Nga - Trung Cộng Cứu Iran

 

NGA - TRUNG CỘNG CỨU IRAN

Nhất Hùng

Trung Cộng đang “khuyến khích” Iran ngồi vào bàn đàm phán với Hoa Kỳ nhưng Nga lại lấp lửng, nửa có nửa không. Tất cả chỉ vì sự tính toán lợi ích, liên minh quân sự và thế đối đầu địa chính trị với phương Tây của họ.

Trung Cộng có xu hướng khuyến khích Iran đàm phán với Mỹ vì:

- Trung Cộng là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran. Sự bất ổn hoặc xung đột vũ trang tại Vịnh Ba Tư (đặc biệt là việc đóng cửa Eo biển Hormuz) sẽ gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Trung Cộng. Do đó, Bắc Kinh luôn thúc đẩy các giải pháp ngoại giao để giữ cho dòng chảy dầu khí thông suốt. Họ muốn được bảo đảm về an ninh năng lượng.

- Trung Cộng không muốn Iran bị hủy diệt vì họ đang có các dự án đầu tư hạ tầng khổng lồ ở Iran. Một Iran bị bao vây bởi cấm vận hoặc sụp đổ sẽ hủy hoại các hợp đồng hợp tác kinh tế của họ.

Nga khó xử và lưỡng lự khi Iran đàm phán với Mỹ vì những tính toán riêng: Nga - Iran là liên minh chiến lược chặt chẽ, đặc biệt sau khi Nga triển khai chiến dịch tại Ukraine.

- Nga dựa vào Iran để được cung cấp UAV Shahed. Họ không ngăn cản nhưng cũng không thúc đẩy. Nếu Iran quá chú tâm vào đàm phán với Mỹ, điều đó có thể làm suy yếu liên minh Nga - Iran mà Moscow đang xây dựng.

- Ở một mức độ nào đó, Nga hưởng lợi nếu Mỹ bị sa lầy tại Trung Đông vì điều đó làm phân tán nguồn lực của Washington khỏi chiến trường Ukraine. Tuy nhiên, Nga cũng không muốn một cuộc chiến tranh toàn diện nổ ra vì nó sẽ phá hủy các dự án năng lượng và hạt nhân (như nhà máy Bushehr-2) mà Nga đang đầu tư tại Iran.

- Vả lại Nga thường đưa ra các đề xuất hòa giải trên bàn đàm phán chỉ để khẳng định họ vẫn là một cường quốc có tiếng nói tại khu vực, nhưng họ không thúc ép Iran chấp nhận các điều kiện từ phía Mỹ mà còn tỏ vẻ "lạnh nhạt" với việc Iran nhượng bộ Mỹ.

Trung Cộng trong thời gian trước chiến dịch Epic Fury, được cho là đã gây áp lực lên Tehran để kiềm chế các lực lượng ủy nhiệm (như Houthi) nhằm bảo vệ tuyến vận tải hàng hải và có khuyến khích Iran quay lại thực thi các cam kết hạt nhân để đổi lấy nới lỏng cấm vận. Trung Quốc thực sự muốn Iran đàm phán để bảo vệ lợi ích kinh tế và dòng chảy dầu mỏ của mình.

Nhưng Nga lại cộng tác quân sự với Iran nhiều hơn bằng cách cung cấp các dàn Rada, các hỏa tiễn tối tân để nhận lại UAV tự sát Shahed. Nga chỉ ủng hộ ngoại giao để tránh chiến tranh nhưng không muốn Iran xích lại gần phương Tây, vì điều đó làm giảm giá trị của Iran trong chiến lược chống phương Tây của Moscow.

Cả Nga và Trung Cộng đều là đồng minh chiến lược của Iran. Mục tiêu của họ vẫn là muốn Iran đạt được một thỏa thuận với Mỹ nhưng sao cho có lợi nhất với trục Trung - Nga - Iran. Iran đang ở trong hoàn cảnh ngặt nghèo, ngàn cân treo sợi tóc nhưng Nga - Trung đều không giúp gì được bằng quân sự cho đồng minh nên họ nỗ lực tìm cách cứu Iran thoát khỏi một sự sụp đổ toàn diện.

Nhất Hùng