây ba hết phải đứng chờ xe bus vào 5:00 sáng rồi, tay ba sẽ hết bị chai sần, hết bị đau khớp…
 
- Hôm ba đi thi có đông người phỏng vấn ba không? Còn ai vào cùng ngạch đó với ba?
 
- Cả một phái đoàn 6 người, mỗi người hỏi một vấn đề, người thì hỏi về luật lệ Canada, kẻ thì đưa ra những tình huống xem mình giải quyết thế nào, còn người thì hỏi về trình độ và công việc trong quá khứ của mình ra sao…stress lắm, mỗi thí sinh phải qua cả tiếng đồng hồ với họ đấy chứ không dễ ăn đâu!

- Chúng con rất hãnh diện về ba, ba giỏi quá, ba làm gương cho chúng con đó!

- Bõ công ba học hành từ cả mấy tháng nay! Đây là món quà thật xứng đáng của ba!

- Cái gì cũng phải nỗ lực để đạt được, các con nhớ nhé, muốn gì phải đạt được bằng tất cả khả năng của mình, đừng từ bỏ, hãy theo đuổi mộng ước của mình đến cùng vì mình chỉ khổ vài năm thôi mà được hưởng cả đời.

Mẹ tôi đứng tựa vào tường từ nãy đến giờ hạnh phúc hiện trong ánh mắt, chen vào:

- Ba nó mua nhiều thịt heo, thịt vịt quay quá, hôm nay tha hồ mà mấy bố con nhậu với nhau!

*

Ba làm cho công sở cấp thành phố, tiểu bang Quebec này được 10 năm, đến 68 tuổi ba về hưu, mọi người trong sở ai cũng quý mến ba, ba được thưởng bonus và được tiền hưu cao.

Lúc ấy ba chị tôi đã lập gia đình theo chồng đi xa khắp các tỉnh ở Canada và Mỹ, tôi và em trai đã tìm được một công việc ở Toronto về kỹ sư điện tử đã được trên năm năm và cũng đã lập gia đình; ba mẹ muốn về gần con trai và các cháu nhỏ, nên đã từ giã Montreal, đến Toronto ba mẹ mướn cái ấp riêng nhưng gần chỗ tôi, nói là muốn mỗi gia đình có một sinh hoạt nề nếp riêng, cuối tuần chúng tôi cùng các cháu đến thăm.

Mẹ mất khi bà 70 tuổi, sự ra đi nhanh chóng của bà làm cuộc sống của ba bị mất thăng bằng, ba không còn thấy vui sống nữa, những ký ức đẹp về mẹ như vẫn còn đeo bám trong ánh mắt ba, ba vẫn cố gắng giữ nụ cười trên môi, nhưng đôi mắt buồn biết nói của ông đã khai báo tất cả trước con cháu.

Ba cố gắng tự mình di chuyển bằng xe đạp vào mùa hè, bằng phương tiện giao thông công cộng như bus hay metro để đừng phiền đến ai, ba cũng tự học làm cơm ở tuổi 80 mà từ trước đến nay ba chẳng bao giờ đụng đến bếp núc mà chỉ lo kiếm tiền cho gia đình mà thôi, ba ăn uống qua loa… Vì thế nên ngày càng gầy đi, mỗi lần gặp chúng tôi ba đều cố vui, nói chuyện hài hước để chúng tôi đừng lo lắng:
 
- Ba khỏe mạnh lắm, không bệnh hoạn gì hết, các con cứ lo đi làm, lo cho các cháu là được rồi, đừng mất công đem gì đến cho ba, ba đặt đồ ăn ở tiệm gần đây, có cô gái trẻ… làm cơm ngon lắm!

*

Đến một ngày, tôi nhận được phone của ba từ nhà thương, ba cố nói với giọng vui vẻ:
 
- Ba đã xin được một chỗ ở đây rất tốt, phải chờ đợi lâu lắm mới được chỗ này, họ làm cơm cho mình ngày ba bữa, nơi đây vừa gần chỗ các con ở, vừa gần …nhà quàn…
 
Tôi bật khóc vì thấy có lỗi chỉ biết lo gia đình nhỏ của mình mà không nghĩ đến tâm tư của ba:

- Ba! Cái gì vậy? Tại sao ba lại vào nhà thương ở? Chỗ đó đâu phải… Sao ba không bàn gì với chúng con? Bệnh Cancer phổi của ba các bác sĩ nói vẫn được theo dõi mà? Ba có bị đau đớn không? Ba có buồn giận gì chúng con không?
 
- Không đâu, chính ba là người quyết định, các con không có lỗi gì ở đây cả! Đời người cũng phải có cái hạn mà con, ba đã sống hết đời rồi; từ ngày mẹ con qua đời đến giờ ba sống thật bấp bênh, thấy thiếu thốn một cái gì đó, cuộc sống không còn vui, không còn chất lượng nữa… Ba muốn…đi gặp Mẹ! Tuy nhiên, ba rất vui thấy các con đã thành công, tự lực, nuôi nấng và giáo dục các cháu rất tốt, đó là điều mà ba thấy hạnh phúc nhất. Ba thấy mình đã thực hiện được ước mơ, trách nhiệm đã xong, sống lâu quá chỉ làm phiền các con cháu mà thôi, ba chọn cách ra đi nhẹ nhàng nên mới vào nhà thương này…
 
Ba phone đến các chị lớn để “trăn trối”, dặn các chị phải làm gì sau khi ba ra đi, ba muốn được thiêu, tro của ba hãy để vào chùa, chỗ bên cạnh mẹ mà ba mẹ đã chọn mua, ba để lại gia tài cho đứa nào cái gì…
 
Chúng tôi chỉ yên lặng nghe quyết định bất ngờ của ba mà trái tim tan nát, nước mắt rơi không ngừng, không nói được điều gì khi thấy ba đã suy nghĩ, đã sắp xếp cho chuyến đi xa của ba được toàn vẹn.
 
Các chị tôi lúc nào cũng túc trực bên cạnh nhà thương; khi vào thăm ba, thấy ba còn mạnh khỏe, vẫn tự mình làm vệ sinh cá nhân, ăn uống ngon miệng đồ ăn của nhà thương, nơi đây là chỗ để cho những người bệnh già ở, có những người ở đây đến hai năm vẫn chưa ra đi.
 
Chúng tôi nhắc lại những kỷ niệm xưa với ba, nói những chuyện vui để ba có thể quên đi cái thực trạng bệnh hoạn, ba chỉ cười mỉm và lúc nào cũng nhắc nhở chúng tôi:
 
- Nhớ trông nom các em, các cháu cho tốt nhé, ba ra đi sẽ phò hộ cho các con!
 
- Ba ơi, ba hãy đi đầu thai, hãy làm việc của ba, đừng vì chúng con nữa ba nhé, ba đã cho chúng con một đời này là được rồi ạ!
 
Đến tháng thứ hai ở nhà thương, lúc 3:00 sáng, tôi nhận được cái cú điện thoại định mệnh reng lên giữa đêm, họ nói ba đã từ chối ăn uống, cũng như uống thuốc từ hai hôm nay, để được thảnh thơi ra đi…

Ba hưởng thọ 86 tuổi!




Cha đi, bóng xế bên thềm,
Lá rơi theo gió, nỗi niềm rụng theo.

Lặng thầm lệ ướt khăn treo,
Con ngồi thổn thức giữa chiều buốt tim.

Một đời cha gánh nổi chìm,
Cho con nắng ấm, cho tim yên bình.

Giờ đây trời đất lặng thinh,
Cha ơi... tiếng gọi chỉ mình con nghe.
 
Sỏi Ngọc
Montreal 

Đính kèm là hình của Lady Sỏi Ngọc tên thật là Lê Ngọc Huyền ở Montreal mới chụp hôm thứ 7 , cách đây 4 ngày ở Laval , một thành phố sát nách Montreal 


Thân mến 
TQĐ


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét