Cây Tre Trong Bão

 

CÂY TRE TRONG BÃO

Nhất Hùng

Ngày 11/03/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã chính thức khởi xướng các cuộc điều tra theo Mục 301 đối với 16 thực thể kinh tế. Việt Nam là một cái tên trong đó bị "điểm mặt chỉ tên" bên cạnh những quốc gia khác như Trung Quốc, Ấn Độ, và Liên minh Châu Âu (EU).

Lý do bề nổi rất đơn giản, các quốc gia này, bao gồm cả Việt Nam, đang duy trì các chính sách phi thị trường, trợ cấp tràn lan để tạo ra một lượng hàng hóa khổng lồ, vượt quá nhu cầu thực tế. Họ đẩy qua Mỹ một đống hàng tồn kho giá rẻ, tạo ra sự thâm hụt thương mại kỷ lục cho Mỹ. Cuộc điều tra còn nhắm vào các cáo buộc về việc không ngăn chặn hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Một quốc gia văn minh không thể làm ngơ trước việc lợi nhuận thương mại được xây dựng trên sự bóc lột.

Nhưng trong đó có một lý do thầm kín mà lại rất quan trọng, đấy là “mối liên hệ và lập trường của Việt Nam đối với Iran”

Chính quyền Tổng Thống Donald Trump (2025-2026) đã tái lập biện pháp "Áp lực tối đa" lên Iran. Vào đầu tháng 02/2026, một Sắc lệnh hành pháp đã được ban hành: Hoa Kỳ sẽ áp thuế trừng phạt lên bất kỳ quốc gia nào giao dịch hoặc hỗ trợ nền kinh tế Iran. Việt Nam, với tư cách là một đối tác đang nỗ lực đa dạng hóa quan hệ, với chính sách ngoại giao CÂY TRE (ngả nghiêng theo gió) - thực ra, khẩu hiệu này không phải là sáng tạo ra một chính sách ngoại giao mới mà chỉ là thay tên đổi họ cho một hình thức ngoại giao đã có từ thời cổ đại - đó là ĐI DÂY - nhưng nếu "đi dây" không khéo hoặc có bất kỳ dấu hiệu nào tiếp tay cho các thực thể bị trừng phạt (chẳng hạn như IRAN), sẽ ngay lập tức rơi vào tầm ngắm (của Mỹ). Cuộc điều tra Mục 301 về thương mại chính là "phát súng cảnh cáo" đầu tiên. Nó gửi đi một thông điệp cực kỳ cứng rắn: "Nếu bạn muốn làm ăn với Mỹ, bạn phải đứng về phía Mỹ. Bạn không thể vừa lấy tiền từ túi người dân Mỹ, vừa bắt tay với kẻ thù của chúng tôi."

Việt Nam nên hiểu rõ vị thế của mình. Việc được coi là "đối tác chiến lược" không phải là một tấm séc trắng để muốn làm gì thì làm. Nếu các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục là "trạm trung chuyển" cho hàng hóa Trung Cộng né thuế, hoặc nếu Hà Nội vẫn giữ thái độ mập mờ với những chế độ như Iran, thì cái giá phải trả sẽ là những hàng rào thuế quan ngộp thở.

Công lý thương mại không có chỗ cho sự thỏa hiệp, 150 ngày sắp tới của cuộc điều tra sẽ là "giờ phán quyết".

Nếu muốn bước vào thị trường Mỹ, hãy chơi minh bạch và có lòng chung thủy, thay vì những mánh khóe rẻ tiền!

Mặc dù CÂY TRE rất dẻo, nó có thể uốn mình sát đất rồi bật lại nhưng gặp bão, nó cũng dễ dàng tróc gốc.

Nhất Hùng