Lối Thoát Danh Dự

 

LỐI THOÁT DANH DỰ

Nhất Hùng

Dựa trên tình hình thực tế, tính đến hôm nay, ngày 27/3/2026, khi Iran đang lung lay dữ dội sau cái chết của Giáo chủ Khamenei và chiến dịch "Epic Fury", các vệ tinh của Iran sẽ tan rã hay nguy hiểm hơn?. Đây là một câu hỏi không dễ trả lời mà có khi hoàn cảnh này lại tạo nên một sự biến đổi với nhiều hình thái đầy rủi ro.

Lấy Hezbollah làm điển hình. Dù Iran là "mẹ đẻ" và là nguồn tài trợ chính, Hezbollah đã tiến hóa thành một thực thể có rễ sâu hơn nhiều so với các nhóm dân quân thông thường:

Tại Lebanon, Hezbollah trở thành “nhà nước trong một nhà nước”, họ sở hữu hệ thống bệnh viện, trường học, ngân hàng và mạng lưới an sinh xã hội riêng. Kể cả khi Tehran không còn gửi tiền, cấu trúc này vẫn có thể tồn tại dựa vào nguồn thu nội địa và mạng lưới kinh tế ngầm toàn cầu. Đối với hàng vạn tay súng Hezbollah, cuộc chiến với Israel mang tính chất tôn giáo. Họ không chỉ chiến đấu vì Iran, mà chiến đấu cho vị thế của cộng đồng người Shia tại Lebanon. Dù hiện nay, 70% năng lực tên lửa đã bị Israel đánh phá, Hezbollah vẫn còn hàng chục ngàn rocket tầm ngắn và UAV tự sản xuất hoặc ẩn giấu trong các hang động phía Bắc sông Litani mà không cần sự hỗ trợ tức thời từ Iran.

Khi mất đi sự điều phối từ Tehran, Hezbollah có thể trở nên nguy hiểm và khó đoán hơn. Trước đây, Iran thường kìm hãm Hezbollah để dùng nhóm này như một công cụ răn đe. Nếu Iran sụp đổ, các chỉ huy thực địa của Hezbollah (vốn đang chịu áp lực tâm lý cực lớn sau các đợt ám sát của Israel) có thể tự ý phát động các cuộc tấn công liều chết hoặc sử dụng vũ khí hóa học để tấn công vào các trung tâm dân cư Israel mà không cần xin ý kiến ai. Thay vì một quân đội chính quy dễ định vị mục tiêu, Hezbollah có thể hòa lẫn vào dân thường, biến mỗi ngôi làng phía Nam Lebanon thành một "pháo đài chết chóc", khiến Israel rơi vào một cuộc chiến tiêu hao không hồi kết.

Tuy nhiên, sự sụp đổ của Iran cũng tạo ra một hy vọng, có "ánh sáng cuối đường hầm":

Quân đội Lebanon (LAF) đang trỗi dậy. Hiện nay, Chính phủ Lebanon đã bắt đầu có những động thái cứng rắn chưa từng có, như trục xuất đại sứ Iran. Nếu không còn sự bảo trợ của Tehran, các phe phái chính trị khác tại Lebanon có thể hợp lực với quốc tế để tước vũ khí của Hezbollah, đưa nhóm này trở lại thành một đảng chính trị thuần túy.

Chúng tôi vẫn bảo lưu một quan điểm, mặc dầu từng gặp nhiều “phê phán”: Đừng ép đối thủ vào đường cùng.

Israel nên phối hợp với Mỹ và Pháp để đưa ra một "Lối Thoát Danh Dự" cho các thành phần ôn hòa trong Hezbollah:

- Hạ vũ khí để đổi lấy vị thế chính trị hợp pháp tại Lebanon. Nếu Israel cố tình quét sạch toàn bộ, họ có thể vô tình tạo ra một "ISIS phiên bản Shia" - một tổ chức khủng bố thuần túy, không còn gì để mất và không thể đối thoại. Với những đối thủ có sắc thái tôn giáo nên cho họ một:

LỐI THOÁT DANH DỰ

Nhất Hùng